Qızılı ilişgən

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Qızılı ilişgən
Sabanejewia aurata
Sabanejewia aurata törpecsík.jpg
Elmi təsnifat
Aləmi:Heyvanlar
Yarımaləm:Eumetazoylar
Bölmə:İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə:Sonağızlılar
Tip:Xordalılar
Yarımtip:Onurğalılar
Sinifüstü:Balıqlar
Sinif:Sümüklü balıqlar
Yarımsinif:Şüaüzgəcli balıqlar
növ: Qızılı ilişgən
Elmi adı
Sabanejewia aurata
Mühafizə statusu
Status iucn3.1 CR.svgen:Critically endangered species
Son həddə çatmışlar
Critically Endangered (IUCN 3.1) Critically Endangered19793
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  

Qızılı ilişgən(lat. Sabanejewia aurata) — İlişgənlər cinsinin nümayəndəsidir.

Yayılması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Yayılması nisbətən genişdir. Dunay, Egey dənizi çayları, Yuxarı Don və Kuban çayları hövzəsi, Xəzərin İran sahilli, Azərbaycan hüdudlarında bütün KürAraz boyu, eləcə də dağətəklərinə qədər onların qollarında qeydə alınır.

Morfoloji əlamətləri[redaktə | mənbəni redaktə et]

D II- III (5) 6-7, A II-III 5-6, P I 6-8, V I 5-6, C I 12-14, l.l. 170-200, fəqərələrin sayı 41-43-dür. Bel və anus üzgəclərinin gerisində və ya çox dərəcədə inkişaf etmiş dəri darağı vardır. Gözaltı tikanı yaxşı inkişaf etmişdir. Bığları nisbətən uzundur, ağzın küncündəki bığlar gözün dal kənarı vertikalına qədər çatır. Cüt üzgəcləri xallıdır, quyruq ezgəcinin əsasında tünd rəngli zolaq olur; bu zolaq ortadan qırılmış şəklində olur. Qızılı ilişgənin rostrumu digər ilişgənlərə nisbətən daha uzun olur.

Yaşayış yeri və həyat tərzi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Şirin su balığıdır. Böyük və kiçik çaylarda yaşayır. Uzunluğu 100 mm-ə çatır. Mingəçevir yaxınlığında Kürdən tutulmuş balıqların uzunluğu 35-75, ortalama 54 mm olmuşdur. Əsas hissə 50-60 mm-lik fərdlərdən ibarət olmuşdur. Qidasını kiçik su cücüləribitki detriti təşkil edir. Mədəsində yay zamanı çoxlu miqdarda tendipedid sürfələri, nisbətən az miqdarda diatom yosunları, bəzən də olqoxetlər və habelə göy-yaşıl yosunlar tapılır.[1]

Çoxalması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Kürülər hissə ilə yetişir. Dişilər 48, erkəklər 40 mm uzunluqda cinsi yetkinliyə çatır. Yetişməsi hissə-hissədir. 64-69 mm-lik balıqların məhsuldarlığı 1138-1209 iri kürü olmuşdur. Alazan çayında iyul ayının axırlarında tutulan balıqların hamısında cinsi məhsullar yetişmiş halda idi. Bu da onların Alazan çayında çox gec kürü tökməyə başladığını gğstərir. Kürün aşağı hissələrindəki su hövzələrində qızılı ilişgən daha erkən kürü tökür.

Təsərrüfat əhəmiyyəti[redaktə | mənbəni redaktə et]

Qızılı ilişgən balığının heç bir təsərrüfat əhəmiyyəti yoxdur.

Həmçinin bax[redaktə | mənbəni redaktə et]

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]

BAKI UNİVERSİTETİNİN XƏBƏRLƏRİ

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Onurğalılar, III cild. Bakı: Elm, 2004, s. 125.
  • Əbdürrəhmanov Y.Ə. Azərbaycan faunası (Balıqlar), VII, cild, Bakı, Elm, 1966, səh 180.
  • Abbasov H.S ,Hacıyev R.V.İxtiologiya. Bakı,2007,səh 326.
  • M.M.Seyid-Rzayev. Mingəçevir su anbarı vətəgə balıqlarının populyasiya strukturu və bioloji xüsusiyyətləri."Elm", Bakı-2017, 284 səh

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. Əsgerov F.S., Zaytsev Y.Y., Qasımov R.Y., Quliyev Z.«Biomüxtəliflik: Xəzərin əsrarəngiz balıqları» “Bəşər-XXI” nəşriyyatı, Bakı, 2003.