Psixiatriya

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
İohann Kristian Reyl, alman həkim və anatom, ilk dəfə 1818-ci ildə "Psixiatriya" terminini tibbə gətirmişdir.

Psixiatriya (alm. psychiatrie; lat. ψυχήruhlat. ιατρόςhəkim sözlərindən yaranmışdır) — kliniki tibb bölməsi. Ruhi xəstəliklərin öyrənilməsi və müalicəsi ilə məşğuldur.[1]. İnsanın davranış dinamikalarını biyopsikososyal olaraq açıqlamaq üzərində çalışan və normal ilə normaldan kənar (xəstəlik) davranışları təsnif edərək müalicə etməyə çalışan tibb elmi və ruh həkimlikdir.[2][3][4]

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

İohann Kristian Reyl, alman həkim və anatom, ilk dəfə 1818-ci ildə "Psixiatriya" terminini tibbə gətirmişdir.

Ümumi tərif və anlayışlar[redaktə | əsas redaktə]

Psixiatriya, insanların duyğu, düşüncə və davranışlarındakı simptomları müəyyən edib çox fərqli üsullarla müalicə edərək insanlara yardım edən bir tibb nizamıdır. Psixiatrlar, ilk növbədə həkimdir. Ruhi pozuntuların diaqnostikası, müalicəsi və qarşısının alınması üzərində çalışır. Bunlar zehni, davranış, qavrayışa aid və ictimai qüsurlar da daxildir. Psixiatriya sahəsi ilə məşğul olan həkimlərə psixiatr (psixiatriya eksperti) deyilir.

Psixiatriya və psixolojik testlər xəyal gücünün və digər neyropsixatrik üsulların istifadə edilməsinə imkan yaradır. Praktikada psixotrop dərman müalicəsi və psixoterapiya ən çox istifadə edilən müalicə formalarıdır amma eyni zamanda fərqli müalicə modelləri də geniş istifadə edilir. Müalicə xəstəxanada yatan və evdə müalicə alan xəstələr üçün xəstəliyin funksional pozğunluqları və xəstəliyin vəziyyəti ilə bağlı hallar daxildir. Psixiatriya sahənin inkişafı alt ixtisas sahələri və nəzəri yanaşmalar ilə bağlıdır.

İş sahələri[redaktə | əsas redaktə]

Psixiatriya Nevrologiya, farmakologiya, biokimya, psixologiya və digər tibb sahələri ilə əlaqəlidir. Nevrolog və digər sahələrdən fərqli olaraq psixiatrlar həkim-xəstə münasibətində ixtisaslaşmış və psixoterapiya da müxtəlif yollarla istifadəsi ilə digər müalicə edici ünsiyyət texnikaları üzrə təhsil almışlar.

Psixiatrlar həmçinin psixoloqlardan aldıqları təhsillə ayrılırlar. Bütün digər tibb sahələri üçün lazım olduğu kimi əsas tibb təhsili aldıqdan sonra psixiatriya ixtisasını seçirlər. Həkim olan psixiatriya eksperti ruhi pozuntuların diaqnozunu və müalicəsini üzərinə götürməkdə səlahiyyətli və məsuliyyətlidir.

Psixiatrlar xəstələrinə lazım gələndə fiziki müayinə edə, laboratoriya testlərini istəyirlər, psixoterapiya və dərman müalicəsi həyata keçirə və ya digər psixiatriya araşdırmalardan keçirə bilərlər.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Девиантное поведение (Rus dilində)
  2. Storrow, H.A. (1969). Outline of Clinical Psychiatry. New York: Appleton-Century-Crofts, p. 1. ISBN 978-0-390-85075-1
  3. Lyness, J.M. (1997). Psychiatric Pearls. Philadelphia: F.A. Davis Company, p. 3. ISBN 978-0-8036-0280-9
  4. Guze, S.B. (1992). Why Psychiatry Is a Branch of Medicine. New York: Oxford University Press, p. 4. ISBN 978-0-19-507420-8

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]