Robert Fulton

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox character.png
Robert Fulton
Fotoqrafiya

Doğum tarixi
14 noyabr 1765(1765-11-14)
Doğum yeri Lançestr, İngiltərə
Vəfat tarixi 24 fevral 1815 (49 yaşında)
Vəfat yeri Nyu-York, Nyu York, ABŞ[1]
Vəfat səbəbi Vərəm
Vətəndaşlıq Flag of the United States of America (1863-1865).svg ABŞ
Peşəsi mühəndis, ixtiraçı, rəssamsubmariner
VikiAnbarda Commons-logo.svg audio, foto və videofayllar

Robert Fulton (ing. Robert Fulton; 14 noyabr 176524 fevral 1815) — amerikalı mühəndis və ixtiraçı, ilk buxar gəmisi "Klemont"un və sualtı qayıq "Nautilus"un layihəsinin yaradıcısı[2].

Fultonun paroxodu[redaktə | əsas redaktə]

Nautilus 1801-ci ildə Fulton tərəfindən layihələndirilir və 1805-ci ildə Brestdə sınaqdan keçirilir. Gəmidə əl ilə hərəkət etdirilən pərlər, yana və qabağa hərəkət etmək üçün qanadlar və həmçinin üç nəfərlik komandanı hava ilə təmin etmək üçün sıxılmış hava sistemi vardır. Gəmi o vaxt Napoleonun marağına səbəb olur, ancaq sürəti az olduğundan hərbi məqsədlərdə istifadə edilmir.

Fultonun layihəsini verdiyi gəmi, 1806-cı il

11 fevral 1809-cu ildə Robert Fulton 1783-cü ildə fransız mühəndisi Kaludie de Jofroyun düzəltdiyi buxar gəmisini patentləşdirir. Klemont adlı buxar gəmisində həm də yelkənlər quraşdırılmış idi. Vatt buxar maşınının təkmilləşdirilmiş formasına malik olan maşınla işləyən buxar gəmisi təxminən 8,3 km/saat sürətlə hərəkət edirdi. O Nyu-York ilə Albani (ABŞ) arasında nəqliyyat vasitəsi kimi tətbiq edilir.

Körpü layihəsi[redaktə | əsas redaktə]

Fulton çuqun materialdan körpü layihələndirir və 1796-cı ildə onu Londonda çap etdirir. O həyata keçmir, ancaq 1806-cı ildə Sankt-Peterburqda şotland mühəndisi Uilyam Qeste o layihə əsasında Yaşıl körpü tikir. Bu körpü bir qədər dəyişilərək indiyə qədər qalmışdır.

1814-cü ildə Fulton həmkarı Demoloqos ilə birlikdə ilk buxar hərbi gəmisini inşa edirlər. O bundan bir il sonra Nyu-Yorkda vəfat edir və orada dəfn edilir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Фултон Роберт // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / red. ilə А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Ilk paraxoddan sualtı qayığa — sabuncu.libmks.az saytı