Rəşad Xəlifə

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar

Rəşad Xəlifə (d. 19 Noyabr 1935 - 31 Yanvar 1990) Quranda 19 möcüzəsi olaraq bilinən və İslam dünyasında müzakirələrə yola açan "riyazi sistemi" 1974-ci ildə ortaya atan reformist din xadimi.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Misirdə doğuldu. ABŞ-da biokimya budağında həkimə etdi. Bir müddət Birləşmiş Millətlərdə elm məsləhətçisi olaraq çalışdı. Beynəlxalq elmi jurnallarda dərc iki məqaləsi var.

1974-ci ildə Quranda 19 sayı və qatları üzərinə qurulan bir riyazi sistemin mövcud olduğunu və Qurandakı 9: 128-129 ayələrinin bu riyazi sistemi pozduğunu iddia edərək bu ayələrin Allaha aid olmadığını qarşıya qoydu və bu ayələri ehtiva etməyən Quran nüsxəsini tərcüməsi ilə birlikdə 1989-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarında nümayiş etdi. Allahın Qurandakı 3:81, 33: 7, 46: 9-11 və 72: 26-28 ayələrində xəbər verilən elçisi olduğunu iddia etməsi ilə İslam dünyasının bütün reaksiyalarını üzərinə çəkdi. Rəşad Xəlifə, hədis və sünnənin "şeytani təlimlər" olduğunu, hədislərin peyğəmbər Məhəmməd adına uydurulmuş, kütlələri dindənAllahdan uzaqlaşdıran saxtalıqlar olduğunu, yalnız Quranın dini qaynaq alınması lazım olduğunu müdafiə etdi.

19 Mart 1989 tarixində toplanan və aralarında Şeyx Əbdüləziz Bin Baz ilə Yusuf Kardâvî'nin də olduğu 38 nəfərlik "Dünya İslam Fiqh Şurası" tərəfindən Salman Rüşdi ilə birlikdə ölümə məhkum edildi. Özü haqqında ölüm fətvası və təhdidlərinə baxmayaraq hər gün səhər gün doğmadan əvvəl Tucson Məscidinə getməyi təkrarlanan halına gətirən Rəşad Xəlifə, bu davranışının əvəzini həyatı ilə ödədi. Məscidə saxlanan iki kişininin hücumuna uğrayan Rəşad Xəlifə, iyirmi üzərində yerindən bıçaqlanaraq 31 Yanvar 1990 tarixində öldürüldü. Cinayətin Əl-Qaidə təşkilatında "The Manager" olaraq bilinən və ikiyüzün üzərində adamın öldüyü Amerika Birləşmiş Ştatlarının TanzaniyaKeniya səfirliklərinin bombalanması hadisəsinə qarışan, 1998-ci ildə tutularaq ömür boyu həbs cəzasına məhkum Wadih əl-Hage tərəfindən təşkil edildiyi aydın oldu. 19 il boyunca davamlı saxta adlar istifadə və yer dəyişdirən digər qatili Glen Cusford Francis isə 2009-ci ildə Kanadada tutularaq Amerika Birləşmiş Ştatlarına geri qaytarıldı.

Aralarında Filippin İslami Araşdırmalar Universiteti köhnə rektoru Prof. Dr. Cesar Adib Majul (ö. 2003) ilə Dr. Edip Yüksəlin də olduğu tərəfdar kütləsi, başda Amerika Birləşmiş ŞtatlarıKanada olmaq üzrə Dünyanın müxtəlif ölkələrinə yayılmışdır.