Qarrinça

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Futbol
Qarrinça
MFdSantos-Garrincha.jpg
Ümumi məlumat
Tam adı Manuel Fransisko dos Santos
Doğum tarixi 28 oktyabr 1933(1933-10-28)
Doğum yeri Pau-Qrandi, Braziliya
Vəfat tarixi 20 yanvar 1983 (49 yaşında)
Vəfat yeri Rio-de-Janeyro, Braziliya
Vətəndaşlıq Flag of Brazil.svg Braziliya
Boyu 169 sm
Mövqeyi Yarımmüdafiəçi
Komanda haqqında məlumat
Klub vəfat edib
Karyerası
Həvəskar karyerası
1948–1952 Flag of Brazil.svg "Pau-Qrandi"
Peşəkar karyerası*
1953–1965 Flag of Brazil.svg "Botafoqo" 614 (245)
1966 Flag of Brazil.svg "Korintians" 13 (10)
1967 Flag of Brazil.svg "Portuqeza" 33 (7)
1968 Flag of Colombia.svg "Atletiko Xunior" 1 (3)
1968–1969 Flag of Brazil.svg "Flamenqo" 24 (4)
1972 Flag of Brazil.svg "Olariya" 7 (7)
1953—1972 Cəmi 692 (276)
Milli yığma**
1955–1966 Flag of Brazil.svg Braziliya 50 (12)
Beynəlxalq medallar
Dünya çempionatları
Qızıl İsveç 1958
Qızıl Çili 1962

* Milli çempionatların müxtəlif liqalarında peşəkar klubların heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı .

** Rəsmi oyunlarda milli yığmanın heyətində keçirdiyi oyunların və vurduğu qolların sayı.

Qarrinça (port. Garrincha; tam adı: port. Manuel Francisco dos Santos; d. 28 oktyabr 1933, Pau-Qrandi, Braziliya – ö. 20 yanvar 1983, Rio-de-Janeyro, Braziliya) — Braziliyanın məşhur futbolçularından biri. Yarımmüdafiəçi mövqeyində çıxış edib. O, XX əsrin ən yaxşı futbolçuları siyahısında dünya futbolçuları arasında 8-ci, Cənubi Amerikadan olanlar arasında isə 4-cü yeri tutur[1].

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Qarrinça 28 oktyabr 1933-cü ildə Rio-de-Janeyro yaxınlığındakı Pau-Qrandi kəndində kasıb bir ailədə anadan olub.

Qarrinça anadan olduğu zaman çox zəif idi; həmçinin qıçlarında anatomik pozuqlar olub[2]. Sol ayağı içəri, sağ ayağı isə çölə doğru əyri idi[2]. Həmçinin sağ ayağı sol ayağından 6 santimetr daha qısa idi[2]. Ailəsinin kiçik Qarrinçanı müalicə etdirmək imkanı yox idi[2].

14 yaşındaykən doğulduğu şəhərdə tekstil fabrikində işə başlayır[2].

Şəxsi həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Qarrinçanın ilk evliliyini 18 yaşında olarkən baş tutub[2]. Nair adlı qadınla evlililiyindən Qarrinçanın 8 uşağı dünyaya gəlmişdir[2]. Amma Qarrinçanın uşaq sahibi olduğu tək qadın Nair deyildi[2]. Rio-de-Janeyrodakı sevgilisindən 2, Dünya Kuboku üçün getdiyi İsveçdə tanış olduğu sevgilisindən də 1 uşağı var[2]. Onun sonuncu sevgilisi isə Braziliyanın məşhur sambacılarından Elza Soaresdir[3]. Ümumilikdə 4 müxtəlif qadınlardan 13 uşağın atası Qarrinçanın övladlarından 10-u qız, 3-ü oğlandır[2].

Karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Klub karyerası[redaktə | əsas redaktə]

Fabrikdə işlədiyi dövrdə o, futbol qabiliyyətini də sərgiləyirdi[2]. Bir çox klubda baxışdan keçir[2]. Amma buna baxmayaraq uzun müddət peşəkar futbola addım ata bilmir[2]. İlk peşəkar müqaviləsini Gentil Kardosonun tövsiyəsiylə "Botafoqo" klubu ilə bağlayır[2]. 19 iyul 1953-cü ildə "Botafoqo" formasıyla çıxdığı ilk matçda 3 qol vurur və bundan sonra 1966-ci ilə qədər klubun formasını geyinir[2].

Qarrinçanın karyerası "Botafoqo" klubunda parlamağa başlamışdır[1]. O, burada 614 oyuna 245 qol vurub. "Botafoqo"da ciddi zədələnəndən sonra klub onu satır[1]. Amma Qarrinça "Botafoqo"dan sonra heç bir klubda uzun zaman qala bilmirdi[1].

