Qucarat sultanlığı

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Death of Sultan Bahadur in front of Diu against the Portuguese 1537 Akbar Nama end of 16th century.jpg


Qucarat sultanlığıHindistanın qərbindəki Qucaratda XV-XVI əsrlər arasında hökm sürən müsəlman dövlət.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

1298-ci ildə Əlaəddin Xələcin ələ keçirdiyi Qucarat bu tarixdən sonra Dehli sultanlarının təyin etdiyi valilərin idarəsinə daxil oldu.[1] 1391-ci ildə III Məhəmməd tərəfindən Qucarat valiliyinə təyin olunan Zəfər xan, Tuğluqoğulları sülaləsinin çöküşündən yararlanaraq 1407-ci ildə Müzəffər şah (I Müzəffər) adıyla müstəqilliyini elan etdi. Nəvəsi I Əhməd (hökmdarlığı 1411-1442) sultanlığın gücünü ve nüfuzunu artırarak Qucarattaki Hindu racələrinin yanı sıra Malva, XandeşDekkanın müsəlman sultanlarıyla savaşlar apardı. Paytaxtı, Anahilvaradan 1411-ci ildə qurdurduğu Əhmədabada daşıdı. Dövlətin ən uzun səltənət sürən hökmdarı Mahmud Begra (hökmdarlığı 1458-1511), Hindulara qarşı hazırladığı səfərlərlə Çampaneri alaraq buranı Məhəmmədabad adıyla paytaxt etdi. Mahmud Begranın hökmdarlığının sonuna doğru, Qərb və Cənubi Hindistanda Portuqallar yeni bir güc olaraq ortaya çıxdı. Portuqalların Hind ticaretini neredeyse tümüyle ələ keçirmələri, Misirli və Qucaratlı tüccarları çətin durumda bıraxdı. Mahmud Begra, Portekizlilere qarşı 1508-ci ildə Memlük sultanı Kansu Qavri ilə ittifaq qurduysa da, ardından Portuqallarla sülh bağlamaq məcburiyyətində qaldı.

1535-ci ildə Malvanı ələ keçirən Bahadır şahın (hökmdarlığı 1526-1537) Portuqallar tərəfindən öldürülməsindən sonra Qucarat sultanlığı parçalanmağa başladı. Sultanlığın idarəsi 1537-ci ildə qısa bir müddət Xandeş hökmdarı Miran I Məhəmmədin əlinə keçdi. III Mahmud (hökmdarlığı 1537-54), III Əhməd (hökmdarlığı 1554-1561) və III Müzəffər (hökmdarlığı 1561-1573) dönəmləri soylular arasındaki iqtidar mücadələləriylə keçdi. 1573-cü ildə Türk-Hind hükümdarı Böyük Əkbər, Qucaratı alarak sultanlığın varlığına son verdi. III Müzəffər 1583-1593-cü illər arasında Qucarata yeniden hakim olmaq üçün çaba-çalışma göstərdiysə də, uğur qazana bilmədi.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Hindistan Türk Devleti (Delhi Türk Sultanlığı) (1206-1413)

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]