Qris Pliyev

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Qris Pliyev
Plity Gris.jpg
Doğum tarixi 30 oktyabr 1913(1913-10-30)
Vəfat tarixi 4 mart 1999(1999-03-04) (85 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti şair
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Qris Pliyev (oset. Плиты Грис; 30 oktyabr 19134 mart 1999, Vladiqafqaz) — Sovet, osetiyalı şair və nasir, tərcüməçi və teatr aktyoru, qvardiya mayoru. 1941-ci ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının üzvü. Kosta Xetaqurov adına Dövlət Mükafatı laureatı (1996)[1].

Bioqrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

30 oktyabr 1913-cü ildə Cənubi Osetiyanın Ruk kəndində anadan olmuşdur. 1935-ci ildə Rusiya Teatr Sənəti İnstitutunun aktyorluq fakültəsini bitirib. 1941-1945-ci illərdə Böyük Vətən müharibəsinin iştirakçısı olur. 1947-ci ildə qvardiya mayoru rütbəsi ilə cəbhədən qayıdır. Hərbi mükafatları vardır.

1930-cu ildən əsrlərini nəşr etdirir. “Qanadlı illərdə” (1933), “Əsgər” (1948), “Ölüm və ömür” (1963), “Yeddi çərkəz” (1967) şeir toplularının, mənzum dramatik əsərlərin ( faciə "Chermen" və başqaları) müəlifidir. "Şərəf nişanı" ordeni ilə təltif edilmiş Sovet İttifaqının ilk yazıçılarından biridir.

Moskva İncəsənət Teatrının birinci osetiya studiyasının məzunu olmuşdur. Osetiya Dram Teatrına rəhbərlik etmiş, sonra "Rastcinad" qəzetinin baş redaktoru olmuşdur.

Qriş Pliyev Vilyam Şekspir, Aleksandr Puşkinin, Mixail Lermontovun və başqalarının əsərlərini osetin dilinə tərcümə etmişdir. Plievin şeirləri Anna Axmatova, Pavel Antokolski və başqaları kimi tanınmış müəlliflər tərəfindən rus dilinə tərcümə edilmişdir.

Qrişin əsərləri Tbilisi Dövlət Musiqili və Komediya Teatrında səhnələşdirilmişdir.

Xatirəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Osetiya ədəbiyyatında, xalqın rifahı və namusu uğrunda mübarizə aparan görkəmli, dərin bir insan olmuşdur. Oktyabrskoye kəndindəki kitabxana və mədəniyyət sarayı (Şimali Osetiyanın Priqorodnı vilayətinin mərkəzi) Qris Pliyevin adını daşıyır[2]. Ən yaxşı tələbələrə Şimali Osetiya Respublikası - Alaniya Hökumətinin əmri ilə Qris Pliyev adına təqaüd verilir.

Ailəsi[redaktə | mənbəni redaktə et]

Həyat yoldaşı: Afissa Cuqkoyeva (1914-1993) - teatr aktrisası, Şimali Osetiya Muxtar Sovet Sosialist Respublikasının xalq artisti.

Uşaqları:

Lev Pliyev (1934-1994) - rejissor;

Alan Pliyev (1937-2010) - fəlsəfə doktoru, politoloq;

Madina Pliyeva (1948) teatr tənqidçisi.

Mükafatları[redaktə | mənbəni redaktə et]

2-ci dərəcəli "Vətən müharibəsi" ordeni, (20.02.1945; 11.03.1985);

Qırmızı Əmək Bayrağı ordeni (10.05.1960);

"Qırmızı Ulduz" ordeni (30.03.1943);

"Şərəf nişanı" ordeni (31.01.1939);

Kosta Xetaqurov adına Dövlət Mükafatı (Şimali Osetiya).

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "ПРЕМИЯ ИМ. КОСТА ЛЕВАНОВИЧА ХЕТАГУРОВА". 2020-05-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-22.
  2. "Распоряжение Правительства Республики Северная Осетия — Алания от 28.08.2015 № 308-р «О назначении стипендии имени Г. Д. Плиева на 2015/16 учебный год»". 2016-03-04 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-10-22.

Mənbə[redaktə | mənbəni redaktə et]