Rio-de-Janeyro

Rio-de-Janeyro
Rio-de-Janeyro
	Rio de Janeiro
Bayraq[d]	Gerb[d]
	22°54′40″ c. e. 43°12′20″ q. u.HGYO
Ölkə	Braziliya;
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub	11 mart 1565
İlk məlumat	1502
Sahəsi	1.260,029215 km²;
Mərkəzin hündürlüyü	31 m
Əhalisi
Əhalisi	6.730.729 nəf. (1872, 1890, 1900, 1920, 1940, 1950, 1960, 1970, 1970, 1980, 1980, 1991, 1991, 2000, 2000, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2024, 2025);
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu	+55 21
Poçt indeksi	20000-000
Nəqliyyat kodu	RJ
Digər
	riotur.rio/en/welcome/
	Xəritəni göstər/gizlə Rio-de-Janeyro
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Rio-de-Janeyro (port. Rio de Janeiro) — Braziliyanın ikinci böyük şəhəri. O həm də eyniadlı əyalətin paytaxtıdır. Ölkənin cənub şərqində Quanabara buxtasında yerləşir. Adı portuqal dilində "Yanvar çayı" deməkdir, çünki 1502-ci ildə Kaspar de Lemos buxtanı kəşf edərək onu böyük çayın ağzı kimi qəbul edir.

Şəhərin admnistraiv ərazisində 6,1 milyon əhali yaşayır. Metropol regionu isə 11,6 milyon əhaliyə malikdir (2007). Rio de Janeiro 1763-ci ildən 1960-ə qədər Braziliyanın paytaxtı olub və sonra yerini Braziliyə şəhərinə verir. San Paulo şəhərindən sonra əsas ticarət və maliyyə mərkəzi olaraq qalır. Şəhərin əhalisi Tupi-Guarani-yə aid olan Tupinamba dilində Kariokasç yəni "Ağ kişinin odası" adlanırlar.

Şəhərin rəmzi Korkovado dağının zirvəsində İsa peyğəmbərə qoyulmuş, 38 m hündürlüyə malik olan heykəldir (port. O Cristo Redento). Bu dünyada əzamətli heykəllərdən biri sayılır. Rio de Janero həm də hər il burada keçirilən karnaval ilə məşhurdur. Samba məktəblərinin təşkil etdiyi rəngarəng parad dünayda ən böyük parad sayılır.

Tarixi

Avropalılar Guanabara Körfəzini 1 dekabr 1502-ci ildə kəşf etdilər. 1555-ci ildı fransızlar adalardan birinə 500 nəfərlk koloniya qurdular. 1565-ci ildə portuqallar São Sebastião do Rio de Janeiro adı ilə şəhərin əsasının qoydular və beləliklə, iki il içərisində fransız koloniyası dağıdıldı. 17-ci əsrdə burada qızıl tapılınca şəhərin limanlarının önəmi artdı. 1763-cü ildə portuqalların koloniyasının paytaxtı oldu və müstəqillik əldə edildikdən sonra da paytaxt olaraq davam etdi. 21 aprel 1960-cı ildən etibarən paytaxt satusu Braziliya verildi.

İqlimi

Ekvatorial iqlimə malik Braziliyanın bu şəhərində tropik iqlim qurşağı hakimdir. Ən isti dərəcə 43.2 °C'dir. Bu hadisə 1984-cü il dekabrda baş vermişdi.

Əhalisi

İl	Sayı
1872	274.972
1890	522.651
1900	811.443
1920	1.157.873
1940	1.764.141
1950	2.377.451
1960	3.307.163
1970	4.251.918

İl	Sayı
1970	4.315.746
1980	5.183.992
1980	5.090.723
1991	5.480.768
1991	5.473.909
2000	5.851.914
2000	5.857.904	^[1]
2008	6.161.047

İl	Sayı
2009	6.186.710
2010	6.320.446	^[2]
2011	6.355.949
2012	6.390.290
2013	6.429.923
2014	6.453.682
2015	6.476.631	^[3]
2016	6.498.837

İl	Sayı
2017	6.520.266
2018	6.688.927
2019	6.718.903
2020	6.747.815
2021	6.775.561
2022	6.211.223	^[4]
2024	6.729.894
2025	6.730.729

Həmçinin bax

Azərbaycan adına bələdiyyə məktəbi (Braziliya)

İstinadlar

↑ Population by municipality (ing.). ibge.gov.br. (İstifadə tarixi: 4 iyun 2016).
↑ 2010 census of Brazil.
↑ Population estimates for July 1st, 2015 (ing.). ibge.gov.br. (İstifadə tarixi: 4 iyun 2016).
↑ Tabela 9605 - População residente, por cor ou raça, nos Censos Demográficos (por.). sidra.ibge.gov.br. (İstifadə tarixi: 30 noyabr 2024).

Braziliya ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediyanı zənginləşdirin.

[_19d06e9a1d3c9f86-1] Population by municipality (ing.). ibge.gov.br. (İstifadə tarixi: 4 iyun 2016).

[_90e094dfe88e3d34-2] 2010 census of Brazil.

[_83f0f38bcef42b6b-3] Population estimates for July 1st, 2015 (ing.). ibge.gov.br. (İstifadə tarixi: 4 iyun 2016).

[_7a02354b654385bb-4] Tabela 9605 - População residente, por cor ou raça, nos Censos Demográficos (por.). sidra.ibge.gov.br. (İstifadə tarixi: 30 noyabr 2024).

[1]

[2]

[3]

[4]