Qazaxda aşıq sənəti

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Qazax böyük şairlərin, söz ustaları və aşıqların vətəni kimi ad çıxarıb. Bu eldən Molla Vəli Vidadi, Molla Pənah Vaqif, Mehdi Hüseyn, Səməd Vurğun, Hüseyn Arif, İsmayıl Şıxlı, Osman Sarıvəlli, İsa Hüseynov, Yusif Səmədoğlu, Vaqif Səmədoğlu, Vidadi Babanlı və başqaları kimi Azərbaycanın görkəmli şair və yazıçıları çıxıb. Bir misal çəkəndə, birini tərifləyəndə qazaxlılar daha çox bunu poetik şəkildə ifadə edirlər.

2010-cu ildə Azərbaycanın folklor paytaxtı Qazax rayonu elan olunmuşdur.

Qazax folklorunun ən uca zirvələrindən biri də aşıq sənətidir. Dərviş Mahmud, Çoban Əfqan, Miskin Həsən, Mirzə Səməd, Aşıq Məmmədyar, Aşıq Canallı Məmməd, Dərya Məhəmməd, Aşıq Avdı Avdıyev, Aşıq Kərəm, Aşıq Cəlal, Aşıq Ədalət kimi ustad sənətkarlar bu diyarın əsl mənəvi sərvətidir.

Aşıq sənəti həvəskarlar arasında da çox geniş yayılmışdır. Qazaxda bir çox ailələr evdə saz saxlayırlar və aşıq havaları ifa edirlər.


Qazaxda aşıq sənəti üç qrupa bölünür:

1. Ustad aşıqlar - aşıq sənətini yaşadan görkəmli sənətkarlar. Dərviş Mahmud, Aşıq Mansur, Aşıq Məmmədyar Əminov, Aşıq Müsəllim, Aşıq Miskin Əli, Mirzə Səməd, Aşıq Avdı Qaymaqlı, Aşıq Kərəm İncəli, Dərya Məhəmməd, Aşıq Cəlal Qəhrəmanov, Zəkəriyyə Mehman və başqaları ustad aşıqlardır. Bu qrupa aid olan aşıqların bir çox gəraylı, divani, qoşma, təcnis və müxəmməsləri var. Aşıq Avdı Qaymaqlı onlarca gəraylı, divani, qoşma, təcnis, müxəmməsin, "Avdı və Mehriban" dastanının, "İncəgülü" aşıq havasının müəllifidir. Mirzə Səmədin "Sarıtel" və "Boğça Çiçəyi" dastanları el-oba arasında geniş yayılmışdır.

2. İfaçı aşıqlar - Yaxşı saz çalmaq və məclis aparmaq qabiliyyətinə, gözəl səsə malikdirlər. Aşıq Ədalət Nəsibov, Aşıq İlham Aslanbəyli, Aşıq Hacı Avdıyev, Aşıq Yaqub, Aşıq Camoy Qurbanov, Aşıq Saqif, Aşıq Məmmədəli, Aşıq Abdu, Aşıq Yaşar və başqaları ifaçı aşıqlardır.

3. Aşıq poeziyası üslubunda yazıb-yaradan el şairləri. Onların çoxu çalıb-oxumur, lakin sözləri ilə aşıq poeziyasını zənginləşdirir və dövrün bir sıra aktual məsələlərini öz əsərlərində əks etdirirlər. Qulu Cəfər oğlu Məşədiyev, şair Allahverdi Vəli oğlu Hacalıyev ("Həvəskar" ləqəbli) və başqaları bu qrupa aiddir.[1] [2]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. . [1] Qazax information centre  (azərb.)
  2. . [2] Qazax.net  (azərb.)