Rəqiblik
Rəqiblik — iki şəxs və ya sosial qrup arasında davamlı rəqabətli münasibətdə olma vəziyyəti. Rəqiblik iki rəqib tərəf arasındakı "bir-birinə qarşı" olmaq ruhudur. Bu münasibətin özü "bir rəqiblik", hər bir iştirakçı və ya tərəf isə digərinin rəqibi adlanır. Bir kəsin ən əsas rəqibi isə baş rəqib adlandırıla bilər.
Rəqiblik "subyektlərin hansı tərəflərin təhlükəli rəqib olduğunu müəyyənləşdirdiyi qavrayışsal kateqoriyalaşdırma prosesi" kimi tərif edilə bilər.[1] Rəqibliyin bir tərəfin daimi üstünlüyü ilə nəticələnməməsi və davamlı olması üçün o, "bərabərlər arasında rəqabətli münasibət" olmalıdır.[2] Politoloq Con A. Vaskes iddia edir ki, güc bərabərliyi həqiqi rəqibliyin mövcudluğu üçün zəruri komponentdir, lakin digər tədqiqatçılar bu amili mübahisələndirirlər.[3]
Rəqiblik cəmiyyətin bir çox müxtəlif sahələrini əhatə edir və "insan qarşılıqlı əlaqəsinin bütün səviyyələrində geniş yayılmışdır".[4] Bu münasibət çox vaxt dostlar, şirkətlər, idman komandaları, məktəblər və universitetlər arasında mövcud olur. Bundan əlavə, "ailələr, siyasətçilər, siyasi partiyalar, etnik qruplar, ölkələrin regional əraziləri və dövlətlər müxtəlif uzunluqlu və intensivlikli davamlı rəqibliklərə cəlb olunurlar".[4] Rəqibliklər müxtəlif tərəflər arasındakı rəqabət və ritualizmin məhsulu kimi inkişaf edir. Bəzi hallarda rəqiblik o dərəcədə "uducu" ola bilər ki, tərəflər yalnız öz hərəkətlərinin rəqiblərinə zərər verib-verməyəcəyi və ya fayda gətirib-gətirməyəcəyi barədə düşünürlər.[4]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Thompson, William R. "Identifying Rivals and Rivalries in World Politics". International Studies Quarterly. 45 (4). 2001: 557–586. doi:10.1111/0020-8833.00214.
- ↑ Michael Brecher. The world of protracted conflicts. Lanham, Maryland. 26 may 2016. səh. 11. ISBN 978-1-4985-3188-7. OCLC 1253439132.; citing Şablon:Cite periodical
- ↑ Michael Brecher. The world of protracted conflicts. Lanham, Maryland. 26 may 2016. səh. 11. ISBN 978-1-4985-3188-7. OCLC 1253439132.
- 1 2 3 Thompson, William R. Great power rivalries. Columbia, S.C. 1999. səh. 3. ISBN 1-57003-279-3. OCLC 40142926.
Əlavə ədəbiyyat siyahısı
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Williams, James Mickel. Chapter II: Rivalry // Principles of Social Psychology as Developed in a Study of Economic and Social Conflict. Knopf. 1922.
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Vikianbarda Rəqiblik ilə əlaqəli mediafayllar var.