Qazaxıstanda intihar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qazaxıstanda intihar — ölkədə qeyri-təbii ölümün ümumi səbəbi və uzun müddətli bir sosial problemdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının 2011-ci il hesabatına görə, dünyada hər il intihar səbəbindən ölənlərin sayının 3.23% -i Qazaxıstana aiddir. [1] Yeniyetmə və gənc yaşlıların intiharı ölkədə böyük bir problemdir. [2] Qazaxıstanda bütün ölümlərin 12,2% -ni intihar təşkil edir.

Ümumi məlumat[redaktə | əsas redaktə]

Qazaxıstandakı Psixoanalistlər Assosiasiyasının prezidenti Anna Kudiyarova deyir ki, əksər hallarda kişilər özünü asaraq öldürürlər. Qadınlarda, dərman həbləri apteklərdə mövcud olduğu üçün ilk növbədə gəlir. Silahlı intihar hərbçilər və polislər arasında geniş yayılmışdır [1]. Tez-tez orduda intihar səbəbi təhlükəlidir.

Statistika[redaktə | əsas redaktə]

15 yaşdan 19 yaşa qədər qızlar arasında ölkədə qeydə alınan intiharların sayı ən yüksəkdir və oğlanlar üçün bu, Rusiyadan sonra ikinci ən yüksəkdir. UNİCEF-in 2009-cu il hesabatında 1999-2008-ci illər arasında ölkə gəncləri arasında intihar hadisələrinin sayının 23% artdığı göstərilir. [2]

Ölkənin təhsil nazirliyinin uşaq müdafiəsi komitəsinin rəhbəri Raisa Sherin sözlərinə görə, gənc yaşda olan insanlar arasında bu qədər yüksək intihar nisbətində bir sıra amillər var: [2]

  • Məktəb zorakılığı
  • Dəyərlərin olmaması və ya itməsi
  • Sosial davranış normalarının aşağı düşməsi
  • Özgəninkiləşdirmə
Yaş qruplarına görə intiharların sayı, Qazaxıstan, 2008 və 2015-ci illərin müqayisəsi
Yaş (il) 5-14 15-24 25-34 35-54 55-74 75+ Bütün
2008 85 896 1012 1395 476 133 4009
2015 43 439 711 1137 428 114 2872
Dəyişiklik -49.4% -51.0% -29.7% -18.5% -10.1% -14.3% -28.4%
Mənbə: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı[3][4]
Yaş qrupuna və cinsə görə intiharların sayı. Qazaxıstan, 2008
Yaş (il) 5–14 15–24 25–34 35–44 45–54 55–64 65–74 75+ All
Kişi 66 657 860 656 522 240 143 86 3241
Qadın 19 239 152 120 97 52 41 47 768
Cəmi 85 896 1012 776 619 292 184 133 4009
Mənbə:Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı[4]

Gənclərin intiharı[redaktə | əsas redaktə]

UNİCEF və Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, Qazaxıstanda dünyada 15-19 yaş arası insanlar arasında ən yüksək intihar səviyyəsi var.[5]Qazaxıstan yeniyetmə oğlanlar arasında intihara görə dünyada 2-ci, yeniyetmə qızlar üçün intihar halları arasında 1-ci yerdədir.

1700 yeniyetmənin olduğu Qazaxıstanın beş şəhərində aparılan UNICEF araşdırmasına görə, sosial problemlər, ailə problemləri və dəstəyin olmaması yeniyetmələrin intiharının əsas səbəblərindən biri idi. Tədqiqata görə, qazaxıstanlı valideynlər övladları ilə gündə cəmi 20 dəqiqə 'keyfiyyətli vaxt' keçirirlər.[6]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1 2 "Suicide rate". İstifadə tarixi: 16 November 2012.
  2. 1 2 3 "Kazakhstan: Concerns Over Adolescent Suicides". UNHCR. İstifadə tarixi: 16 November 2012.
  3. "Kazakhstan Suicides by age group 2015" (PDF).
  4. 1 2 "Suicide rates (per 100,000), by gender, Kazakhstan, 1981-2008" (PDF). World Health Organization. İstifadə tarixi: 16 November 2012.
  5. "Kazakhstan and Turkey show highest suicide rates among 15-19 y.o. youth". Tengrinews.kz (ingilis). 2014-09-28. İstifadə tarixi: 2019-05-03.
  6. "Alarming proportions of child and youth suicide in Kazakhstan". Tengrinews.kz (ingilis). 2014-09-28. İstifadə tarixi: 2019-07-01.