Qayıqda üç kişi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox book.png
Qayıqda üç kişi (İti nəzərə almasaq)
ing. Three Men in a Boat (To Say Nothing of the Dog)
Şəkil
1889-cu il nəşrinin üz qabığı
Janr Roman
Müəllif Cerom Klapka Cerom
Orijinal dili ingiliscə
Yazılma ili 1889
Nəşriyyat ing. J. W. Arrowsmith
ISBN [[Xüsusi:Booksources/0-7653-4161-1|0-7653-4161-1]]

Qayıqda üç adam (İti nəzərə almasaq) (ing. Three Men in a Boat (To Say Nothing of the Dog)) — ingilis yazıçısı Cerom K. Ceromun 1889-cu ildə nəşr olunmuş, Temza çayında Kinqston və Oksford arasında qayıq gəzintisindən bəhs edən yumoristik hekayəsi.

Yazılma tarixçəsi[redaktə | əsas redaktə]

Cerom Klapka Cerom 21 iyun 1888 ci ildə subaylığın daşını ataraq, ərindən 9 gün olar boşanmış, Ceorcina Ellizabet Henrietta Maris ilə evlənir. Balayını Temza çayı boyu səyahətdə keçırən Cerom növbəti əsəri, “Qayıqda üç kişi (İti nəzərə almasaq)” ing. Three Men in a Boat (To Say Nothing of the Dog) yumoristik romanın üçün materiallar toplamış olur. Balayı səyahətindən qayıdan Cerom sərgüzəştlərinin təsiri altında “Qayıqda üç kişi (İti nəzərə almasaq)” romanını yazmağa başlayır[1]. Personajların prototipləri Cerom K. Ceromun dostları Corc Uinqrey (ing. George Wingrave) və Karl Henşel (ing. Carl Hentschel) olurlar. Novellada Temza çayı və ətrafında baş verən hadisələr, dostların düşdükləri komik vəziyyətlər təsvir edilir. Kitab 1889 cu ildə çap olunduqdan sonra gurultulu uğur qazanmış olur. Bu günümüzə qədər əsər dönə-dönə çap olunmaqdadır. Kitabdan sonra Temza çayı boyu səyahət üçün qayıqların sayı kəskin artmış olur. Bu qayıq gəzintiləri turistlərin sevimli məşquliyyətinə çevrilmiş olur. İlk 20 il əryində kitabın millyondan artıq nüsxəsi çap olunur və satılır. Bundan başqa əsər çoxlu sayda tamaşaya qoyulur. Onun əsasında filmlər çəkilir. Beləki alman rejisoru Helmut Vayss 1961 ci ildə, sovet rejisoru Naum Birman 1979 cu ildə eyniadlı film çəkmişdirlər.

Qayıqda üç kişi - səyahətin xəritəsi

Süjeti[redaktə | əsas redaktə]

Roman qəhrəmanların təqdimi ilə başlayır. Romanda tipik yumaristik səhnələr cəmləşmişdir. Cey hekayəni nəql edən personaj Ceromun elə özüdür. Digər qəhrəmanlar isə onun dostları Corca, Harris və Manmoranis adlı köpəkdir. Dostlar Ceyin qonağıdırlar. Onlar əziyyət çəkdikləri xəstəlikləri haqında söhbət eirlər və qərara gəlirlər ki, onalara təcili istirahət gərəkdir. Nəticə etibarılə onlar şənbə günü Temza çayı boyu qayıq səyahətinə çıxmağı qərara alırlar. Corc həmin günü işdə olmalıdır. (Corc şənbə günündən başqa hər gün saat ondan dördə dək bank üzərində yatarmış və hər şənbə saat ikidə onu oyadırlarmış.) Cey və Harris özləri Kinqstona qədə qatarla yetişməlidirlər, lakin Vaterloo dayanacağında onlar müvafiq qatar tapa bilmirlər. Onlar maşinistə rüşvət verərək qatarı Kinqstona sürdürürlər. Orada onları kirayə qayıq gözləyir. Corc onlara sonra, Beybricdə qoşulur. Yerdə qalan əhvəlatlar isə onların birgə səyahəti zamanı baş verir. Kityabda səyahət boyu baş çəkilən görməli yerlər Corcun dilindən elə dəqiq təsvir edilir ki, sanki bu bir bələdçi kitabıdır.

Dorçestr — sükunətin, sakitliyin qucağında uyuyan gözəl qədimi bir yerdir. <…> Dorçestr qədimdə şəhər olmuş və Kaer Doren — “suda şəhər” adlanmışdır. Sonradan romalılar orada böyük düşərgə salmışlar; onu əhatə edən istehkam indi alçaq və düzən təpəciklərə bənzəyir. Saksonların zamanında o, Uesseksin paytaxtı olmuşdur. Şəhər çox qədimdir, nə vaxtsa o, güclü və böyük olmuşdur. Amma indi o, səs-küylü həyatdan kənarda qalaraq, yuxuya dalır.

— “Qayıqda üç kişi”, XVIII Fəsil

Ekranlaşdırılması[redaktə | əsas redaktə]

Sitatlar[redaktə | əsas redaktə]

“Mən işi sevirəm: məni məftun edir. Saatlarca oturub ona baxıram”

— “Qayıqda üç kişi”, XV Fəsil

“Hər bir insan istəmədiyi şeyə malikdir, istədiyi şey isə başqalarının malik olduğudur”

— “Qayıqda üç kişi ”

Harris elə bir həvəslə işin ağırlığını öz üzərinə götürərək onu başqasının çiyininə qoyur.

— “Qayıqda üç kişi”, III Fəsil

Mən iş görərkən, bekar oturub heç nə etməyən insanlar qədər məni qıcıqlandıran heç nə yoxdur.

— “Qayıqda üç kişi ”, IV Fəsil

Mən özüm almanca anlamıram. Bu dili mən məktəbdə öyrənmişəm, amma sonuncu sözünə qədər məktəbi bitirdikdə unudmuşam və o vaxtdan özümü daha yaxşı hiss edirəm

— “Qayıqda üç kişi”, VIII Fəsil

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • A. Moss: J.K.J.: His Life and Works. London 1929.  (ing.)
  • M.A. Wolfensberger: J.K.J. Sein literarisches Werk. Zürich 1953.  (alm.)