Məzmuna keç

Qustav Hüqo

Vikipediya, azad ensiklopediya
Qustav Hüqo
alm. Gustav von Hugo
Doğum tarixi 23 noyabr 1764(1764-11-23)[1][2]
Vəfat tarixi 15 sentyabr 1844(1844-09-15)[1][2] (79 yaşında)
Vəfat yeri
Elm sahələri hüquqşünaslıq, hüquq, Dövlət və hüquq tarixi
İş yeri
Təhsili
Üzvlüyü
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Qustav Hüqo və ya Qustav fon Hüqo (alm. Gustav von Hugo; 23 noyabr 1764[1][2]15 sentyabr 1844[1][2], Göttingen[3]) — alman hüquqşünası, Hüququn tarixi məktəbinin banisi.

Karlsrue gimnaziyasını bitirdikdən sonra, 1782-ci ildə Göttingen Universitetinə daxil olmuş və burada üç il ərzində hüquq təhsili almışdır.

O, Anhalt-Dessau knyazının müəllimi olmaq təklifini qəbul etmiş, həmçinin 1788-ci ildə Halle-Vittenberq Universitetində hüquq elmləri doktoru dərəcəsini almışdır.

Həmin il Hüqo Göttingen Universitetinə ekstraordinar hüquq professoru vəzifəsinə dəvət edilmişdir. 1792-ci ildə o, həmin universitetin ordinar professoru olmuşdur.

Qustav Hüqonu filologiya professorları olan Qrimm qardaşları (Yakob və Vilhelm Qrimm) ilə dostluq əlaqələri bağlayırdı və o, uzun illər onlarla yazışmalar aparmışdır.[4]

Əsas ideyaları

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Qustav fon Hüqo özünün "Beiträge zur civilistischen Bucherkenntniss der letzten vierzig Jahre" (1828–1829) əsərinin ön sözündə Göttingen Universitetində mülki hüququn tədrisinin qırx illik mənzərəsini təsvir etmişdir. Roma hüququ və alman hüququnun mövcud elementləri tənqidi və fərqləndirici yanaşma olmadan praktiki ehtiyaclar üçün az yararlı idi; nəticədə tarixi həqiqətə, yoxsa mövcud təcrübəyə üstünlük verilməli olduğunu müəyyən etmək çətinləşmişdi.

Nəticədə, hüquqi elementlərin insandan insana ötürülməsi zamanı yaranan anlaşılmazlıqlar hətta ən yaxşı müəllimlərin belə qeyri-obyektiv və ənənəvi xarakter daşıyan üsullardan istifadə etməsinə səbəb olmuşdu.

Qustav Hüqo bu problemlə mübarizə aparmağa başlayaraq hüququn tarixi məktəbinin əsasını qoymuşdur ki, bu məktəb sonradan Fridrix Karl fon Savinyi tərəfindən inkişaf etdirilmişdir. Onun əsas əsərləri arasında hüquqa yeni yanaşmasını təsvir etdiyi yeddi cildlik "Lehrbuch eines civilistischen Cursus" (1792–1821) və altı cildlik "Zivilistisches Magazin" (1790–1837) jurnalını qeyd etmək olar.[5]

Hüqo Təbii hüquq nəzəriyyəsinin əsas müddəalarına qarşı çıxmış və İctimai müqavilə konsepsiyasını tamamilə rədd etmişdir. O, hüququn əsl mənbəyinin tarixi olaraq formalaşmış adət olduğunu hesab edirdi.

O, Karl Marks tərəfindən "Rheinische Zeitung" qəzetində hakimiyyətin "özbaşınalıq hüququna" haqq qazandırdığına görə, yəni sosial ədalətsizliyi və istismarı sadəcə bu təsisatların mövcud olmasına görə dəstəklədiyi üçün kəskin tənqid edilmiş və istehza hədəfinə çevrilmişdir.[6]

  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
  2. 1 2 3 4 Gustav Hugo // KNAW Past Members (ing.).
  3. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118707965 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
  4. "Gustav von Hugo". Encyclopedia Britannica (ingilis). İstifadə tarixi: 6 may 2026.
  5. Kazımov, Z. Hüquq elminin tarixi və metodologiyası (az.). Bakı: Bakı Universiteti Nəşriyyatı. 2015.
  6. Marks, Karl. The Philosophical Manifesto of the Historical School of Law. Rheinische Zeitung (ingilis). 1842.