Prokletie dağları

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Prokletie/Şimali-Alban Andları
Şəkil
Ən yüksək nöqtəsi Ezersa (2 692 m)
Yerləşməsi Albaniya, Monteneqro, Kosovo, Serbiya
Eni 40-90 km
Sahəsi 2240 km²
Yaranma dövrü Yura dövrü
Süxurları əhəngdaşı, dolomit
Koordinatları 42°34′ şm. e. 20°00′ ş. u.

Prokletie[1] ( mont. Проклетије, serb. Проклетије, «проклятие») / Şimali-Alban Alpları[2] ( alb. Bjeshkët e Nemuna) — Balkan yarımadasında dağ massivi. Massiv Albaniya, MonteneqroSerbiya (Kosovo) sərhəddində yerləşir. Uzunluğu 100 km olan massiv. Dinar dağları sisteminə aiddir.

Prokletie dağları. Cənubi Dinar dağlarında.

Ən yüksək zirvəsi — Ezersa dağıdır (2692 м[3]), digər yüksək zirvələri:Radoxina (2570 m), Cyaravisa (2656 m[3], Kosovonun ən hündür zirvəsi), Şkelzeni (2407 м), Tromeda (2366 m) və başqaları. Prokletie massivi üç ölkənin sərhəd zonasında yerləşir: Albaniya, Montenqro, Serbiya (Kosovo). Yaxınlığda Peç (Kosovo), Cyakovisa (Kosovo), Bayram-Surri (Albaniya), Podqoritsa və Qusine (Monteneqro) şəhərləri yerləşir.

Massiv Şkoder gölünün şimal-qərb qurtaracağından başlayır. Massivin cənub yamacı Drin çayı tərəfindən yuyulur. Şimal və şimal-qərb yamacı isə Lim, Moraça çaylarının qolları tərəfindən yuyulur.

Dağlar əhəngdaşı, dolomit və şist tərkibli süxürlardan təşkil olunub. Ərazidə karst geniş yayılıb. Dağların yamacları çox parçalanmış və 1700-1800 metr yüksəkliyə qədər ərazilər meşə ilə örtülüdür. Meşələrdə palıd, fıstıq, ağcaqayın, şabalıd, küknarşam ağacları geniş yayılıb. Daha yüksək ərazilərdə — alp çəmənlikləri geniş ərazi tutur[4][4].

2009-cu ildə Prokletie dağlarında dörd buzlaq aşkar edilmişdir (1980-2240 m). Buzlaqlar dağların şimal-şərqində yerləşən dərin karlarda yerləşir. Buzlaqlar bölgə üçün xarakterik olan qar xəttindən yetərincə aşağıda meydana gəlmiş. Buna səbəb ərazidə tez-tez müşahidə edilən çovğunlar və qar örtüyünün çoxluğudur. Qar örtüyünün qalınlığı 4-5,5 metr su kütləsinə ekvivalentdir[5][6].

2008-ci ildən bölgədə dağ turizmialpinizm geniş yayılıb. Kosovo ərazisində isə hətta qış turizmi inkişaf etdirilib.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Балканские страны, север // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 1999 г. ; отв. ред.: Т. Г. Новикова, Т. М. Воробьёва. — 3-е изд., стер., отпеч. в 2002 г. с диапоз. 1999 г. — М. : Роскартография, 2002. — С. 102—103. — ISBN 5-85120-055-3.
  2. Албания // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 1999 г. ; отв. ред.: Т. Г. Новикова, Т. М. Воробьёва. — 3-е изд., стер., отпеч. в 2002 г. с диапоз. 1999 г. — М. : Роскартография, 2002. — С. 106. — ISBN 5-85120-055-3.}
  3. 3,0 3,1 Карта Албании, масштаб 1:600 000, ГУГК, 1978 год, 1982 год.
  4. 4,0 4,1 Prokletije — BirdLife
  5. Twenty-first Century Glaciers and Climate in the Prokletije Mountains, Albania Archived 2013-08-07 at the Wayback Machine.
  6. Little Ice Age glaciers in the Balkans: low altitude glaciation enabled by cooler temperatures and local topoclimatic controls