Robert Vilhelm Bunzen

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Robert Vilhelm Bunzen
alm. Robert Wilhelm Eberhard Bunsen
Robert Wilhelm Bunsen (HeidICON 53016) (cropped).jpg
Robert Bunzen
Doğum tarixi 30 mart 1811(1811-03-30)
Doğum yeri Göttingen, Almaniya
Vəfat tarixi 16 avqust 1899 (88 yaşında)
Vəfat yeri Haydelberq, Almaniya
Dəfn yeri
  • Bergfriedhof[d]
Vətəndaşlığı Almaniya Almaniya
Milliyyəti alman
Elm sahəsi kimya
Elmi dərəcəsi fəlsəfə dоktоru (1831)
İş yeri
Alma-mater Göttingen Universiteti
Təhsili
Elmi rəhbəri Fridrix Stromeyer
Tanınmış yetirmələri Adolf fon Bayer, Fritz Haber, Flip Lenard, Con Tindal
Mükafatları Albert mükafatı (1898)
İmza
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Robert Vilhelm Bunzen (31.3.1811, Göttingen – 16.8.1899, Haydelberq) — alman kimyaçısı, Peterburq Elmlər Akademiyasının əcnəbi müxbir üzvü (1862-ci ildən).[1]

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Göttingen Universitetini bitirmiş (1830), təhsilini Fransada, İsveçrədə, Avstriyada, İtaliyada təkmilləşdirmişdir (1832–33), Göttingen Universitetində (1834–36), Kasseldə Ali Texniki Məktəbdə (1836–38) işləmiş; Marburq (1838–51), Breslau (1851–52) və Heydelberq (1852–89) universitetlərinin professoru olmuşdur Əsas tədqiqatları qeyri-üzvi, analitik və fiziki kimya sahələrinə aiddir. Arsen-üzvi birləşmələrini tədqiq etmişdir (1837–43). Kakodil As(CH3)2 radikalının formulunu müəyyən etmiş və onun oksidinin başqa maddələrlə reaksiyasını öyrənərək, radikallar nəzəriyyəsinin yaranması üçün zəmin hazırlamışdır.[1]

Fəaliyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Qustav Kirxqof (solda )və Robert Bunzen (sağda)

Karbon-sink qalvanik elementini ixtira etmiş (1841) və onun köməyi ilə əridilmiş xloridlərin elektrolizindən maqnezium (1852), litium, kalsium, stronsiumbarium (1854–55) metallarını almışdır (1841). Domna sobalarında çuqunun əridilməsi prosesini və domna qazlarının tərkibini tədqiq etmişdir (18381845). “Qazometrik metodlar” (1857) əsərində təsvir etdiyi kimi qaz analizinin əsaslarını işləyib hazırlamışdır.

Bunzen müxtəlif metal duzlarının buxarları ilə boyanan alovun spektrlərini öyrənmiş (1854, Q.R. Kirxhofla birlikdə) və bununla spektral analizin başlanğıcını qoymuşdur (1859), onun vasitəsilə Kirxhofla birlikdə sezium (1860) və rubidium (1861) elementlərini kəşf etmişdir. Kimyəvi proseslərə işığın təsirini tədqiq etmiş (ingilis kimyaçısı H. Rosko ilə birlikdə ) və fotokimyəvi reaksiyanın məhsulunun miqdarı ilə reaksiya sisteminə düşən şüalanma enerjisinin miqdarı arasında asılılığı kəşf etmişdir (1862, Bun zen–Rosko qanunu).

Yağ ləkəli fotometri (1843), qazlampasını (1855), buz kalorimetrini (1870) ixtira etmiş, indiumun istilik tutumunu ölçmüşdür. Bunzenin laboratoriyalarında E. Franklend, A. Kolbe, C. Tindal, A. Bayer, F.F. Beylşteyn, D.İ. Mendeleyev, V. Meyer, H. Rosko və b. təhsil almış və işləmişlər. [1]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. 1,0 1,1 1,2 Bunzen// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 78.

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]