Qarasuvbazar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qarasuvbazar
ukr. Білогірськ
krımtat. Qarasuvbazar
Торговий дім XIX ст. м.Білогірськ (Карасубазар), вул. Дубініна.JPG
Bayraq Gerb
Bayraq Gerb

45°03′16″ şm. e. 34°36′08″ ş. u.


Ölkə Ukrayna Ukrayna
Tarixi və coğrafiyası
Sahəsi
  • 5,42 km²
Mərkəzin hündürlüyü 180 ± 1 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi dili Krımtatar dili, ukrayncarusca
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 297600 — 297609
belogorsk.rk.gov.ru
Xəritəni göstər/gizlə
Qarasuvbazar xəritədə
Qarasuvbazar
Qarasuvbazar
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Qarasuvbazar ya da Belaqorsk (1944-cü ilə qədər Qarasubazar; ukr. Білогірськ, krımtat. Qarasuvbazar, Къарасувбазар) — Krım yarımadasında yerləşən şəhər. İnzibati cəhətdən Ukrayna, Krım Muxtar Respublikası, Belaqorski rayonu ərazisinə daxildir.

Coğrafiyası[redaktə | əsas redaktə]

Böyük-Qarasu çayı sahilində, Krımın paytaxtı Simferopol şəhərindən 42 km şərqdə yerləşir. Simferopolu Krımın şərqi ilə birləşdirən magistral yolu keçir (Sudak, Feodosiya, Kerç).

Adı[redaktə | əsas redaktə]

Şəhərin tarixi adı Qarasubazar olmuşdur. Krım-tatar dilində işlənən bu şəhər adı «Qarasuda bazar» mənasını verir. Şəhər ərazisindən kiçik olan Böyük-Qarasu çayı axır. Yunanlar isə şəhəri Mavron Kastron (Qara qəsr) olaraq adlandırırdılar.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Karlo Bossoli. Qarasuvbazar

Şəhər haqqında ilkin məlumatlar XII əsrə aiddir. Orta əsrlər dövründə, Qarasubazar Gözleve ilə Kefe arasında mühüm karvan yolu üzərində yerləşirdi. Bütün Krımda ən məşhur bir qul bazarı olaraq bilinirdi[2][3]. Krım xanlığı dönəmində Şirin adlı zadəgan ailəsinin mülkiyyəti hesab edilirdi. Dəfələrlə (1624, 1628, 1630, 1675) zaparoje kazaklarının hücumuna məruz qalmışdır. Krımın paytaxtı Bağçasarayın 1736-ci ildə Xristofor Minixin başçılığı altında rus qoşunları tərəfindən yandırılmasından sonra II Fetih Gəray mərkəzi bura köçürür. Ancaq bir il sonra Pyotr Lassinin başçılığı altında Qarasubazarda yandırılır.

1772-ci ildə şəhərdə Rusiya imperiyası ilə Krım xanlığı arasında Qarasubazar müqaviləsi imzalanır. Bununlada Krım xanlığı Osmanlı imperiyasının tərkibindən çıxaraq Rusiya vassallığına keçir.

6 yanvar 1918-ci ildə şəhərdə sovet hakimiyyəti qurulmuşdur. Bundan sonra ağların təqibinə başlanılır. 11 noyabr 1920-ci ildə isə ağların təhlükəsi aradan qalxdıqdan sonra təqiblər tamamən dayandırılır. Krım tatarlarının deportasiyasına qədər Qarasubazarda rus əhalisi üstünklük təşkil edirdi. 1939-cu ildə krımtatarlar şəhərin üçdə bir hissəsini təşkil etmişdir[4].

XIX əsrin sonlarından XX əsrin əvvələrinə qədər Qarasubazar Qırımçaqların əsas mərkəzi sayılırdı. Ancaq Krımın almanlar tərəfindən işğalından sonra xolokosta məruz qalırlar.

1995-ci ildə şəhərin inzibati ərazisinə Novikovo kəndi də daxil edilmişdir[5].

2001-ci ildə Beloqorsk şəhəri Ukraynanın tarixi yaşayış məntəqələri siyahısına daxil edilmişdir.

Əhali[redaktə | əsas redaktə]

  • 1926 — 7634 nəf. (2580 krımtatar, 2397 rus, 1000 qırımçaq, 426 yunan, 400 erməni, 200 ukraynalı, 190 yahudi)
  • 1939 — 10 821 nəf. (4435 rus, 3529 krımtatar, 718 ukraynalı, 543 yunan, 429 yahudi, 404 alman, 263 erməni, 192 qaraçı, 181 bolqar[4]
  • 1989 — 18 045 nəf.
  • 2001 — 18 420 nəf. (37 % rus, 28 % krımtatar, 24 % ukraynalı)

14 oktyabr 2014-cü il məlumatına görə şəhərdə 16 354 nəfər yaşayır.[6]

Milli tərkib
milli tərkib ümumi,
əhali.
% hər şey % göstərənlər
göstərənlər 16131 98,64 % 100,00 %
ruslar 9656 59,04 % 59,86 %
krım tatarları 4466 27,31 % 27,69 %
ukraynalılar 1170 7,15 % 7,25 %
tatarlar 486 2,97 % 3,01 %
belaruslar 63 0,39 % 0,39 %
yunanlar 45 0,28 % 0,28 %
özbəklər 35 0,21 % 0,22 %
türklər 32 0,20 % 0,20 %
bolqarlar 25 0,15 % 0,15 %
ermənilər 20 0,12 % 0,12 %
polyaklar 17 0,10 % 0,11 %
moldovanlar 16 0,10 % 0,10 %
azərbaycanlılar 15 0,09 % 0,09 %
almanlar 14 0,09 % 0,09 %
digərləri 71 0,43 % 0,44 %
göstərməyənlər 223 1,36 %
ümumi 16354 100,00 %

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]