Qərarların qəbul olunması ağacı ilə öyrənmə
| Maşın öyrənməsi və intellektual verilənlərin analizi |
|---|
 |
Qərarların qəbul olunması ağacı və ya qərar ağacı — maşın öyrənməsi və statistikada təsnifat və ya reqressiya məqsədilə istifadə olunan, verilənləri ardıcıl bölünmələr vasitəsilə ağac quruluşunda təmsil edən nəzarətli öyrənmə üsuludur.[1][2] Bu modeldə hər bir daxili düyün verilən əlamət üzrə yoxlamanı, budaqlar mümkün nəticələri, yarpaqlar isə yekun qərarı və ya proqnozu göstərir.[3]
Əsas xüsusiyyətləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qərar ağacları verilənlər məkanını rekursiv şəkildə daha kiçik hissələrə bölməklə işləyir.[3] Təsnifat ağaclarında yarpaq düyünləri sinfi, reqressiya ağaclarında isə ədədi qiyməti proqnozlaşdırır.[4] Qərar ağaclarının mühüm üstünlüklərindən biri nəticənin nisbətən asan şərh olunmasıdır.[5]
Qurulması
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qərar ağacının qurulması zamanı verilənləri ən yaxşı ayıran əlamət və ya bölünmə nöqtəsi seçilir.[1] Bu məqsədlə informasiya qazanımı, Cini çirkliliyi və ya variasiyanın azalması kimi meyarlardan istifadə olunur.[2][3]
Üstünlükləri və məhdudiyyətləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qərar ağacları qeyri-xətti əlaqələri təsvir edə bilir, həm ədədi, həm də kateqorial dəyişənlərlə işləyə bilir və nəticələri insan üçün anlaşılan qaydalar şəklində təqdim edir.[4][5] Bununla belə, budama və ya başqa tənzimləmə üsulları tətbiq olunmadıqda, onlar çoxöyrənməyə meyilli ola bilər.[2]
Tətbiqləri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Qərar ağacları tibbi diaqnostika, kredit riskinin qiymətləndirilməsi, mətn və təsvir təsnifatı, eləcə də müxtəlif proqnozlaşdırma problemlərində istifadə olunur.[2][3]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 Quinlan, J. R. "Induction of Decision Trees". Machine Learning. 1 (1). 1986: 81–106. doi:10.1007/BF00116251.
- 1 2 3 4 Safavian, S. Rasoul; Landgrebe, David. "A Survey of Decision Tree Classifier Methodology". IEEE Transactions on Systems, Man, and Cybernetics. 21 (3). 1991: 660–674. doi:10.1109/21.97458.
- 1 2 3 4 Song, Ying-Ying; Lu, Ying. "Decision Tree Methods: Applications for Classification and Prediction". Shanghai Archives of Psychiatry. 27 (2). 2015: 130–135. doi:10.11919/j.issn.1002-0829.215044.
- 1 2 Loh, Wei-Yin. "Classification and Regression Trees". WIREs Data Mining and Knowledge Discovery. 1 (1). 2011: 14–23. doi:10.1002/widm.8.
- 1 2 Pedreira, Oscar; Santos, Ana; Amado, Joaquín. "Recent advances in decision trees: an updated survey". Artificial Intelligence Review. 56. 2023: 4765–4800. doi:10.1007/s10462-022-10275-5.