Rangel-Sent-Elias Milli Parkı və Qoruma Bölgəsi

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Wrangell–St. Elias National Park and Preserve*
Rangel-Sent-Elias Milli Parkı və Qoruma Bölgəsi**
YUNESKO ümumdünya irsi
Mt Saint Elias.jpg
Milli parkdan görünüş
Ölkə ABŞ
Tipi təbii
Meyarlar (vii) (viii) (ix) (x)
İstinad 72
Region*** Şimali AmerikaAvropa
Daxil edilməsi 1979  (3-cü sessiya)
Rangel-Sent-Elias Milli Parkı və Qoruma Bölgəsi (Dünya)
Red pog.png
Rangel-Sent-Elias Milli Parkı və Qoruma Bölgəsi
* Rəsmi ingiliscə siyahıda adı
** Region YUNESKO təsnifatlandırılmasına görə

Rangel-Sent-Elias Milli Parkı və Qoruma BölgəsiABŞ-ın Alyaska ştatında yerləşən milli parkı və qoruma bölgəsi. Milli park Ankoric şəhərinin qərbində yerləşmiş olub sahəsi 33.682,5 km2-dır. ABŞ-ın ən böyük milli parkıdır. ABŞ-ın ən kiçik 9 milli parkının ümumi sahəsindən də böyükdür. Qoruma bölgəsi ilə birlikdə sahəsi 53.320.757 km2-dır.

Milli park ABŞ-ın ikinci ən hündür zirvəsi olan 5.389 m hündürlüyündəki Sent Elias dağını və ətrafındakı əraziləri qorumaq məqsədi ilə qurulmuşdur. Dağın dəniz sahilindən cəmi 16 km uzaqda olması onun necə dik dağ olduğunun göstəricisidir. Bu parkın yaxınlığında ABŞ-Kanada sərhədi yerləşir. Bu dağlıq bölgənin Kanadada qalan hissəsi Kluan Milli Parkı adı ilə qorunur və bu zaman Sent Elias dağı Kanada üçün ikinci ən hündür zirvə sayılır. Bu milli parkın cənubunda Qlasier Körfəzi Milli Parkı yerləşir. Rangel-Sent-Elias Milli Parkının 3.674 km²-lik bir hissəsi ABŞ-ın ən böyük ""Vəhşi Bölgəsi" elan olunmuşdur.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Milli parkın xəritəsi

Bu milli parka daxil olan ərazilər 19601970-ci illərdə siyasi problemlərə səbəb olmuşdur. Alyaska təbiətinin qorunması üçün səy göstərənlər ABŞ Konqresində var-yoxunu ortaya qoyurdular. Amma Alyaska siyasətçiləri buna qarşı idi. Tərəflər təkliflərini bəyənməyincə sonda çarə kimi 39-cu ABŞ prezidenti Cimmi Karter imtiyazlarından istifadə edərək 1 dekabr 1978-ci ildə Rangel-Sent-Elias Milli Parkının qurulması haqqında fərman verdi. Bu ərazilərin qorunması və idarəsi işi isə Milli Park Xidmətinə verilmişdir.

1979-cu ildə YUNESKO Rangel-Sent-Elias Milli Parkını və ona bağlı olan Kluan Milli Parkını Şimali Amerika boz ayısı, şimal maralı və digər nadir növlərə görə Dünya irsi siyahısına salmışdır.

1980-ci ildə ABŞ Konqresi "Alyaskada Beynəlxalq Maraqlanılan Ərazilər Haqqında Qanun" (ingilis dilində: Alaska National Interest Lands Conservation Act" və ya qısaca ANILCA) çıxararaq Alyaskadakı 18 tarixi əraziyə milli park statusu vermişdir. Beləliklə uzun zaman davam edən siyasi gərginlik aradan qalxmış oldu.

Qalereya[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]