Rafik Məmmədov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rafik Məmmədov
Rafik Mirağa oğlu Məmmədov
Doğum tarixi (83 yaş)
Doğum yeri Ordubad rayonu Vənənd kəndi
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİAzərbaycan Azərbaycan
Elm sahəsi Texnika
Elmi dərəcəsi Texnika üzrə fəlsəfə doktoru (1981)
Təhsili Ali

Rafik Mirağa oğlu Məmmədov – Texnika üzrə fəlsəfə doktoru

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Rafik Məmmədov 1936-cı ilin dekabr ayının 25-də Ordubad rayonunun Vənənd kəndində müəllim ailəsində dünyaya gəlib.

Rafik Məmmədov 1954-cü ildə kənd orta məktəbini bitirərək Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Neft və Sənaye Universiteti) istehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması fakültəsinə daxil olub, əvvəlcə əyani, sonra isə qiyabi yolla (istehsalatda işləməklə) təhsilini davam etdirib. 1963-cü ildə institutu bitirərək mühəndis-elektrik ixtisasına yiyələnib. O, 1961-ci ildə Bakı Elektrik Maşınqayırma Zavoduna (BEMZ) fəhlə kimi işə qəbul olunub. 15 il burada çalışaraq fəhləlikdən zavodun metrologiya və ölçmə texnikası şöbəsinin rəhbəri vəzifəsinə qədər yüksəlib.

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Rafik Məmmədov işində elmi yanaşmaya üstünlük verib. İstehsalatda çalışanların əməyinin yüngülləşdirilməsi, istehsalın artırılması və məhsulun keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün daim elmi axtarışlar aparıb. Bu dövrdə o, zavodun əsas məhsulu olan elektrik mühərriklərinin keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün onların əsas göstəricisi olan küy və titrəyişlərin ölçülməsindən ötrü xüsusi qurğular hazırlayıb. Həmin qurğular keçmiş SSRİ-nin elektrotexnika sənayesinin bir sıra müəssisələrində uğurla tətbiq olunub, eləcə də SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisində nümayiş etdirilib və bürünc medala layiq görülüb.

15 il BEMZ-də işləyən Rafik Məmmədov elmi-tədqiqat işlərinə üstünlük vermişdir. O, 1976-cı ildə Sumqayıt şəhərində yerləşən neft-kimya sənayesinin kompleks avtomatlaşdırılması üzrə Elmi-Tədqiqat İnstitutunun aspiranturasına daxil olmuş, elə orada işlə təmin edilmişdir.

Rafik Məmmədov qısa müddətdə mühəndis vəzifəsindən baş elmi işçi vəzifəsinə kimi yüksələrək 1981-ci ildə “Alkilbenzin istehsalında propan rektifikasiya kalonunun həyəcanlandırıcı təsirə görə optimal idarəetmə sisteminin tədqiqi və işlənməsi” mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək texnika elmləri namizədi alimlik dərəcəsi almışdır. Dissertasiya mövzusu neft-kimya proseslərinə həsr olunduğu üçün alim 1982-ci ildə o vaxtkı Yeni Bakı Neftayırma Zavoduna (indiki Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodu) işə qəbul olunmuş və əmək fəaliyyətini burada davam etdirmişdir. O, 27 il ərzində (1982-2009) İnformasiya Hesablama Mərkəzinin (İHM) rəis müavini, rəisi, zavod direktorunun müavini vəzifələrində çalışmışdır.

Rafik Məmmədov İHM-in rəisi vəzifəsində işləyərkən müəssisənin və texnoloji proseslərin avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin yaradılması və tətbiqi üçün ən mütərəqqi üsulların zavoda gətirilməsinə çalışmışdır. R.Məmmədovun İHM-ə rəis təyin olunduğu vaxtlar müəssisədə ES və SM tipli elektron hesablama maşınlarından (EHM) istifadə olunurdu. Rafik Məmmədov XX əsrin 90-cı illərində müəssisədə fərdi kompüterlər (FK) parkı yaratmaqla idarəetmənin özülü olan informasiya emalının bilavasitə yerlərdə aparılmasına nail olmuşdu.

