Məzmuna keç

Qara başlıqlı ququşukimilər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Qara başlıqlı ququşukimilər
Elmi təsnifat
XƏTA: parentrang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Qara başlıqlı ququşukimilər
Beynəlxalq elmi adı

Qara başlıqlı ququşukimi (lat. Centropus steerii) — Quququşukimilər fəsiləsinə aid ququşukimi quşu növü. Bu növ Filippinin Mindoro adasına endemikdir və ölkənin ən təhlükə altında olan quşlarından biridir. Dünyada kritik təhlükə altında olan yeganə ququşukimi növüdür. Yaşayış mühitinin itirilməsi və ovlanma təhlükəsi ilə üzləşir.

Təsviri və taksonomiyası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

"EBird" bu quşu belə təsvir edir: "Mindorodakı aşağı düzənlik primar meşələrində yaşayan iri, uzunquyruq bir quş. Beli və qarnı qəhvəyi, qanadları tünd rəngdə və qəhvəyi kənarlı lələklərə malikdir. Quyruğu tünd rəngdə və mavi parıltılıdır. Qara başlıq və boynun arxa hissəsində açıq zolaqlar var. Diqqət çəkən güclü əyri dimdiyi var. Filippin ququşukimilərinə bənzəyir, lakin qarnı qara deyil, qəhvəyi rəngdədir və yalnız primar meşələrdə yaşayır.[3] Mahnısı çox dərin və enən bir səslər seriyasıdır." Cinsi dimorfizm lələklərdə müşahidə edilməsə də, dişilər erkəklərdən təxminən 20% iridir.[4] Bu növ, Qaraüz ququşukimi və Qısabarmaq ququşukimi ilə qardaş növ hesab edilir. Monotipik bir növdür.

Ekologiya və davranışı

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Qara başlıqlı ququşukimilərin qidası haqqında heç bir məlumat yoxdur, lakin tipik kukal qidasına uyğun olaraq əsasən həşəratlar və bəzən kiçik sürünənlər və suda-quruda yaşayanlarla qidalandığı güman edilir.[5]

Təbii yaşayış mühiti dəniz səviyyəsindən 750 metr yüksəklikdə olan tropik rütubətli aşağı düzənlik meşələridir. Burada sıx kolluqlar və bambuk meşələri olan əraziləri üstün tutur. İkinci dərəcəli meşələrdə yaşaya bilmir və bu ərazilərdə Filippin kukalı ilə əvəz olunur.

Nəslinin kəsilməsinin qarşısını almaq üçün 2008-ci ildə yerli təhsil proqramları başladılmış, tədqiqatlar aparılmış və ekoturizm təşviq edilərək yerli əhalinin daha davamlı məşğuliyyətlərə yönəldilməsi hədəflənmişdir. "London Zooloji Cəmiyyəti" bu quşu "EDGE növü" kimi təsnif etmiş və evolyusion fərqlilik və nəslinin kəsilmə riskinə görə üst 21 siyahıya daxil edib. Lakin bu kukalın populyasiyası və yaşayış mühiti azalmaqda və nəslinin kəsilməsinə yaxınlaşmaqdadır.[6] The en:Zoological Society of London has described the bird as an en:EDGE species, listed as the top 21, based on evolutionary distinctiveness and its risk of extinction[7]

"IUCN" tərəfindən təklif olunan qorunma tədbirləri arasında populyasiyanı daha yaxşı başa düşmək üçün tədqiqatlar aparmaq, qalan aşağı düzənlik meşələrini daha yaxşı qorumaq və bu növ haqqında məlumatlılığı artırmaq daxildir.[8]

  1. Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1998.
  2. IOC World Bird List Version 6.3. 2016. doi:10.14344/IOC.ML.6.3
  3. "Black-hooded Coucal". Ebird. 31 mart 2020 tarixində arxivləşdirilib.
  4. Payne, Robert B.; Sharpe, Christopher J. "Black-hooded Coucal (Centropus steerii), version 1.0". Birds of the World (ingilis). 2020. doi:10.2173/bow.blhcou1.01. ISSN 2771-3105. 27 noyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyul 2025.
  5. Payne, Robert B.; Sharpe, Christopher J. "Black-hooded Coucal (Centropus steerii), version 1.0". Birds of the World (ingilis). 2020. doi:10.2173/bow.blhcou1.01. ISSN 2771-3105. 27 noyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 21 iyul 2025.
  6. "Black-hooded Coucal". EDGE. The Zoological Society of London. İstifadə tarixi: 19 aprel 2019.
  7. "Black-hooded Coucal".
  8. BirdLife International. "Centropus steerii". IUCN Red List of Threatened Species. 2018. 2018: e.T22684225A125399142. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22684225A125399142.en. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2021.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]