Quru səhər yeməyi

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Südmoruq ilə qarışdırılaraq hazırlanmış quru səhər yeməyi, meyvə şirəsi və çay ilə stola verilir.

Səhər yeməyində xırtıldayan qarğıdalı və ya xırtıldayan qarğıdalı taxıl, işlənmiş dənli bitkilərin dənindən hazırlanmış səhər yeməyi olub, əsasən Qərb dünyasında tez-tez səhər yeməyi üçün istifadə olunur. Ən çox südlə qarışdırılır, eyni zamanda qatıq və ya meyvə ilə də yeyilə bilər. Bəzi şirkətlər qarğıdalı unu və yulaf əsaslı və yüksək lifli taxıl yeməyinin sağlamlığa faydalarını vurğulayaraq məhsullarını reklam edirlər. ABŞ-da taxıllar tez-tez lazımi vitaminlərlə zənginləşdirilirlər, eyni zamanda sağlam səhər yeməyi üçün lazım olan vitaminlərin əksəriyyətindən məhrum da ola bilərlər. Külli miqdarda tərkibində şəkər olan taxılların çoxu istehsal olunur. Bir çox səhər yeməyi ekstruziya ilə istehsal olunur. Səhər yeməyində istifadə edilən taxıl sənayesinin ümumi mənfəət nisbəti 40-45 %, bəzi bazarlarda 90 %-ə kimi nüfuz etmiş və tarixi boyu davamlı olaraq böyümüşdür. ABŞ-da müxtəlif səhər yeməyi taxıllarının sayı 160-dan (1970) 340-a (1998) qədər artmışdır; 2012-ci il üçün proqnozlaşdırılan trend 4.945-dir. Bu yüksək rəqabətli bazarda, səhər yeməyində istifadə edilən taxılların istehsalı ilə məşğul olan şirkətlər getdikcə artan sayda müxtəlif ləzzətlərdə olan dənli bitkilər inkişaf etdirmişdirlər. Bir çox sadə buğda və ağ yulaf əsaslı dənlər mövcud olsa da, digər tatlar şirindir. Ən populyar markalardan bəzilərində lipofilizə edilmiş quru meyvələr vardır, bəziləri desert və ya şəkər kimi şirinləşdirilir. Qarabaşaq sıyığı, mannı kaşa, əkin qarabaşağı sıyığı kimi növləri mövcuddur.

Müsli, bişirilməmiş çərəz, meyvəyulaf sıyığına əsaslanan səhər yeməyidir. İsveçrə həkimi Maximilian Bircher-Benner tərəfindən 1900-cü illərdə xəstəxana xəstələri üçün hazırlanmışdır. Alpen kimi quru şəkildə qəbul edilə bilər və ya təzə şəkildə qəbul edilə bilər.

Ən isti dənlər sıyıq kimi təsnif edilə bilər. Bunlar isti suda isladılmış, bişmiş və/və ya qaynamış və qaynadılmış hala gətirilmək üçün qaynadılmış taxıl dənlərindən ibarətdirlər. Qəhvəyi şəkər, bal və ya ağcaqayın siropu kimi şirinləşdiricilər istehsalçı tərəfindən əsasən bişirilmə zamanı və ya yeməkdən əvvəl əlavə olunur. Sıyıq xüsusilə Şotlandiya, Uels, İrlandiyaİngiltərədə populyardır. Dondurucu qışlarına görə Şotlandiyada sıyıq əhəmiyyət qazanmışdır. Şotlandlar sıyığın sadəcə su və duzla hazırlanmasını üstün tutarkən, digərləri daha çox qaymaqlı maddələr əlavə etməyi seçirlər. Galler, Welsh zonalarında sıyıq hazırlamaq üçün yulaf yetişdirmək üçün mükəmməl bir iqlim mövcuddur. İrlandiyada soyuğun dərmanı kimi sıyığı viski ilə qarışdırarkən, İngiltərə bu yeməyin kral ailəsinə və ənənələrinə mənsub olduğunu bildirir.