Qızılağacyarpaq iqra

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
?Qızılağacyarpaq iqra
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Gülçiçəklilər
Fəsilə:Gülçiçəyikimilər
Cins:İrqa
Növ: Qızılağacyarpaq iqra
Elmi adı
Amelanchier alnifolia (Nutt.) Nutt. ex M.Roem.
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX  25109
MBMM  32219
IPNI  ???

Qızılağacyarpaq iqra (lat. Amelanchier alnifolia) - gülçiçəyikimilər fəsiləsinin irqa cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Şimali Amerikada təbii halda yayılmışdır. 1800-cü ildən mədəni florada rast gəlinir. XIX əsrdə Avropada İngiltərədə geniş becərilir.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 10 m-ə çatan, yarpağı tökülən kol və ya çox böyük olmayan ağacdır. Yarpaqları yumurtavari və ya dairəvi 2-5 sm uzunluğunda, 1-4,5 sm enindədir. Meyvəsi 0,5-2 sm uzunluğundadır. Çiçəkləri ağ, 2-3 sm diametrində, 3-20 ədəd olmaqla yazın əvvəlində çiçəkləyir. Çiçəkləməsi 7-12 gün davam edir. Meyvəsi alma formalı, bənövşəyi, 5-15 mm diametrində, yayın əvvəlində yetişir. Toxumu qəhvəyi rəngli, 2-3 ədəd 4-5 mm uzunluğunda, 3 mm enində oval hamardır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Əsasən çay qırağlarında rütubətli qayalıqlarda, meşələrdə işıqlı kölgəli ərazilərdə enliyarpaq meşələrdə bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Respublikamızda parklarda, bağlarda bəzək bitkisi kimi mədəni şəraitdə becərilir.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Yaşıllaşdırmada tək qrup əkinlərində dekorativ bitki kimi istifadə edilir.

Məlumat mənbəsi[redaktə | əsas redaktə]

  1. Tofiq Məmmədov (botanik) "Azərbaycan Dendroflorası IV cild": Bakı: "Elm"-2018. http://dendrologiya.az/?page_id=112
  2. Azərbaycanın ağac və kolları. Bakı: Azərb.SSR EA-nın nəşriyyatı, 1964, 220 s.
  3. Əsgərov A.M. Azərbaycanın ali bitkiləri.Azərbaycanın florasının konspekti II cild. Bakı: Elm, 2006,283 s.
  4. Talıbov T.H.,İbrahimov Ə.Ş.Naxçıvan Muxtar Respublikası florasının taksonomik spektri. Naxçıvan:Əcəmi,2008,350s.
  5. Гроссгейм А.А. Флора Кавказа. Баку: Аз. ФАН, 1939, т.1.401с.
  6. Гроссгейм А.А. Флора Кавказа. Баку: Аз. ФАН, 1962 т.6.378с.
  7. Дерувья и кустарники СССР.М.Л.: АН СССР, 1960 Т.5.543с.
  8. "Abşeronun ağac və kolları".Bakı: "Elm və təhsil", 2010.
  9. "Azərbaycan Dendroflorası IV cild": Bakı: "Elm"-2018.