Qazaxıstan-ABŞ münasibətləri

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qazaxıstan-ABŞ münasibətləri
ABŞ və Qazaxıstan
Flag of the United States.svg ABŞ Flag of Kazakhstan.svg Qazaxıstan

Qazaxıstan-ABŞ əlaqələriQazaxıstanABŞ arasında iki tərəfli münasibətlər. İki tərəfli əlaqələrin əsası 1991 ildə qoyulmuşdur.

Tarix[redaktə | əsas redaktə]

  • 25 dekabr 1991-ci ildə ABŞ Qazaxıstanı müstəqilliyini tanıyan üçüncü ölkədir (Türkiyə və RF).
  • Birləşmiş Ştatlar Qazaxıstanda ilk səfirlik açan ölkə olmuşdur[1]. İlk səfirlik 1992-ci ilin yanvarında Alma-Atada fəaliyyətə başlamışdır. Sonradan səfirlik Astanaya köçürülmüşdür. Müstəqliyin hazır ki, illərində iki ölkə arasında konstruktiv iki tərəfli əlaqələr qurulmuşdur.

Hərbi əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

2003-cü ildən Qazaxıstanda «Çöl qartalı» Amerikan-Qazax hərbi təlimləri keçirilir. «Çöl qartalı-2015» təlimində ABŞ, Böyük Britaniya, Qırğızıstan, Tacikistan, həmcinin ilk dəfə olaraq Əfqanıstan, Nepal və Türkiyə belə iştirak etmişdir.[2]

2003-cü ildə Qazaxıstan İraqa 27 hərbi mühəndis göndərmişdir. Ümumilikdə isə burada 290 qazax hərbiçi qulluq etmişdir.

Qazaxıstan Xaroci işlər nazirliyinin sözlərinə görə: «Qazaxıstan ABŞ-ın Mərkəzi Asiyada təhlükəsizlizliyə qarşı mübarizə və stabilləşmə sahəsində işləri öz özərinə götürmüşdür.» [3]

Kazbat və Kazbriq adlı dəstələr təşkil edilmişdir ki, onlar daim ABŞ və NATO qüvvələri ilə birgə təlimlərdə olur[4]

İqtisadi əlaqələr[redaktə | əsas redaktə]

2012-ci ilə olan investorların yatırdığı vəsait mld. dollar:

  • Qərb ölkələri - 118,0
  • Çin - 18,2
  • Rusiya - 5,2

[5]

2012-ci ilə Qazaxlstandan çıxarılan pullar mld. dollar:

  • ABŞ - 45,0
  • Böyük Briyaniya - 16,8
  • Niderland - 16,2
  • Almaniya - 7,6
  • Fransa - 6,3
  • Avstriya - 3,4
  • İsveçrə - 3,3
  • Kanada - 3,1


2011-ci il məlumatına görə Qazaxıstan Amerikanın 78-ci iri ticarət ortağıdır. Burada illik ticarət dövrüyəsi 2,5 mld təşkil edir. 2011-ci ildə ABŞ Qazaxıstan iqtisadiyyatına 9,6 mld dollsr pul yatırmışdır. Bu isə bir il öncəki rəqəmlərdən 23,9 % çoxdur. Bu yatırımlar əsasən neft-qaz, telekomumikasiya və energetika sahələrinə yönləndirilmişdir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]