Qafqaz (şümşadyarpaq) dəvəqıranı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
MerdekanDendrariDendroflora35.png
Qafqaz (şümşadyarpaq) dəvəqıranı
Qafqaz (şümşadyarpaq) dəvəqıranı
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Fəsilə: Qırхbuğumkimilər
Cins: Dəvəqırаn cinsi
Növ: Atraphaxis caucasica (Hoffm.) Pavlov
Elmi adı
Atraphaxis caucasica (Hoffm.) Pavlov
MerdekanDendrariDendroflora34.png

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Qafqazda geniş yayılmışdır.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 50-75 sm olan, yarpağı tökülən koldur. Gövdələri və budaqları şaxələnmiş, nazik, bəzən iynəli, cavan zoğları boz, qabığı qırmızımtıl-bozdur. Yarpaqları cavan budaqları sıx örtür, uzunluğu 0,8-2 sm, enli, tərs-yumurtavari, ellipsvari və ya təxminən yumru, küt və ya ucu biz, kənarları dalğalı-qıvrım, çılpaq, möhkəm, cod, tutqun yaşıl, cüt xırda yarpaqlıdır. Çiçəklərin diametri 0,8 sm, çəhrayıtəhər, nazik çiçək saplaqlarının uclarında yerləşir. Çoxsaylı qısa budaqların uclarında uzunluğu 3-5 sm olan uc salxımlar formalaşır. Çiçək yanlığının içəri hissələrinin uzunluğu 0,6 sm, meyvələrdə qalan və daha sıx, çəhrayı-qırmızı rəngə boyanandır. Toxumca meyvəsi qozaşəkilli, üç hissəlidir. İyun-iyulda çiçəkləyir.

Еkоlоgiyаsı:[redaktə | əsas redaktə]

-230C-dək şaxtaya davamlıdır. Quraqlığadavamlı, işıqsevən, qumsal, şoran torpaqlarda bitir.

Аzərbаycаndа yаyılmаsı:[redaktə | əsas redaktə]

Xəzəryanı ərazilərdə Naxçıvan, Altıağac istiqamətində təbii halda yayılmışdır.

İstifаdəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Heyvanlar üçün yem kimi istifadə olunur. Yaşıllaşdırmada və sənayedə istifadəsi öyrənilməmişdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov

Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флора Азербайджана. т.5. 1954; Флора Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh