Məzmuna keç

Rufirallus castaneiceps

Vikipediya, azad ensiklopediya
Rufirallus castaneiceps
Elmi təsnifat
XƏTA: parent və rang parametrlərini doldurmaq lazımdır.
???:
Rufirallus castaneiceps
Beynəlxalq elmi adı

Rufirallus castaneiceps — Sufərələri fəsiləsinə aid quş növü.

Ümumi məlumat

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Rufirallus castaneicepsin taksonomiyası müəyyən deyil. "Beynəlxalq Ornitologiya Komitəsi" (IOC) və "BirdLife International"-in "Handbook of the Birds of the World" (HBW) təsnifatına görə, bu növ "Rufirallus" cinsinə daxildir və "R. viridis" ilə birlikdə yerləşdirilir. "Amerikan Ornitologiya Cəmiyyəti"nin "Cənubi Amerika Təsnifat Komitəsi" və "Clements" təsnifatı isə onu "Anurolimnas" cinsinə daxil edir və "R. viridis" ilə "A. fasciatus" ilə birlikdə yerləşdirir. IOC Rufirallus castaneicepsi "Laterallus" cinsinə, HBW isə "Porzana" cinsinə aid edir. Bütün dünya təsnifat sistemləri bu növün iki yarımnövə malik olduğu ilə razıdır: nominativ yarımnöv "R. c. castaneiceps" və "R. c. coccineipes".[3]

Təsviri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Rufirallus castaneicepsin uzunluğu 19–21,5 sm-dir. Bir dişi fərdin çəkisi 126 qram olmuşdur. Cinslər eyni görünüşə malikdir. Yetkin fərdlərin dimdiyi əsasən qara rəngdədir, burun altı hissəsi yaşıl rənglidir və alt çənəsi yaşıl rəngdədir, ucu qaradır. Nominativ yarımnövün alın hissəsi, başın və boynun yanları, döşü parlaq qırmızımtıl rəngdədir. Boğazı narıncı-qırmızı və ya açıq boz rəngdədir. Baş tacı, beli, bel hissəsi, qanad örtükləri, qarın və quyruq altı hissəsi zeytun-qəhvəyi rəngdədir. Ayaqları və pəncələri boz və ya zeytun rənglidir. Cavan fərdlər daha solğun rənglidir, yetkinlərin qırmızımtıl hissələri onlarda qəhvəyi və ya zeytun-qəhvəyi, boğazları isə açıq boz rəngdədir. "R. c. coccineipes" yarımnövünün ayaqları və pəncələri qırmızıdır, lakin lələk rəngləri nominativ yarımnövə çox bənzəyir. Bəzi müəlliflər onun üst hissələrinin daha yaşıl (daha az qəhvəyi) və qırmızımtıl hissələrinin qonur rəngli olduğunu qeyd edir, lakin digərləri yarımnövlər arasında əhəmiyyətli fərq görmür.[4]

Yayılması və yaşayış mühiti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Nominativ yarımnöv cənubi Kolumbiyadan cənuba doğru Ekvadorun şərqindən Perunun şimalına qədər yayılmışdır. Peruda cənub sərhədi Rio Napo çayının sol sahilidir, Ekvadorda isə eyni və ya bir qədər daha cənubdadır. "R. c. coccineipes" yarımnövü Ekvador və Peruda Rio Napo çayı (və ya ətrafı) ilə Boliviyanın şimal-qərb hissəsinə qədər yayılmışdır. Ayrı bir populyasiya Braziliyanın Akre ştatında tapılır. Bu növ sıx alt bitki örtüyü olan rütubətli mənzərələrdə, xüsusilə tropik həmişəyaşıl meşələrdəki böyümüş kənd təsərrüfatı sahələrində yaşayır. Fəsilənin digər növlərindən fərqli olaraq, suya yaxın olmayan ərazilərdə də rast gəlinir. Kolumbiyada 1500 metr yüksəkliyə qədər, Ekvadorda isə əsasən 700 metrə qədər, bəzən isə 1000 metr yüksəkliyə qədər tapılır.[5][6]

Rufirallus castaneiceps bütün il boyu yaşadığı ərazidə qalır.

Rufirallus castaneiceps zibil və çürümüş odunları yoxlayaraq və yarpaqları tərpədərək yer səviyyəsində qidalanır. Həmçinin yer üzündən yuxarıda oxşar səthləri də didərək qida axtarır. Pəhrizi sənədləşdirilməsə də, onurğasızlar və toxumlarla qidalandığı güman edilir.

Rufirallus castaneicepsin çoxalma biologiyası haqqında demək olar ki, heç bir məlumat yoxdur. Yuva qurma mövsümü iyun ayını əhatə edir.[7] The specific castaneiceps combined the Latin castaneus meaning "chestnut-coloured" with -ceps meaning "-headed".[8]

Qorunma statusu

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) Rufirallus castaneicepsin qorunma statusunu "Ən Az Narahatlıq Doğuran" (LC) kateqoriyasında qiymətləndirib. Lakin populyasiya ölçüsü məlum deyil və azalmaqda olduğu güman edilir. Dərhal təhlükə müəyyən edilməmişdir. Ərazisinin çox hissəsində nadir hesab olunur.[9]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. ↑ Integrated Taxonomic Information System (ing.). 13 iyun 1996. (İstifadə tarixi: 19 sentyabr 2013).
  2. ↑ IOC World Bird List Version 6.3 (ing.). 21 iyul 2016. DOI.
  3. ↑ Sclater, P.L.; Salvin, Osbert. "Synopsis of the American rails (Rallidae)". Proceedings of the Zoological Society of London (1869 tarixində nəşr olunub). 1868: 442–470 [453]. 10 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 sentyabr 2025. For the publication date see: Dickinson, Edward C. "The Proceedings of the Zoological Society of London, 1859–1900: an exploration of breaks between calendar years of publication". Zoological Society of London. 266. 2006: 427–430. doi:10.1017/S0952836905007077.
  4. ↑ Peters, James Lee, redaktorCheck-List of Birds of the World. 2. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press. 1934. səh. 181. 10 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 sentyabr 2025.
  5. ↑ Taylor, P.B. Family Rallidae (Rails, Gallinules and coots) // del Hoyo, J.; Elliott, A.; Sargatal, J. (redaktorlar ). Handbook of the Birds of the World. 3: Hoatzin to Auks. Barcelona, Spain: Lynx Edicions. 1996. 108–209. ISBN 978-84-87334-20-7.
  6. ↑ Gill, Frank; Donsker, David; Rasmussen, Pamela, redaktorlar "Flufftails, finfoots, rails, trumpeters, cranes, limpkin". IOC World Bird List Version 15.1. International Ornithologists' Union. fevral 2025. 14 mart 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 mart 2025.
  7. ↑ Jobling, James A. "Anurolimnas". The Key to Scientific Names. Cornell Lab of Ornithology. İstifadə tarixi: 1 mart 2025.
  8. ↑ Jobling, James A. "castaneiceps". The Key to Scientific Names. Cornell Lab of Ornithology. 21 fevral 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 mart 2025.
  9. ↑ BirdLife International. "Chestnut-headed Crake Rufirallus castaneiceps". IUCN Red List of Threatened Species. 2016. 2016: e.T22692320A93348186. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22692320A93348186.en. İstifadə tarixi: 25 noyabr 2022.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Rufirallus_castaneiceps&oldid=8892730"