Qışlayan qatırquyruğu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Qışlayan qatırquyruğu
Equisetum hyemale
Equisetum hyemale.jpg
Qışlayan qatırquyruğu
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Qıjıkimilər
Sinif:Qatırquyruğu
Sıra:Qatırquyruğu
Fəsilə:Qatırquyruğu
Cins:Qatırquyruğu
Növ: Qışlayan qatırquyruğu
Elmi adı
Equisetum hyemale
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  
GRIN  
IPNI 
TPL 

Qışlayan qatırquyruğu (Equisetum hyemale L.)[1] - qatırquyruğu cinsinə aid bitki növüdür.[2]

Elmi adı:Equisetum hyemale L. 

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu “Nəsli kəsilməyə həssas olanlar” kateqoriyasına aiddir – VU D2. Azərbaycanın nadir növüdür. [1]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik bitkidir. Gövdəsi 120 sm hündürlükdədir. Qını silindrik, gövdəyə sıxılmış, bütövlükdə qara, qaidədə və ya ortada eninə yaşıl zolaqlıdır. Strobiləri (spor sünbülləri) oturaq, yumurtavari, sivri və ya uzunsov-yumurtavari, 2 sm uzunluğundadır. Dişiçikləri erkən tökülən, gövdəsi budaqlanmayan. [3] [4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Sporların yetişmə dövrü iyun-avqust aylarıdır. Mezofotdir. Nəmli yerlərdə, çağıl daşlarında, dəniz qumluqlarında psammofit-litoral bitkilik tipində kiçik qrup şəklində rast gəlinir. [3] [4] [5] [6]. Dərman bitkisidir. [3] [5]

randan yuxarı dağ qurşağına kimi, su kənarında, dəniz kənarı qumluqlarda Convolvulus persicus, Daucus carota, Pulicaria dysenterica, Trachomitum sarmatiense, Argusia sibirica bitkilərindən təşkil olunmuş senozlarda komponent kimi iştirak edir.   Dərman bitkisidir, homeopatiyada və xalq təbabətində istifadə olunur.

Yayılması [redaktə | əsas redaktə]

Samur-Dəvəçi ovalığı (Xaçmaz rayonu, Şabran rayonu); Naxçıvan düzənliyi (Uzunoba kəndi ətrafı). [3] [4] [6] [7]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Azalmaqdadır. [7]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Xəzər dənizinin səviyyəsinin dəyişməsi və antropogen amillər (mal-qara tərəfindən tapdalanması, çimərliklərdə tikinti işlərinin aparılması). [5]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Yayılma yerlərində antropogen təsiri azaltmaq, bərpasını təmin etmək və yeni yayılma yerlərini axtarılması təklif olunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri. II nəşr. Bakı-2013.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. 1 2 3 4 Флора Азербайджана, 1950
  4. 1 2 3 Əsəgrov A.M., 2005
  5. 1 2 3 Мехтиева Н.П., 2007
  6. 1 2 Talıbov T.H., İbrahimov A.Ş., 2008
  7. 1 2 Əsgərov A.M., Mehdiyeva N.P., Zeynalova S.Ə., 2013