Qaraqoncolos

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qaraqoncolos - qış cini. Karakoncul olaraq da bilinər. Türk mifologiyası nda,Karakoncolos, 'qara rəngdə və çirkin olaraq tasarımlanan bir umacı, bir pislik cini'dir. Xüsusilə Şimal-şərq ​​Anadolu Türk mədəniyyətində iştirak etmiş və Bolqar folklorunde də rast gəlinən bir varlıqdır. Bir növ öcüyü xatırladan karakoncolos çox dehşetengiz sayılmaz və zərərsiz olduğuna inanılar. Bununla birlikdə zaman zaman gerçək mənada şeytani bir şəkildə betimlendiği də olmuşdur. Kürklü olduğuna inanılan bu varlığın adının Yunan Kalikantzaris'den gəlmiş olduğu da irəli sürülür. Qara rəngdə və çox çirkindir. Əslində çox zərərli olmadığı halda görünüşü insanlarda çaxnaşmaya səbəb olar. Kürklü olaraq betimlenir. Geceleri gəzər. Bolqar mədəniyyətinin Türk tarixi ilə olan ortaq mənşəyi zamanı bolqar xalq ədəbiyyatında "Karakonjul" adıyla iştirak edər. Kara sözü gecəylə əlaqəli olaraq qiymətləndirilir. Zemherinin (qışda ən soyuq zamanı) küçələrdə gəzir, rastladığına "Haradan gəlirsən, Hara gedirsən? kimi suallar verir. Veriləcək cavabların içində mütləq "qara" sözü olmalıdır (Karasu'dan gəlirəm, Karakışla'ya gedirəm kimi). Belə edilmədiyində Karakoncolos əlindəki böyük bir dara vuraraq qarşısındakı insanı yaralar. Özündən qorunmaq üçün qış günləri evlərdəki darayar ortada buraxılmaz, saxlanılır. Bolqar folklorunde varlığa verilən Bolqar ad isə Karakondjul 'dur və gecələri gəzdiyini inanılar.

Etimologiya[redaktə | əsas redaktə]

Kara "Qara" + Kon. Koncol / Konçul sözcüyünün etimologiyasından təsbit etmək çətin kimi görünməkdədir. Yunan mənşəli olduğunu iddia edənlər belə vardır lakin bu çox məqbul görünməməkdədir. Qonmaq hərəkəti və ya Kon (dağ keçidi) ilə əlaqəli ola bilər.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]