Qarabağ düyünü (kitab)

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Kitabların müəllif Aydın Mirzəzadə

"Qarabağ düyünü" — Qarabağ probleminin yaranması, müasir vəziyyəti və problemin həlli perspektivi haqqında azərbaycanlı siyasi tədqiqatçı Aydın Mirzəzadənin 2012-ci ildə Bakıda Azərbaycan dilində, 2014-cü ildə Türkiyədə türk dilində, 2016-cı ildə isə Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərində erməni dilində çap olunmuş eyniadlı kitabları.

Azərbaycan dilində[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağ düyünü
Fotoqrafiya
Müəllif(lər) Aydın Mirzəzadə
Janr Siyasi ədəbiyyat
Orijinalın dili Azərbaycan
Nəşriyyat "Azərbaycan" nəşriyyatı
Nəşr 2012
Növ kitab
Tiraj 1000
isbn nəşr qrifli nəşr

Kitab Azərbaycan Respublikasının Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə 2012-ci ildə "Azərbaycan" nəşriyyatında çapdan çıxmışdır. 608 səhifəlik kitab 1000 tirajla nəşr edilmişdir.

Kitabdakı bölmələr[redaktə | əsas redaktə]

  • Dağlıq Qarabağ bölgəsinin tarixi
  • Problemin hazırkı vəziyyəti
  • Xocalı faciəsi - XX əsrdə dünyanın ən ağır qətliamlarından biridir
  • Ermənistanın sonrakı taleyi Dağlıq Qarabağ probleminin həllindən asılıdır
  • Ermənistanın Azərbaycana təcavüzünün ağır nəticələri
  • Dağlıq Qarabağ probleminin həllinə dair Azərbaycanın mövqeyi
  • Ermənistan məşhurlarının etirafları
  • Ermənilər özləri haqqında[1][2].

Uydurma tarix, saxta ideologiya əsasında ərazilərimizin işğalına haqq qazandırmaq məqsədilə ermənilərin yürütdüyü siyasəti müdafiə edərək qərəzliliyi, qeyri-obyektivliyi və qeyri-elmiliyi ilə seçilən "kitabların" geniş yayıldığı bir dövrdə Azərbaycanda əsl həqiqətə söykənən elmi əsərlər oxucu kütləsinə yol tapmaqdadır. Bunlardan biri də milli təfəkkürlü ziyalı, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin deputatı, siyasət üzrə fəlsəfə doktoru Aydın Mirzəzadənin bu günlərdə işıq üzü görən kitabıdır. O, tarixi faktları və mötəbər məlumatları toplayaraq politoloji tədqiqat süzgəcindən keçirməklə dəyərli bir monoqrafiya şəklində oxuculara təqdim etmişdir.

Müəllif haqlı olaraq monoqrafiyanı "Qarabağ düyünü" adlandırmış və özü də bu düyünün sirlərini açmağa səy göstərmiş, bunu oxucuya səlis və sadə dillə çatdırmışdır. Qeyd edək ki, Qaçqınlar və Məcburi Köçkünlərlə İş üzrə Dövlət Komitəsinin maliyyə dəstəyi ilə çap edilən kitabda bu qurumun materiallarından da geniş istifadə edilmişdir.

Keçən əsrin 70-ci illərində, ulu öndər Heydər Əliyevin Azərbaycana rəhbərliyi dövründə DQMV-nin sosial-iqtisadi inkişafına dair hazırlanmış, indi dəyərli mənbəyə çevrilmiş bu arayışın monoqrafiyaya daxil edilməsi hadisələrin düzgün dərk olunmasında xüsusi əhəmiyyət kəsb edir[2].

Türk dilində[redaktə | əsas redaktə]

Karabağ dügümü ( türk dilində)
Fotoqrafiya
Müəllif(lər) Aydın Mirzəzadə
Janr Siyasi ədəbiyyat
Orijinalın dili türk dili
Nəşriyyat "İMLEKkitap"" nəşriyyatı (İstanbul, Türkiyə)
Nəşr 2014
Növ kitab
isbn nəşr qrifli nəşr

261 səhifəlik kitabda türkiyəli oxucuya Dağlıq Qarabağ probleminin tarixi kökləri, erməni millətçilərinin çar Rusiyası və SSRİ dönəmində Azərbaycan torpaqlarına qarşı iddiasından, problemin hazırkı vəziyyəti barədə geniş məlumat verilir.

