Proktologiya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
Anorektal sahə

Proktologiya (yun. πρωκτός — düz bağırsaq + yun. λόγος — təlim), və ya Koloproktologiya (yun. κόλον — yoğun bağırsaq) — yoğun bağırsağın (düz bağırsaq və kolon), anus və pararektal nahiyənin xəstəliklərini öyrənən tibb sahəsi[1].

Proktologiyanın inkişaf tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Hətta qədim dövrlərdə həkimlər düz bağırsağın xəstəliklərini müalicə etməyə çalışırdılar. Hippokratın əsərlərindən birində hemoroid və düz bağırsağın digər xəstəliklərinin müalicəsinə çox diqqət yetirilmişdir. Hemoroidlərin koterizasiyası və kəsilməsi üsulu hələ də müasir proktoloqlar tərəfindən istifadə olunur[2].

Şərq alimlərindən Əbu Əli İbn Sina (Avicenna) düz bağırsağın xəstəlikləri haqqında ətraflı danışmış, bu xəstəliyin dərman və cərrahi yolla müalicəsinin sirlərini bölüşmüşdür[3].

Mövcud biliklərə baxmayaraq, yalnız XX əsrin ortalarında proktologiya müstəqil bir elm olaraq cərrahiyyədən fərqlənə bildi. Proktologiyanı öyrənən elm bir neçə tibb sahəsinin — cərrahiyyə, qastroenterologiya, terapiyanın nailiyyətləri əsasında inkişaf edir.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Colon and Rectal Surgery Specialty Description". American Medical Association. 18 September 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 May 2020.
  2. "What is minimally invasive surgery?". ccalliance.org (ingilis). 2019-05-11 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-10-22.
  3. "Digestive Tract: Rectal and Colon Diseases and Conditions". Cleveland Clinic. 2022-04-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2024-01-18.