Quqark qırğını

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Quqark qırğını
Qarabağ münaqişəsi
Hücum yeri Quqark, Ermənistan SSR
Hücum hədəfi Azərbaycanlılar
Vaxt Mart — noyabr 1988

Quqark qırğını1988-ci ilin noyabrında Ermənistan SSR-nin Quqark rayonunda azərbaycanlılara qarşı ermənilər tərəfindən törədilmiş soyqırım hadisəsi[1][2].

Soyqırımın nəticələri[redaktə | əsas redaktə]

Şahidlərin bildirdiyinə görə Quqark qırğınını törədənlər ASALA üzvləri idilər[3].

Ermənilər 1988-ci ilin noyabr ayının 26-da Quqark rayonunun Vartanlı kəndində qırğın təşkil etdilər[3]. Bir tərəfdən Kirovakan şəhərinə bitişik olan Vartanlı kəndi ortada yerləşirdi[3]. Ermənilər evlərə girərək onları yandırır və talan edirdilər. Qıçının birini İkinci dünya müharibəsində itirmiş, rayonda böyük hörmət sahibi olan rayon sovetinin deputatı Qərib adlı kişini evindən çıxarıb, həyətindəki alma ağacına sarıyıb, üzərinə benzin töküb, yandırmışdılar[3]. Həmin kənddə ermənilər Qərib kişidən başqa 13 nəfəri diri-diri ağaca bağlayıb, onlara od vurmuşdular. Qalan əhali isə əsasən qadınlar və uşaqlar olmaqla meşəyə qaçmışdılar[3].

Noyabr ayının 27-dən başalayaraq ermənilər azərbaycanlıların yaşadığı digər kəndlərdə də belə hadisələr törədirdilər[3]. Ona görə də, SSRİ rəhbərliyi 1988-ci ilin noyabr ayının 30-da hərbi vəziyyət elan etdi[3].

Azərbaycan tarixçi-publisisti Arif Yunusov Ermənistandakı kütləvi talanlar haqqında öz yazılarında geniş məlumat vermişdir. O, qeyd edir ki, talanlar zamanı Ermənistanda 215 azərbycanlının öldürüldüyü məlum olmuşdur ki, onların da 21 nəfəri Quqarkda qətlə yetirilmişdir. Onlardan 15 nəfəri diri-diri yandırılmışdır. 12 nəfəri Barkan kəndində yaşayan azərbaycanlılar idi[4].

Hadisələrin gedişi[redaktə | əsas redaktə]

SSRİ-nin Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsindən bu hadisələr barədə məlumat versələr də, Moskva susmuşdur. Noyabr ayında Quqarkda azərbaycanlıların öldürülməsi, evlərinin talan edilməsi və yandırılması bir neçə gün davam etmişdir. Səbəb də bu idi ki, onlar azərbaycanlı idilər[1].

7 dekabrda "Nyu-York Tayms" xəbər agentliyinin yazdığına görə, Ermənistan radiosu Quqark rayonu Kommunust Partiyasının birinci katibi və rayon sovetinin sədrinin yalnız qırğınlar başa çatdıqdan və azərbaycanlılar bu torpaqlardan tam qovulduqdan sonra öz vəzifələrindən azad edildiyi haqda məlumat vermişdir[5].

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 Газета Труд, № 020 за 01.02.2001. 10 баллов по шкале Политбюро
  2. Газета "Экспресс-Хроника", № 16, 16.04.1991 г.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Quqark hadisələrinin canlı şahidi: “Gecə kəndə od vurdular” - VİDEO. publika.az, 31.03.2017  (azərb.)
  4. "Газета Экспресс-хроника", № 9(186), 26.02 1991 г.
  5. Monday the Armenian radio reported that the Communist Party leader and head of parliament in the Gugark area had shown "political short-sightedness." The two men had been relieved of their duties after ethnic fights there resulted in "tragic consequences." New York Times. 3 More Killed in Soviet Ethnic Protest