Qara xan (Talış xanı)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qara xan, Seyid Cəmaləddin xanTalış xanlığının ilk müstəqil xanı.

Seyid Cəmaləddin xan (Qara xan)
Talış xanı
1747 — 1786
Sələfi Seyid Abbas bəy
Xələfi Mir Mustafa xan
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi bilinmir
Vəfat tarixi 1786(1786)
Vəfat yeri

Uşaqlığı[redaktə | əsas redaktə]

Qara xanın atası Seyid Abbas Məhəmməd Peyğəmbərin nəslindən gəlib Talış bölgəsinə gəlmə idi. O Boradigah kəndinin bəyi Əsəd bəylə yaxınlaşaraq onun qızı Ahu xanımla evlənir. Bu evlilikdən Seyid Cəmaləddin dünyaya gəlir. 1736-cı ildə Suqovuşandakı qurultayda Nadir şahın hakimiyyətini tanıyan Seyid Abbas bəy oğlu Seyid Cəmaləddini bəyi onun qulluğuna göndərir. Maraqlıdır ki Cəmaləddin bəy "Qara" ləqəbini bu qulluğda dərisinin rənginə görə almışdı. Seyid Cəmaləddin Dağıstan səfərində göstərdiyi igidliyə görə Nadir şahdan "xan" titulunu alır və Qara xan adlanmağa başlayır.

Xanlıq dövrü[redaktə | əsas redaktə]

1747ci ildə Nadirin ölümündən sonra vətənə qayıdan Qara xan Talış xanlığının taxta çıxır[1]. Qara xan ilk iş olaraq sərhədləri möhkəmləndirir,daimi ordu formalaşdırır. Mərkəzi hakimiyyəti gücləndirmək üçün narazı feodalların torpaqlarını xan torpaqlarına əlavə edir.Iran hakimiyyəti uğrunda gedən mübarizədə xanlığı qorumaq üçün paytaxtı Lənkərana köçürür və Rusiyaya yaxınlaşır.

Qara xanın dövründə işğalçı siyasət yeridən Kərim xan Zənd arasında əlaqə pisləşir. Kərim xanın müttəfiqi Gilan xanı Hidayət xan 1768-ci ildə Talış xanlığına hücum edərək Qara xanı məğlub edir. Qara xan Hidayət xana bac verməyə məcbur olur. Talış xanlığı 1785-ci ildə Qubalı Fətəli xandan vassal asılığına düşür[2]. Qara xan 1786-cı ildə vəfat edir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Nuranə Namazov. Talış xanlığı. Ens.az.
  2. Советская историческая энциклопедия. 1973.