Qazaxıstanın Müstəqillik Günü

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qazaxıstanın Müstəqillik Günü
Emblem of Kazakhstan.svg

16 dekabr Qazaxıstan Respublikasının Müstəqillik Günü (qaz. Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні) — hər il 16-17 dekabr tarixlərində Qazaxıstanda qeyd olunan Qazaxıstan Respublikasının milli bayramı[1].

Qazaxıstan Respublikasının Müstəqillik Günü 16 dekabr Qazaxıstanın əsas və yeganə Milli bayramıdır. Qazaxıstan Respublikasının Tətillər haqqında Qanununa görə Qazaxıstanda milli bayramlar, dövlət tətilləri, peşə və digər bayramlar qeyd olunur.

Milli bayramlar Qazaxıstan Respublikasında Qazaxıstan dövlətçiliyinin inkişafına ciddi təsir göstərən xüsusi tarixi əhəmiyyətə malik hadisələri anmaq üçün qurulan tətillərdir. Milli bayramların qeyd edilməsi mərkəzi və yerli idarəetmə orqanlarında rəsmi tədbirlər ilə müşayiət olunur.

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

16 dekabr 1991-ci ildə Qazaxıstan Respublikası Ali Sovetinin 1008-XII saylı Qərarı ilə “Qazaxıstan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” konstitusiya qanunu qəbul edildi[2].

Qanunun preambulasında deyilir[3]: “Qazaxıstan Respublikasının Ali Şurası, Qazaxıstan xalqının iradəsini ifadə edərək, İnsan Hüquqları Ümumdünya Bəyannaməsində təsbit edilmiş fərdi hüquq və azadlıqların prioritetliyini, beynəlxalq hüququn ümumiyyətlə tanınmış digər normalarını qəbul edərək sivil cəmiyyət və qanunun aliliyi yaratmaq əzminə əsaslanan Qazax millətinin öz müqəddəratını təyinetmə hüququnu təsdiqləyən, sülhsevər xarici siyasəti həyata keçirən, nüvə silahının yayılmaması və tərksilah prinsipinə sadiq qaldığını bildirən müddət, Qazaxıstan Respublikasının dövlət müstəqilliyini təntənəli şəkildə elan edir. "

Qanuna uyğun olaraq “Qazaxıstan Respublikası müstəqil, demokratik və hüquqi bir dövlətdir. Ərazisində tam gücə malikdir, müstəqil olaraq daxili və xarici siyasəti müəyyənləşdirir və aparır. " Maddə 2. "Qazaxıstan Respublikası bütün dövlətlərlə əlaqələrini beynəlxalq hüquq prinsipləri üzərində qurur[4][5]."

Qeyd olunması[redaktə | mənbəni redaktə et]

Bayram 16 və 17 dekabr tarixlərində 2 gün qeyd olunur. 16 dekabr həftəsonu olarsa, gələn bazar ertəsi istirahət günü olacaq. Bir çox kənd yerli ləzzətlərə xidmət edən yurdlar (ənənəvi çadırlar) qurdu. Qış fəslinin üst-üstə düşməsi səbəbindən ümumiyyətlə qapalı şəraitdə qeyd olunur. Astana Opera ənənəvi musiqiləri ifa edən milli orkestrlərin iştirakı ilə konsertlər təşkil edir. Bir çox millətçi siyasətçi və fəal bu tətildən bəhanə gətirərək Rusiya hökumətini 1932-1933-cü illərdəki qazax aclığı və qazaxların Sovet İttifaqına köçürülməsi kimi dövrlərdə etnik əhalini soyqırımı cəhdində günahlandırır.

Celtoksan abidələri[redaktə | mənbəni redaktə et]

Müstəqillik Günü həm də 1986-cı ildə Brejnev Meydanında (indiki Respublika Meydanı) Gennadi Kolbin hökumətinə qarşı, Müstəqillik Günü ilə eyni gündə başlayan Jeltoksan etirazlarının anım günü kimi istifadə olunur. 1980-ci illərdə Sovet İttifaqında demokratikləşmə, Polşada başlayan və ayrı-ayrı respublikalara yayılan Orta və Şərqi Avropadakı böyük iğtişaşlardan sonra başlayan 1986-cı il etirazları ilə böyüməyə başladı.

Ak Orda mərasimi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Akorda Prezident Sarayında Qazaxıstan Prezidenti tərəfindən təşkil edilən təntənəli bir mərasim keçirilməkdə, Prezidentin əməkdar vətəndaşlarına Qazaxıstanın orden, mükafat və medallarını təqdim etməsi. Bir çox qazax prezident sarayında keçiriləcək rəsmi mərasimdə ənənəvi geyimə keçəcək.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "О праздниках в Республике Казахстан. Закон Республики Казахстан от 13 декабря 2001 года N 267". Информационно-правовая система нормативных правовых актов Республики Казахстан. İstifadə tarixi: 2020-12-22.
  2. Olcott, Martha Brill (September 2010). Kazakhstan: Unfulfilled Promise. ISBN 9780870032998.
  3. "Kazakhstan Independence Day | Office Holidays". www.officeholidays.com (ingilis). İstifadə tarixi: 2017-08-31.
  4. http://www.kstu.kz/independence-day-of-the-republic-of-kazakhstan/?lang=en
  5. https://publicholidays.asia/kazakhstan/independence-day/

Xarici keçidlər[redaktə | mənbəni redaktə et]