Ramiz Rövşən

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ramiz Rövşən
Ramiz Məmmədəli oğlu Rövşən
Ramiz Rövşən.jpg
İlk adı Ramiz Əliyev
Doğum tarixi 15 dekabr 1946(1946-12-15) (72 yaş)
Doğum yeri Əmircan, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti azərbaycanlı
Həyat yoldaşı İradə Əliyeva
Uşağı Rövşən
Nigar
Gülşən
Atası Məmmədəli Əliyev
Anası Pərizad Əliyeva
Təhsili ADU-nun Filologiya fakültəsi
Moskva Ali Ssenari Kursları
İxtisası filoloq
kinossenarist
Fəaliyyəti şair, yazıçı
Əsərlərinin dili azərbaycanca
Janr şeir
hekayə
povest
esse
Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının xalq şairi" fəxri adı — 2019
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Rövşən Ramiz Məmmədəli oğlu (15 dekabr 1946, Əmircan, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — şair, yazıçı, esseist, kinossenarist,[1] tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1981). Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi (2019).

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Ramiz Rövşən 1946-cı il dekabrın 15-də Bakının Əmircan kəndində anadan olub[2]. Əslən Qubadlı rayonunun Teymur Müskanlı kəndindəndir. Suraxanı rayonundakı 208 N-li şəhər orta məktəbində təhsil alıb. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini (1964-1969), Moskva Ali Ssenari Kurslarını bitirib (1976-1978). Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında, "Mozalan" satirik kinojurnal studiyasında redaktor (1971), kinostudiyanın ssenari emalatxanasında ssenarist (1974-1975), ssenari redaksiya heyətinin üzvü (1979-1987), kinostudiyanın baş redaktoru (1987-1992) işləyib. 1992-ci ildən Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin baş redaktorudur. Bir neçə şeir kitabının müəllifidir.

Ramiz Rövşənin ssenariləri əsasında çoxlu sayda bədii və sənədli film çəkilib. Şeir və hekayələri tərcümə edilərək bir sıra keçmiş SSRİ respublikalarında, eləcə də ABŞ-da, Almaniyada, Böyük Britaniyada, Fransada, Polşada, Bolqarıstanda, Türkiyədəİranda çap olunub. Ramiz Rövşən Müsavat Partiyasının 1997-ci ildə qəbul olunmuş himninin sözlərinin müəllifidir.

2013-cü ildə "Türk Dünyası Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü"nü alıb.

Avrasiya Akademiyasının akademiki və akademiyanın "Avrasiya Əfsanəsi" mükafatının sahidir (2019).

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 may 2019 tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi fəxri adına layiq görülüb.[3]

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzinin Elmi-Bədii Şurasının, Dünya Poeziya Hərəkatı (WPM) Koordinasiya Şurasının üzvüdür.

Kitabları[redaktə | əsas redaktə]

Cild Kitabın adı İçindəkilər Şəhər Nəşriyyat İl Səhifə ISBN
Bir yağışlı nəğmə Şeirlər Bakı Gənclik 1970 62
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər və poema Bakı Yazıçı 1987 158
Kəpənək qanadları Nəğmələr Bakı Səda 1999 120
Gedək biz olmayan yerə Şeirlər və poema Bakı Çıraq 2006 184
Nəfəs - kitablar kitabı Şeir, nəsr, esse Bakı Qanun 2006 760
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər Təbriz Yaşmaq 2007 ISBN 965-6743-87-0
Nefes – kitablar kitabı Şiir-nesr-esse Ankara Bengü 2008 226 ISBN 978-605-5988-11-1
Yağışlı nəğmə Şeirlər Tehran Əndişeye No 2009 312 ISBN 978-964-6149-56-4
Sevgi məktubu kimi Şeirlər Bakı Mütərcim 2009 52
Yağış yuyur, gün qurudur Şeirlər Tehran Pinar 2011 240 ISBN 965-6743-87-0
Göyərçinim, gəl görüm Şeirli, şəkilli əlifba Bakı 3 alma 2018 68 ISBN 978-9952-311-53-2
Gizlənmişəm, tap məni Uşaq şeirləri Bakı 3 alma 2018 32 ISBN 978-9952-310-97-9
Sevgi açarı Şeirlər, tərcümələr, kinopovest Bakı TEAS PRESS 2018 256 ISBN 978-9952-313-69-7