Həmçinin, Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsini işğal etməsi, Xocalı faciəsi, 1 milyon nəfərdən çox qaçqın əhali, Ermənistanın beynəlxalq hüquq normalarını pozması, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tanımaması və müharibənin ağır nəticələri barədə də müfəssəl məlumat verilir.

Türkiyənin Azərbaycanı Dağlıq Qarabağ məsələsində daima müdafiə etməsi, türk xalqının Azərbaycan sevgisi də kitabda geniş yer alıb.

Kitabda çox sayı xəritələr, şəkillər, tarixi sənədlər, beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi sənədlər verilir[3].

Azərbaycan xalqı iyirmi beş ildir Qarabağ problemi ilə mübarizə etməkdədir. Erməni millətçilərinin Azərbaycan torpaqları ilə bağlı əsassız iddiaları 1988-ci ildə Xankəndi hadisələriylə yeni bir mərhələyə daxil olur, daha sonra isti döyüşlə problem ən üst səviyyəyə çıxar. Ermənistan, döyüş əsnasında SSR-in siyasi, iqtisadi və hərbi qaynaqlarını ən təsirli şəkildə istifadə bilmişdir. O dövrdə, Azərbaycandakı daxili qarışıqlıq, keçid dövrünün çətinlikləri, Azərbaycanın hörmətli politikacılarının, xüsusilə hörmətli dövlət adamı Heydər Əliyevin müxtəlif oyunlarla rəhbərlikdən uzaq tutulması Ermənistanın lehinə olar.

Azərbaycan torpaqlarının% 20inin işğal edilməsi, bir milyondan çox Azərbaycan xalqının öz ölkəsində məcbur immiqrant olaraq yaşaması, Ermənistan-Azərbaycan müharibəsinin acı sonuçlarındandır. Bu vəziyyəti beynəlxalq təşkilatlar qəbul etməməkdə, lakin vəhşiliyə qarşı biganə qalır. Azərbaycan, Ermənistandan işğal etdiyi torpaqlardan hərbi birliklərini çıxarmağı tələb edir. Qardaş ölkə Türkiyə, 1993-ci ildə bu vəhşilikdən görə Ermənistanla bütün əlaqələrini qoparmış, Azərbaycandan qardaş dəstəyini heç bir zaman əsirgəməmişdir.

Azərbaycana qarşı torpaq iddiası və torpaqların bir qisminin işğalıyla Ermənistan bir çox problemlə qarşılaşmışdır. Ölkə, regional iqtisadi layihələrin xaricində qalmaq surətiylə milyardlarla dollarlıq gəlirdən məhrum qalarkən bu müddətdə iqtisadiyyatının müasirləşməsinə də təmin edə bilməmişdir. Ölkədən insanlar kütlələr halında köç etməyə başlamış, ictimai və iqtisadi vəziyyət hər keçən gün sui getməyə başlamış, özünü təcrid və militarist siyasət Ermənistanın gələcəyini sual işarəsi altında buraxmışdır.

Qarabağ probleminə baxmayaraq, Azərbaycanın seçdiyi ağıllı siyasətlə dünyada hüsnü qəbul görmüşdür. İlham Əliyevin takip et-tiği Heydər Əliyevin siyasi məktəbi; demokrat bir dövlətin quruluşuna, güclü bir iqtisadiyyat təməlinin yaradılmasına, beynəlxalq arenada ölkənin haqq edilən yerdə təmsil edilməsinə imkan təmin etmişdir. 2012-ci ildə adam başına düşən gəlir 550, təqaüdçü maaşı 180-190 dollar ətrafında olmuşdur. Rəsmi statistikaya görə 2001-ci ildə yoxsulluq sərhədində yaşayanların sayı% 46,7 ikən, 2012-ci ildə bu rəqəm% 7,6'e enmişdir. Son 9 ildə 1 milyonun üzərində yeni iş yeri açılmışdır. Bu uyğunlaşdırılmış 730 mindən çoxu daimi statüdedir.

