Qızıl Ordunun Gürcüstanı işğalı

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qızıl ordunun Gürcüstanı işğalı, başqa adla Sovet–Gürcü müharibəsi (15 Fevral – 17 Mart 1921), Rusiya Sovet Federativ Sosialist Respublikasına bağlı Qızıl Ordunun Gürcüstan Demokratik Respublikasınn Menşevik bölgəsi hökumətini çökdürtmək və yerinə Bolşevik rejimi hakim bir ölkə yaratmaq məqsədi ilə etdiyi hərbi hərəkatdır.

İşğaldan əvvəl[redaktə | əsas redaktə]

Ağ Ordu 'nun Bolşevik inqilabı ilə yox olması ilə Qafqazda qeyri-sabitlik meydana gəldi. Qafqazda 3 etnik millət olan; Gürcülər, AzərbaycanlılarErmənilər müstəqilliklərini elan etdi. Leninin Sovetləşmə planının ilk hədəfi Qafqaz idi. Bu səbəbdən ilk hədəf Gürcüstan Demokratik Respublikası idi. Qırmızı Ordu bu iş üçün 50.000 adam ayırdı.

İşğal[redaktə | əsas redaktə]

İşğalı idarə edən Anatoli Gekker 11. Rus Ordusu ilə ilk öncə Tiflis Əməliyyatını təşkil edərək Khrami çayını keçdi və qısa müddətdə Gürcü qüvvələrini məğlubiyyətə uğratdı. Sonra Kutaisi Əməliyyatını təşkil etdi. İttifaq Dövlətlərinin köməyinə maneə törətmək üçün Ruslar Qara dəniz' dəki bütün Gürcü limanlarını ələ keçirdi. Bundan başqa Ruslar Abxazlara Rus ordusuna qatılmaq qarşılığında Abxazlara bir Abxaz Oblastı qurulacağına dair bir təklif təqdim etmişdilər. Abxazlar bu təklifi qəbul etdilər.

Nəticə[redaktə | əsas redaktə]

Nəticə olaraq Gürcüstan məğlubiyyət üzərinə məğlubiyyət yaşamağı səbəbi ilə artıq mübarizəni dayandırmaq məcburiyyətində qalmışdır. Sovetlər Gürcüstanı özünə tabe etmişdir.

İtkilər

  • 50.000 Sovet - 5.500 ölü və ya yaralı
  • 20.000 Türk (Sovetlər adına) - İtkinlərin sayı bilinmir
  • 35.000 Gürcü - 7.000 ölü və ya yaralı

Komandirlər

  • Anatoli Gekker (Sovet)
  • Mikhail Velikanov (Sovet)
  • Qriqori Ordzhonikidze (Sovet)
  • Kazım Karabekir (Sovetler adına xidmət edən Türk)
  • Giorgi Kvinitadze (Gürcü)
  • Giorgi Mazniashvili (Gürcü)
  • Valiko Jugheli (Gürcü)