Tərcümələri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Aleksandr Blok. Şair; "Bir qız oxuyurdu kilsə xorunda..."; "Dünən olanlar bu gün tamam yadımdan çıxır" (şeir). "Xəzər", 2005, №2, s.25-26.
  2. Aleksandr Sergeyeviç Puşkin. "Bir ac quzğun o birinə deyirdi" (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.188.
  3. Aleksandr Sergeyeviç Puşkin. Yorğun yolçu; Peyğəmbər dedi ki; "Bir ac quzğun o birinə deyirdi"; Matəm nəğməsi; At; "Gözəl qız, gördünmü mənim atımı..." (şeir). "Xəzər", 2014, №1, s.22-28.
  4. Anna Axmatova. Qonaq (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.92.
  5. Federiko Qarsiya Lorka. "Elə bilirsən səni sevmək asandı, asan?"; Dayanıb ağlayır bir kərtənkələ; Böyürtkən (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.103; s.104; s.123.
  6. Qriqore Viyeru. Adın yazılan üzük; Meşə; "Evə tezdən qayıtdım" (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.60-61; s.118-119; s.122.
  7. Marina Svetayeva. "Bir babam skripka çalandı mənim..."; Canım-gözüm, neyləmişəm mən sənə (şeir). "Xəzər", 2014, №2, s.12-15.
  8. Marina Svetayeva. "Sənin adın..."; "Yatır yollar yorğunu..."; "Bu dünyada hamının əlindən allam səni..."; "Varlı adam - sevdi kasıb bir qızı..." (şeir). "Xəzər", 2005, №2, s.27-29.
  9. Marina Svetayeva. "Varlı adam sevdi kasıb bir qızı"; "Bu dünyada hamının əlindən allam səni"; Canım-gözüm, neyləmişəm mən sənə (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.25; s.149; s.150-151.
  10. Mixail Yuryeviç Lermontov. "İkisi də bir-birini dəli kimi sevirdi"; Dəniz şahzadəsi; Ballada (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.24; s.189-190; s.191-193.
  11. Semyon Kirsanov. Ünvansız məktub (şeir). "Xəzər", 2018, №1, s.136-138.
  12. Semyon Kirsanov. Ünvansız məktub (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.156-162.
  13. Sergey Yesenin. Qara adam (poema). "Xəzər", 2004, №3, s.18-22.
  14. Şarl Bodler. İblis duası; Saat; Gecə tövbəsi; "Ey sevinc mələyi, dərd çəkmisənmi?.." (şeir). "Xəzər", 2008, №4, s.6-10.
  15. Vladimir Mayakovski. Müəllif bu sətirləri sevimli özünə həsr edir; Bu gün yolka olmayacaq; Atlarla yaxşı rəftar (şeir). "Xəzər", 2014, №2, s.6-11.
  16. Vladimir Mayakovski. Şalvarlı bulud (poemadan parça); Anam və almanların öldürdüyü bir gecə; Sizə; Qulaq asın; Sergey Yeseninə (şeir). "Xəzər", 2005, №1, s.18-26.

