Respublika Prezidenti

Respublika Prezidenti (lat. praesidens, hərf. "başda oturan") köhnə azərbaycandilli mənbələrdə Rəisi-cumhur (az.-əski. رئیس‌جمهور‎) — respublika idarəetmə formasına malik ölkələrdə dövlət başçısına verilən addır.

İdarəetmə sistemlərinə görə rolu

Prezidentin səlahiyyət və funksiyaları ölkənin idarəetmə formasından asılı olaraq əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir:

• Prezident sistemi: ABŞ, Braziliya, Türkiyə və Cənubi Koreya kimi ölkələrdə prezident həm dövlətin başçısı, həm də hökumətin rəhbəridir. O, icraedici hakimiyyətin birbaşa başçısıdır.
• Parlamentar sistem: Hindistan, Almaniya, İtaliya və Yunanıstan kimi ölkələrdə prezidentin rolu əsasən simvolik və nümayəndəlik xarakteri daşıyır. İcraedici hakimiyyət isə parlament tərəfindən seçilən Baş nazirin rəhbərlik etdiyi hökumətə məxsusdur.
• Yarı prezident respublikası: Fransa kimi ölkələrdə həm güclü prezident, həm də parlament qarşısında məsuliyyət daşıyan baş nazir vəzifəsi mövcuddur.

Adlandırma fərqləri

Respublika quruluşuna malik bəzi ölkələrdə dövlət başçısı fərqli adlandırıla bilər. Məsələn, Amerika Birləşmiş Ştatları bir respublika olsa da, ölkənin rəsmi adında "respublika" sözü keçmədiyi üçün dövlət başçısı əksər hallarda sadəcə "Prezident" (ing. President) və ya "ABŞ Prezidenti" adlandırılır. Eyni hal Azərbaycan üçün də keçərlidir; dövlət başçısının rəsmi titulu Azərbaycan Respublikasının Prezidentidir.

Türkiyə türkcəsində bu vəzifə üçün həmçinin "Cumhurbaşkanı" (keçmiş adı ilə "reisicumhur") termini işlədilir.

Azərbaycanda Prezident institutu

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti dövlət başçısıdır. O, Azərbaycan dövlətini ölkə daxilində və xarici münasibətlərdə təmsil edir, Azərbaycan xalqının vəhdətini təcəssüm etdirir və dövlətçiliyin varisliyini təmin edir.