Qitələrarası ballistik raket

Silodan fırlatılan Peacekeeper

Qitələrarası ballistik raket (QABR) (İngilis: intercontinental ballistic missile (ICBM)) minimum 5500 km və daha çox mənzili olan, nüvə başlıq daşıması məqsədiylə hazırlanmış ballistik raketlərdir. Həmçinin kimyəvi və bioloji başlıqlar ilə də təchiz oluna bilər. Tək bir mərmi birdən çox hədəf üçün birdən çox döyüş başlığı daşıya bilər. Erkən model QABR'lar hədəfi tam vurmaq mövzusunda məhdud qabiliyyətlərə malik idi, buna görə şəhər kimi böyük hədəflər üçün istifadə olunurdular. Daha sonra hədəfə isabət qabiliyyəti artırıldıqda hərbi hədəflərə qarşı istifadə edilməyə başlandı. İkinci və üçüncü nəsil dizaynlar dəqiqlik mövzusunda xeyli irəlilədiyi üçün daha kiçik hədəflərə belə müvəffəqiyyətli nöqtə atışı edə bilirdi.

Tarix

İkinci Dünya müharibəsi

Almanların Fau-2(V-2 və yaxud A-4) raketi

İnkişaf etdirilən istifadəyə əlverişli ilk QABR, faşist Almanyasında Qısqaclar əməliyyatı adı ilə Verner fon Braun və qrupunun boynuna götürdüyü A9/10 raketidir. New York və digər Amerika şəhərlərini bombalamaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. A9/10 raketlərini ilk başlarda radio siqnalları ilə idarə olunurdu. Lakin Elster Əməliyyatındakı müvəffəqiyyətsizlikdən sonra bu dəyişdirildi. A9/10 raketlərinin ikinci mərhələsi Yanvar və Fevral 1945 də bir neçə dəfə sınandı. A9/10 raketlərinin qabaqcılı yenə Verner fon Braun tərəfindən hazırlanan və İkinci Dünya müharibəsinin sonuna qədər İngilis və Belçika şəhərlərini bombalamaq üçün istifadə olunan Fau-2 raketləri idi. Fau 2 raketləri III Reyx üçün həyati önəm daşıyırdı, təsadüf deyil ki 1944-cü ilin axırlarına doğru Adolf Hitler raket layihəsini tamamilə öz öhtəlikinə götürən Himmlerə deyir:

"Bu gün bizə lazım olan şey mümkün olan qədər Fau-2 (A-4)-ə sahib olmaqdır. Bu elə bir silahdır ki müttəfiqlərin əlində bu silaha cavab olaraq heç bir raket yoxdur. Biz bu silah ilə düşmənin arxa cəbhəsini xarabalığa çevirə bilsək artıq heç kim böyük şəhərlədə qalıb fabriklərdə zavodlarda işləmək istəməyəcək beləliklə İnglislərin gəmilərini bəsləyən insan gücü azalacaq ordunun ehtiyacı qarşılana bilməyəcək və biz yenə müttəfiqləri Fransadan vurub çıxaracağıq."

Təsadüf deyilki belə də oldu İngiltərədə gündə 1000 nəfər insan London, Liverpool,Norwich kimi böyük liman şəhərlərinin sənaye mərkəzlərinin tərk edərək ölkənin daha kəndlik yerlərinə və yaxud şimala üz tuturdular. Lakin bu belə Almanlara müttəfiqləri Fransadan çıxarmağa kömək etmədi, çünki İngilislərin effektivliki azalsa da ABŞ hələ də ərazinin doyurmağa dəvam edirdi. Döyüşdən sonra Verner fon Braun və digər əhəmiyyətli elm adamları Paperclip Hərəkatı daxilində ABŞ ye daşındılar və müxtəlif mərmilər dizayn etdilər.

Müəyyən QABR'lər

• Peacekeeper (10,000 km (6,200 mil)+) (ABŞ)
• Minuteman (10.000+ km) (ABŞ)
• R-36M2 (SS-18) (10.000+ km) (SSRİ, Rusiya)
• UR-100N (SS-19) (10.000+ km) (SSRİ, Rusiya)
• RT-2PM "Topol" (SS-25) (10.000+ km) (SSRİ, Rusiya)
• RT-2UTTH "Topol M" (SS-27) (10.000+ km) (Rusiya)
• RS-24 "Yars" (SS-29) (10.000+ km) (Rusiya)
• DF-4 (~5.500–7.000 km) (Çin)
• DF-31 (10.000+ km) (Çin)
• DF-5 (10.000+ km) (Çin)
• DF-41 (10.000+ km) (Çin)
• Agni-V (5.000 to 8.000 km) (Hindistan)
• Jericho 3 (5.000 to 11.500 km) (İsrail)