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Filmin adı İl Ssenari müəllifi Redaktor Şeir müəllifi Mahnı
mətnlərinin
müəllifi
Sinxron
mətnlərin
müəllifi
Mətn düzümü Filmin növü
Qız Qalası (1924).JPG
Qız qalası əfsanəsi 1923 HəY
(2011-ci ildə filmin
bərpasından sonra
dialoqların mətninin
müəllifi)
Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Şəbih 1971 HəY "Mozalan" satirik kinojurnalı № 2, 1-ci süjet
Bulud Niyə Ağlayır? (1973).jpg
Bulud niyə ağlayır? 1973 HəY Qısametrajlı cizgi filmi
Pıspısa Xanım və Siçan Bəy (1974).jpg
Pıspısa xanım və Siçan bəy 1974 HəY Qısametrajlı cizgi filmi
Təkcə adanı özünlə apara bilməzsən... (film, 1980).jpg
Təkcə adanı özünlə apara bilməzsən... 1980 HəY Tammetrajlı bədii film
Yol Əhvalatı (1980)(afişa).JPG
Yol əhvalatı 1980 HəY Tammetrajlı bədii film
Babamızın babasının babası (film, 1981)(kollaj).jpg
Babamızın babasının babası 1981 HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Söyüdlünün su dərdi 1982 HəY Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 75, 2-ci süjet
Nizami (1982).JPG
Nizami 1982 HəY Tammetrajlı bədii film
Əzablı Yollar (1982).JPG
Əzablı yollar 1982 HəY Tammetrajlı bədii film
Evlənmək İstəyirəm (1983).JPG
Evlənmək istəyirəm 1983 HəY HəY Tammetrajlı bədii film
Tənha Narın Nağılı (1984).JPG
Tənha narın nağılı 1984 HəY Tammetrajlı bədii film
Cin Mikrorayonda (1985).JPG
Cin mikrorayonda 1985 HəY Tammetrajlı bədii film
Humayın Yuxusu (1985).jpg
Humayın yuxusu 1985 HəY Qısametrajlı cizgi filmi
Şəhərli biçinçilər (film, 1986).jpg
Şəhərli biçinçilər 1986 HəY Tammetrajlı bədii film
İşarəni Dənizdən Gözləyin (1986).JPG
İşarəni dənizdən gözləyin 1986 HəY HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Fədailər 1986 HəY Qısametrajlı bədii süjet-Mozalan № 106, 4-cü süjet
Şəkil yoxdur-film.svg
Özbaşınalıq 1986 HəY Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 103, 1-ci süjet
Şəkil yoxdur-film.svg
Haram tikə 1986 HəY Qısametrajlı sənədli film-Mozalan № 110
Bəyin Oğurlanması (1985)(kollaj).jpg
Bəyin oğurlanması 1986 HəY Tammetrajlı bədii film
Xüsusi Vəziyyət (1986).jpg
Xüsusi vəziyyət 1986 HəY Tammetrajlı bədii film
Süd Dişinin Ağrısı (1987).JPG
Süd dişinin ağrısı 1987 HəY Tammetrajlı bədii film
Kishi Sozu (1987).JPG
Kişi sözü 1987 HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Lovğa fil balası 1987 HəY Qısametrajlı cizgi filmi
Araqarışdıran (film, 1987).jpg
Araqarışdıran 1987 HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Varlığa nə darlıq 1987 HəY Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 118, 1-ci süjet
Şəhidlərdən Şəhidlərə (1990).jpg
Şəhidlərdən şəhidlərə 1990 HəY Qısametrajlı sənədli film
Qətl Günü (1990).JPG
Qətl günü 1990 HəY Tammetrajlı bədii film
Təxribat (1990).JPG
Təxribat 1990 HəY Tammetrajlı bədii film
Girişmə, Öldürər (1990).jpg
Girişmə, öldürər 1990 HəY Tammetrajlı bədii film
Gecə Qatarında Qətl (1990).JPG
Gecə qatarında qətl 1990 HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Almas İldırım 1991 HəY Qısametrajlı sənədli film
Şəkil yoxdur-film.svg
Bəhanə 1991 HəY Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 161, 1-ci süjet
Bəxt Üzüyü (1991).JPG
Bəxt üzüyü 1991 HəY Tammetrajlı bədii film
Prima (1992).JPG
Prima 1992 HəY Qısametrajlı sənədli film