Bundan sonra zavodda çoxsəviyyəli lokal kompüter hesablama şəbəkələri (LKHŞ) yaradıldı. Bunun sayəsində istehsalatın müasir tələblər səviyyəsində idarə olunmasına geniş imkanlar açıldı.

Rafik Məmmədovun böyük əməyi və səyi nəticəsində zavodun “Neftayıran” qəzeti İHM-in mətbəəsində çap olunmağa başladı. Müntəzəm olaraq yeni FK-lar alınaraq zavodun bütün şöbələrində və sexlərində avtomatlaşdırılmış iş yerlərinin (AİY) yaradılmasına başlanıldı.

Rafik Məmmədov Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının və Neft Kimya Sənayesinin Kompleks Avtomatlaşdırılması üzrə Elmi-Tədqiqat İnstitutunun müqavilə əsasında zavodda apardığı bütün işlərdə, elmi yeniliklərin istehsalata tətbiq olunmasında da yaxından iştirak etmişdir. Eyni zamanda, o, elmi işləri davam etdirməklə tədris proseslərinin fəal iştirakçısı olmuşdur. Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin, Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının və Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun birgə əmri əsasında tələbələrin istehsalatla yaxından təmasda olması üçün zavodun nəzdində İHM-də üç kafedranın (“İstehsalat proseslərinin avtomatlaşdırılması”, “İnformasiya ölçmə və hesablama texnikası” və “Avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri”) filialları açılmışdır.

Rafik Məmmədov uzun müddət Neft Akademiyasında müəllim kimi çalışmış, mühazirələr oxumuşdur. Elmi-pedaqoji fəaliyyətinə görə SSRİ Xalq Təhsili üzrə Dövlət Komitəsinin 4 noyabr 1989-cu il tarixli qərarı ilə ona informasiya-ölçmə və hesablama texnikası kafedrasının dosenti elmi rütbəsi verilmişdir.

Rafik Məmmədov uzun illər Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasında müdafiə üzrə elmi şuranın üzvü və avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri ixtisası üzrə dövlət attestasiya komissiyasının sədri olmuşdur.

İHM-in səmərəli fəaliyyətinin göstəricilərindən biri də AMEA-nın Fizika-Riyaziyyat və Texnika Elmləri Bölməsinin elmin istehsalata tətbiqinə həsr olunmuş bir neçə elmi konfransının məhz burada keçirilməsidir. Rafik Məmmədov avtomatlaşdırma və hesablama texnikası üzrə dünyada aparılan elmi işlərlə də tanış olmuş və beynəlxalq konfranslarda iştirak etmişdir. O, Almaniya, İtaliya, İspaniya, Finlandiya və Türkiyədə keçirilən beynəlxalq elmi konfranslarda maraqlı məruzələrlə çıxış etmişdir. Rafik Məmmədov 1993-cü ildə zavodun təsis konfransında YAP Nizami rayonu Heydər Əliyev adına Bakı Neft Emalı Zavodu ərazi ilk partiya təşkilatının sədri seçilmiş və 16 il (1993-2009) bu vəzifədə çalışmışdır. Fəaliyyətə başlayanda 7 nəfərdən ibarət olan YAP üzvlərinin sayı 800 nəfəri ötmüşdür.

2003-cü ildə Rafik Məmmədov zavoda direktor müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Rafik Məmmədov 2009-cu ildən təqaüddədir. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin sərəncamına əsasən, neft sənayesində səmərəli fəaliyyətinə görə Prezidentin fərdi təqaüdünə layiq görülüb.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Alim və istehsalatçı // "Azərbaycan" qəzeti, 4 Dekabr 2011
  • İnkişafı elmin istehsalata düzgün tətbiqində görən alim // "Azərbaycan" qəzeti, 14 Dekabr 2016