Azərbaycanda həyata keçirilən düzgün siyasət sayəsində neft xaricindəki iqtisadiyyat inkişaf etmiş, illik 25 milyard dollarlıq dövlət büdcəsinə çatılmış, 50 milyard dollarlıq valyuta təcrübəsi təmin edilmişdir. Azərbaycan, torpaqlarının bir qismi işğal edildiyi üçün hərbi sahədə inkişafa əhəmiyyət vermək məcburiyyətində qalmışdır. Bu gün, Azərbaycan hərbi qüvvələri ən müasir silahlarla təchiz edilmiş, bu sahədə peşəkarlıq artmış, müdafiə sənayesi üçün ayrılan büdcə Ermənistanın illik büdcəsindən 1,5 dəfə artmışdır.

Qarabağ problemi yalnız iki dövlət arasında siyasi problem olmaqdan çıxmış beynəlxalq problem halına gəlmişdir. Bu gün bütün dünya; Ermənistanın beynəlxalq hüquq normalarına hörmət göstərmədiyini və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımadığını bilir. Bunun yanında, dünya dövlətləri Ermənistanın bölgədə gərginliyə səbəb olduğunun da fərqindədir.

Ermənistanın qeyri-konstruktiv rəftarlarına baxmayaraq problemin həll qovuşacağı günlər yaxındır. Problemin həllində Azərbaycan aktiv rol almaqda və problemi şəxsən özü həll etmək istəyir. Azərbaycanın müasir düşüncəsi, məsələnin həllinə ciddi olaraq hazırlanması və ədalətli yanaşması sülhü gətirəcək[4].

Erməni dilində[redaktə | əsas redaktə]

Qarabağ düyünü (erməni dilində)
Fotoqrafiya
Müəllif(lər) Aydın Mirzəzadə
Janr Siyasi ədəbiyyat
Orijinalın dili erməni dili
Nəşr 2016
Növ kitab
Tiraj 300
isbn nəşr qrifli nəşr

Kitab xaricdəki Azərbaycan diaspora nümayəndələrinin maliyyə dəstəyi ilə Rusiya Federasiyasının Sankt-Peterburq şəhərində erməni dilində nəşr olunmuşdur[5]. 400 səhifəlik kitab 300 tirajla nəşr edilmişdir[5].

İlk dəfədir azərbaycanlı tədqiqatçının Dağlıq Qarabağ probleminə həsr edilən əsəri erməni dilində iri kitab həcmində xaricdə çap olunub. Kitab Dağlıq Qarabağ probleminin tarixinə, müasir vəziyyətinə, Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsinin işğalından doğan problemlərə həsr edilib. Kitabda 7 tarixi xəritə, Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarının bir hissəsini işğal etdikdən sonra yaranmış vəziyyəti əks etdirən 37 fotoşəkil yerləşdirilib, xarici tədqiqatçıların obyektiv fikirləri, Ermənistan siyasətçilərinin özlərini ifşa edən etirafları da verilib[5].

Həmçinin kitabda Dağlıq Qarabağa dair tarixi sənədlər, beynəlxalq təşkilatların Ermənistanın işğalçılıq siyasətini pisləyən və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyən qərarları yerləşdirilib, Xocalı faciəsinə dair xüsusi fəsil verilib, faciənin törənmə səbəbləri, Ermənistan silahlılarının vəhşiliyini ifşa edən faktlar göstərilib[5].

Kitabda Azərbaycanın problemin beynəlxalq hüquq normalarına uyğun həll edilməsi üçün səyləri analiz edilib. Nəşrin xarici ölkələrin milli kitabxanalarına, universitetlərinə və ermənişünaslıq mərkəzlərinə göndərilməsi nəzərdə tutulub. Bir hissəsi isə Azərbaycan kitabxanalarına, universitetlərinə paylanmaq və tədqiqatçılara təqdim edilmək üçün Azərbaycana gətirilib[5].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]