Şəkil yoxdur-film.svg
Şəbi-hicran 1993 HəY Qısametrajlı sənədli film
Ac Herifler (1993).JPG
Ac həriflər 1993 HəY Tammetrajlı bədii televiziya film-tamaşası
Şəkil yoxdur-film.svg
Kamança 1993 HəY Tammetrajlı Bədii televiziya filmi
Ağ atlı oğlan (film, 1995)(kollaj).jpg
Ağ atlı oğlan 1995 HəY HəY Tammetrajlı bədii film
Özgə Vaxt (1996).JPG
Özgə vaxt 1996 HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Füzuli-500 1997 HəY Qısametrajlı sənədli film
Sarı gəlin (film, 1998).jpg
Sarı gəlin 1998 HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Xoşbəxt adam 1999 HəY Sənədli televiziya filmi
Etimad Telefonu (2001).jpg
Etimad telefonu 2001 HəY Tammetrajlı bədii film
Şəkil yoxdur-film.svg
Ömür ağacı 2002 HəY Sənədli televiziya filmi
Hacı Qara (film, 2002).jpg
Hacı Qara 2002 HəY Tammetrajlı bədii film
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz (2003).jpg
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz 2003 HəY Qısametrajlı cizgi filmi
Məkanın Melodiyası (2004).jpg
Məkanın melodiyası 2004 HəY Tammetrajlı bədii film
Küçələrə Su Səpmişəm (2004).JPG
Küçələrə su səpmişəm 2004 HəY HəY Tammetrajlı bədii film
Arxada qalmış gələcək (film, 2004).jpg
Arxada qalmış gələcək 2005 HəY Tammetrajlı bədii film
Əlvida, Cənub Şəhəri (2006).JPG
Əlvida, cənub şəhəri 2006 HəY HəY Tammetrajlı bədii film
Cavid ömrü (film, 2007).jpg
Cavid ömrü 2007 HəY Tammetrajlı bədii film
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz (2003).jpg
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz 2003 HəY Qısametrajlı cizgi filmi
Məhkumlar (2007).jpg
Məhkumlar 2007 HəY Tammetrajlı bədii film
Biz Qayıdacağıq (2007).JPG
Biz qayıdacağıq 2007 HəY Tammetrajlı bədii film
Qala (2008).jpg
Qala 2008 HəY HəY Tammetrajlı bədii film
Buta (2011).jpg
Buta 2011 HəY Tammetrajlı bədii film
İlahi məxluq (film, 2011).JPG
İlahi məxluq 2011 HəY Tammetrajlı bədii film
Tərsinə çevrilən dünya (film, 2011).jpg
Tərsinə çevrilən dünya 2011 HəY Tammetrajlı bədii film
Səhərə inan... (film, 2011).jpg
Səhərə inan... 2011 HəY HəY Tammetrajlı bədii televiziya filmi
Maestro (film, 2011).jpg
Maestro 2011 HəY HəY sənədli televiziya filmi
Çölçü (film, 2012).jpg
Çölçü 2012 HəY Tammetrajlı bədii film
Sübhün səfiri (film, 2012).jpg
Sübhün səfiri 2012 HəY HəY Tammetrajlı bədii film
Yarımçıq xatirələr (film, 2015).jpg
Yarımçıq xatirələr 2015 HəY Tammetrajlı bədii film

Haqqında olan televiziya verilişləri[redaktə | əsas redaktə]

  1. Üç çinar yarpağı (film, 1985) (ssenari müəllifi Rüstəm İbrahimbəyov, rejissor Ramiz Həsənoğlu) (veriliş üç şair – Vaqif Səmədoğlu, Ramiz Rövşən və Vaqif Cəbrayılzadəyə həsr olunub)
  2. Burax gedim, ay işığı (film, 1987) (rejissor Ramiz Həsənoğlu)
  3. Ağrı (film, 1993) (rejissor Ramiz Həsənoğlu)

Mətnlərinin müəllifi olduğu mahnılar[redaktə | əsas redaktə]

Filmlərdə səslənən şeirləri[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 272-274.
  2. Ramiz Rövşənin doğum günüdür
  3. "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı" (azərb.). president.az (25 may 2019). 25 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 may 2019.
  4. RAMİZ RÖVŞƏNİN OĞLU “VARİS”də. musavat.com  (azərb.)

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda Ramiz Rövşən ilə əlaqəli mediafayllar var.