Raymond Keno
| Raymond Keno | |
|---|---|
| fr. Raymond Queneau | |
| | |
| Doğum adı | Raymond Auguste Queneau[1] |
| Doğum tarixi | 21 fevral 1903[2][3][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 25 oktyabr 1976[2][3][…] (73 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Vəfat səbəbi | ağciyər xərçəngi |
| Dəfn yeri | |
| Təhsili | |
| Fəaliyyəti | şair, dramaturq, romançı, tərcüməçi, ssenarist, riyaziyyatçı, yazıçı, librettoçu |
| Əsərlərinin dili | fransız dili |
| İstiqamət | sürrealizm |
|
|
|
| oulipo.net/oulipiens/RQ | |
Raymond Keno (fr. Raymond Queneau; 21 fevral 1903[2][3][…], Havr, Yuxarı Normandiya[4][1] – 25 oktyabr 1976[2][3][…], Paris[1]) — fransız yazıçısı, şairi, esseisti, tərcüməçisi, sürrealist hərəkatının iştirakçısı,[5] ULIPO (Potensial ədəbiyyat emalatxanası və ya ədəbi potensialın idarə edilməsi) yaradıcılarından biri, Patafizika Kollecinin Transsendental Satrapı, Pleiades Ensiklopediyasının direktoru.[6]
Həyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Raymond Keno 1903-cü ildə Havrda iş adamının ailəsində anadan olub. Havr Liseyini bitirib, sonra Sarbonnada və Ali Tədqiqatlar Praktiki Məktəbində fəlsəfə təhsili alıb. Müəllimləri arasında Aleksandr Kojev də olub.[7]
1924-cü ildən Keno sürrealistlərlə yaxınlaşdı, lakin 1929-cu ildə onlardan ayrıldı.
1932-ci ildə Yunanıstana səyahət etdikdən sonra o, iki Maqo Mükafatını aldığı ilk romanı "Le Chiendent"i nəşr etdirdi.[8]
Müvəqqəti olaraq bank işçisi və satıcı işlədikdən sonra “Gallimard” nəşriyyatında tərcüməçi kimi işə düzəlir. Daha sonra 1941-ci ildə nəşriyyatın baş katibi olur.[9]
1942-ci ildə yazıçıya uğur gətirən “Pierrot mon ami” romanı nəşr olundu.
1945-ci ildən Keno jurnalistika ilə məşğul olur və radioda işləyir. 1947-ci ildə məşhur "Üslubdakı məşqlər" nəşr olundu. Bu müəyyən bir mövzuda 99 stilistik variasiya əsəri idi. 1948-ci ildə Keno Fransa Riyaziyyat Cəmiyyətinə qoşuldu.
1950-ci ildə Keno Patafizika Kollecinin üzvü oldu. 1951-ci ildə Qonkur Akademiyasının üzvü seçilmişdir. 1954-cü ildən Keno "Gallimard" tərəfindən nəşr olunan Pleiades Ensiklopediyasının direktoru idi.
1959-cu ildə "Gallimard" "Metroda Zazie" romanını nəşr etdi və bu roman sonradan Kenonun ən məşhur əsəri oldu.[10]
1960-cı ildə Keno riyaziyyatçı Fransua Le Lionnet ilə birlikdə, formal məhdudiyyətlər ədəbiyyatının imkanlarını araşdıran və inkişaf etdirən OULIPO (Potensial Ədəbiyyat Atelyesi) qrupunu qurdu. 1961-ci ildə onun “Yüz min milyard şeir” sonetlər toplusu nəşr olundu.[7]
Raymond Keno 25 oktyabr 1976-cı ildə ağciyər xərçəngindən vəfat etdi.[5]
Yaradıcılığı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Keno əsərlərində ədəbi fərziyə və yazı sahəsində təcrübələr aparır. O, fonetik deyiləndən istifadə edir. "Yeni fransız" dili, danışıq və jarqon lüğəti, arxaizmlər və neologizmlər, həmçinin bütöv bir "ədəbi protezlər" sistemini inkişaf etdirir. Müəyyən edilmiş formal məhdudiyyətlər (palindromlar, lipoqramlar, anaqramlar və s.), müəllifin təxəyyülünü stimullaşdırır və stereotiplərdən və stereotiplərdən imtina etməyə imkan verir. Kenonun janrlarına görə müxtəlif olan əsərlərində - riyaziyyatdan tutmuş fəlsəfi esselərə qədər - yumor hissi (sitatlar, parodiyalar, alqı-satqılar və aldatmacalar) və sözlə ustalıqla oyun həmişə dəyişməz qalır.[6]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- 1 2 3 4 5 Fichier des personnes décédées mirror. (İstifadə tarixi: 24 fevral 2023).
- 1 2 3 4 Raymond Queneau (ing.). // Encyclopædia Britannica. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
- 1 2 3 4 Raymond QUENEAU (fr.). // NooSFere. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
- 1 2 ZKM Zentrum für Kunst und Medien Karlsruhe. (İstifadə tarixi: 30 iyun 2022).
- 1 2 Magill, Frank. Cyclopedia of World Authors. California: Salem Press. 1997. 1660.
- 1 2 Mathews, Harry. Oulipo Compedium. London: Atlas Press. 1998. 14. ISBN 1-900565-18-8.
- 1 2 Thiher, Allen. Raymond Queneau. Boston: Twayne Publisher. 1985. 2. ISBN 9780805766134.
- ↑ "Janine Queneau (1903–1972)". data.bnf.fr (fransız). İstifadə tarixi: 28 oktyabr 2021.
- ↑ Magill, Frank Northen. Cyclopedia of World Authors II (ingilis). Salem Press. 1989. ISBN 978-0-89356-516-9.
- ↑ Galvin, Rachel. News of War: Civilian Poetry 1936–1945. Oxford University Press. 2017. 209–210.
Xarici keçidlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- www.queneau.net at the Wayback Machine (archived 11 iyun 2008) Queneau's former website
- Periodicals, Gallimard
- Article
- Université McGill: le roman selon les romanciers (French) Arxivləşdirilib 31 avqust 2011 at the Wayback Machine Inventory and analysis of Raymond Queneau's essays writings about the novel
- Letterism papers, 1946–1965. Getty Research Institute. Los Angeles, California
- Raymond Keno — IMDb səhifəsi
- 21 fevralda doğulanlar
- 1903-cü ildə doğulanlar
- Dənizkənarı Senada doğulanlar
- 25 oktyabrda vəfat edənlər
- 1976-cı ildə vəfat edənlər
- 73 yaşında vəfat edənlər
- Parisdə vəfat edənlər
- Paris Universitetinin məzunları
- Əlifba sırasına görə yazıçı və şairlər
- Fransız yazıçılar
- Fransa yazıçıları
- Fransada doğulanlar
- Fransa kommunistləri
- XX əsr Fransa yazıçıları