Qarağat rəvəndi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
?Qarağat rəvəndi
}}
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Şöbə: Örtülütoxumlular
Sinif: İkiləpəlilər
Yarımsinif: Kariofillid
Sıra: Qırxbuğumçiçəklilər
Fəsilə: Qırxbuğumkimilər
Cins: Rəvənd
Növ: Qarağat rəvəndi
Elmi adı
Rheum ribes
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
IPNI   ???

Qarağat rəvəndi (lat. Rheum ribes)[1] - rəvənd cinsinə aid bitki növü.[2]

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və status / National IUCN Status “Təhlükəli həddə yaxın olanlar” kateqoriyasına aiddir – NT. Azərbaycanın nadir növüdür. [3][4]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

50-100 sm hündürlüyündə çoxillik ot bitkisidir. Yarpaqları ürəkvari-dairəvi və ya dairəvi, kənarları xırda dişli, 5 qalın damarlıdır. Aşağı tərəfdə damarlar xırda tikanlıdır, alt və üst hissədə ziyillidir. Çiçək qrupu yarımşarvaridir, çiçəkləri 5-12 ədəddir. Meyvələri 17 mm uzunluqda, 14 mm enində, yumurtavari, yuxarya doğru daralan, əsasında dərin-ürəkvari, qırmızımtıl qanadlı və uzunsov-qəhvəyi fındıqcadır.[3][4][5] 

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəkləmə və meyvə əmələ gətirmə dövrü iyun ayına təsadüf edir. Orta dağ qurşağında quru daşlı yerlərdə və kolluqlarda rast gəlinir.[3][4][5]

Yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Naxçıvan düzənliyi (Duz dağ), Naxçıvanın dağlıq hissəsi (Şahbuz rayonu-Biçənək və Kükü kəndləri, Vəlidağ, Darıdağ, Təkəlikdağ).[3] [4][6]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyanın ehtiyatı azdır. Mənfi amillərə həssaslıq göstərir.[3] [4]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Antropogen amillər (infrastrukturun inkişafı, sahilboyu ərazilərin tikintisi), areallarının çiçərlik və Cavan zoğları erkən yazda kütləvi toplanılır və antropogen təsirə məruz qalır.[3] [4][7]

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Qorunma tədbirləri Naxçıvan MR-nin Qırmızı kitabında tövsiyə olunur.[3] [4][6]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı  Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri II nəşr, Bakı-2013
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 http://www.redbook.az
  5. 5,0 5,1 Флора Азербайджана, 1952
  6. 6,0 6,1 Naxçıvan MR-nin Qırmızı kitabı; 2010
  7.  İbadullayeva S.C.et-all.