Karyerası ərzində 6 müxtəlif klubda forma geyinən Qarrinça 1972-ci ildə Rio-de-Janeyronun kiçik komandası olan "Olariya"da karyerasını bitirir[2].

Milli karyerası[redaktə | əsas redaktə]

1955-ci ildən 1966-cı ilə kimi Qarrinça Braziliya yığmasında oynamış və Dünya Kubokun ikiqat qalibi olmuşdur[1]. 1958 və 1962-ci illərdə Dünya Kubokunda 4 top ilə ən yaxşı bombardir olmuşdur[1].

Statistika[redaktə | əsas redaktə]

Klub[redaktə | əsas redaktə]

Mövsüm Klub Liqa Liqa Kubok Qitə Digər Cəmi
Oyun Qol Oyun Qol Oyun Qol Oyun Qol Oyun Qol
1953 "Botafoqo" KL 26 20 0 0 26 20
1954 KL 26 7 9 1 35 8
1955 KL 19 3 9 2 28 5
1956 KL 20 5 0 0 20 5
1957 KL 21 6 9 2 30 8
1958 KL 26 10 9 1 35 11
1959 KL 23 9 5 3 28 12
1960 KL 21 8 9 1 30 9
1961 KL 21 6 11 2 32 8
1962 KL 21 8 3 0 7 2 31 10
1963 KL 3 1 1 0 2 0 1 0 7 1
1964 KL 4 0 7 3 11 3
1965 KL 5 2 7 0 12 2
"Botafoqo"da ümumi 236 85 4 0 2 0 83 17 325 102
1966 "Korintians" PL 4 0 6 1 10 1
1968 "Atletiko Xunior" 1 0 1 0
1968 "Flamenqo" KL 0 0 0 0
1969 KL 4 0 4 0
1972 "Olariya" KL 8 0 8 0
Yekun 253 85 4 0 2 0 89 18 348 103

Milli[redaktə | əsas redaktə]

Qarrinça (solda) FİFA Dünya Kuboku 1962-də

Mənbə: Rsssf.com[4]

Braziliya milli futbol komandası
İl Oyun Qol
1955 1 0
1956 0 0
1957 6 0
1958 5 0
1959 4 0
1960 5 2
1961 4 1
1962 12 6
1963 0 0
1964 0 0
1965 6 0
1966 7 3
Yekun 50 12

Vəfatı[redaktə | əsas redaktə]

Qarrinça 19 yanvar 1983-cü ildə spirtli içkinin yaratdığı xəstəlik ucbatından komaya düşür[2]. Xəstəxanaya qaldırılsa da komadan çıxa bilmir[2]. Nəticədə 1983-cü ildə, yanvarın 20-də saat 06:00 radələrində Rio-de-Janeyroda vəfat edir[2]. Ölüm səbəbi serroz olaraq qeyd edilir[2].

Onun qəbri öz vəsiyyətinə uyğun olaraq, doğulduğu Pau-Qrandi kəndindədir[2]. Məzar daşında bu sətirlər yazılıb[2]:

" O çox şirin bir uşaq idi
Quşlarla danışardı.
"

Xatirəsi[redaktə | əsas redaktə]

Marakana stadionunda Qarrinçanın büstü
  • Onun haqqında "Qarrinça, xalqın fəxri" adlı film çəkilmişdir[1].
  • Braziliya Milli Stadionu və doğma Pau-Qrandidəki stadion onun adını daşıyır.

Biblioqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

  • Ruy Castro (2005). Garrincha – The triumph and tragedy of Brazil's forgotten footballing hero. Yellow Jersey Press, London. ISBN 0-224-06433-9. Original in Portuguese: Estrela Solitária (Lonely Star), 1995
  • Bellos, Alex (2002). Futebol: The Brazilian Way of Life. Bloomsbury. ISBN 0-7475-6179-6.
  • Antezana, Luis H. (1998). Un pajarillo llamado "Mané". Plural Editores. ISBN 84-89891-29-X.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Bu gün onun 80 yaşı tamam olacaqdı: "Qarrinça, xalqın fəxri" - VİDEO - FOTO. milli.az, 28.10.2013  (azərb.)
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 2,15 2,16 2,17 2,18 2,19 2,20 2,21 Aygün İlqarqızı. Müxtəlif qadınlardan 13 uşaq sahibi olan “axmaq” dahi - Qaynanasını necə öldürdü? - VİDEO. publika.az, 22.02.2014  (azərb.)
  3. Neder, Alvaro. "Biography: Elza Soares". AMG. http://www.allmusic.com/artist/p479427. İstifadə tarixi: 9 May 2010.
  4. "Manoel Francisco dos Santos "Garrincha" - International Appearances and Goals". Rsssf.com

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Qarrinça ilə əlaqəli mediafayllar var.