Qrossheym keçiyemliyi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Merge-arrows.svg Bu məqalə Təkəsaqqalı məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

Elmi adı - Scorzonera grossheimii Lipsch. et Vass. 

IUCN Qırmızı Siyahısına görə növün kateqoriyası və statusu / Natonal IUCN Status: "Nəsli kəsilməktəhlükəsində olanlar" kateqoriyasına aiddir – EN B1ab(i, ii, iii, iv) + B2ab (i, ii, iii, iv). Azərbaycanın endemik növüdür. [1][2]

Regional IUCN Statusu - EN B1ab(i, ii, iii, iv) + B2ab (i, ii, iii, iv)[3]

Qısa morfoloji təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Çoxillik ot bitkisidir. Gövdələri 10-15 sm hündürlükdədir. Kğküstü yarpaqlar çoxsaylı, aztükcüklü, darxətli və ya ləçəkbölümlü, bir az dar xətli (1 mm-ə qədər enində) yan seqmentlərə və daha uzun baş seqmentə malikdir. Gövdə yarpaqları 1-2 sayda, xırda, xətlidir. Səbətlər tək, 25 mm uzunluğundadır. Örtücük səbətin əsasında, ağ-keçəli; xaricdə yerləşən yarpaqcıqlar uzunsov-xətli, təpəcikdə kütvaridir. Toxumcası (ayaqcıqla bir yerdə) 12 mm-dək uzunluqda və 1-1,5 mm enində, çılpaq; zəncirotu sarımtıl rəngli, toxumcadan qısadır.[2][1]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləri[redaktə | əsas redaktə]

Çiçəklənmə və meyvəgətirmə dövrü iyun-iyul aylarına təsadüf edir. Toxumla çoxalır, quraqlığa davamlı, işıqsevən, quru, çınqıllı yamaclarda, orta dağ qurşağında rast gəlinir .

Yayılması[4][redaktə | əsas redaktə]

Lənkəranın (Lerik rayonu-Orand kənd ətrafı, Sibirdu dağı yaxınlığında) və Naxçıvanın dağlıq hissələri (Ordubad rayonu- Qapıcıq dağı, Şıxyurdu dağı) .[5][6][7]

Sayı və tendensiyası[redaktə | əsas redaktə]

Populyasiyanın yaşama ərazisi məhdudlaşır, azalma tendensiyası müşahidə olunur.[3]

Məhdudlaşdırıcı amillər[redaktə | əsas redaktə]

Məhdud halda yayılması, antropogen və zoogen amillərdir.

Mühafizə tədbirləri[redaktə | əsas redaktə]

Hal-hazırda xüsusi tədbir hazırlanmamışdır. Növün müasir vəziyyətinin öyrəniloməsi, mütəmadi monitorinqlərin aparılması, introduksiyası, toxum bankında saxlanılması təklif olunur.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 http://redbook.az/
  2. 2,0 2,1 Azərbaycan Respublikasının Qırmızı kitabı.Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri.ıı nəşr Bakı-2013
  3. 3,0 3,1 Schtaz G., Shulkina T., Solomon J., 2013.
  4. Флора Азербайджан, 1961.
  5. Ахундов Г.Ф., 1972
  6. Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı, 1989.
  7. Naxçıvan MR-in Qırmızı kitabı.