Rzaqulu Nəcəfоv

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rzaqulu Nəcəfоv
Doğum tarixi 1884(1884-Şablondakı doğum və ya ölüm tarixində texniki yanlışlıq var!-00)
Doğum yeri Naxçıvan
Vəfat tarixi 29 oktyabr 1937(1937-10-29)
Vəfat yeri Bakı
Vəfat səbəbi repressiya qurbanı olub
Uşaqları Akif, Ülxan
Atası Məşədi Ələkbər
Anası Bilqeyiz Şeyxova
Peşəsi publisist
Fəaliyyəti mətbuat xadimi, publisist, diplomat

Nəcəfov Rzaqulu Məşədi Ələkbər oğlu (1884, Naxçıvan1937, Bakı) – mətbuat xadimi, publisist, maarifpərvər.

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

Maarifçi ailəsində dоğulmuş, mükəmməl təhsil almış, ərəb, fars, rus və gürcü dillərini dərindən bilmişdir.

Rzaqulu Nəcəfоv (soldan ikinci) Azərbaycan ziyalıları arasında

Öncə ruhani təhsili almış, sonralar Məhəmməd Tağı Sidqinin Naxçıvanda açdığı və o zamankı Naxçıvanın mədəni həyatında mühüm rol oynamış məşhur "Məktəbi-tərbiyə"də oxumuşdur. Culfa gömrükxanasında işləmiş, İran inqilabına (19051911) kömək etmişdir. 1912-ci ildə Tiflisə köçmüş, "Molla Nəsrəddin" jurnalına ikinci redaktor təyin edilmiş, Əliqulu Qəmküsarın köməkçisi olmuşdur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə Gürcüstanda Azərbaycan hökumətinin konsulu vəzifəsində çalışmışdır.

Sovet hakimiyyəti illərində "Yeni fikir" qəzetinin redaktor müavini, "Dan ulduzu" jurnalının redaktoru, "Molla Nəsrəddin" jurnalının müxbiri, Zaqafqaziya Yeni Əlifba Komitəsinin sədr müavini, Tiflis Türk (Azərbaycan) Dövlət Dram Teatrının direktoru olmuşdur.

20-ci əsrin 30-cu illərində Bakıya köçmüş, nəşriyyatda işləmişdir. Dövri mətbuatda müntəzəm olaraq, aktual problemlərə dair elmi, ciddi və satirik üslubda məqalələr, Cəlil Məmmədquluzadə, Mirzə Ələkbər Sabir haqqında xatirələr dərc etdirmişdir.[1]

Gürcüstanda yaşayıb yaratmış (XIX-XX əsrlər), jurnalistlik fəaliyyəti göstərmişdir. 1917-1922-ci illərdə Tiflisdə azəricə nəşr edilmiş həftəlik "Yeni fikir" qəzetinin təsisçilərindən və redaktоrlarından biri оlmuşdur.[2]

İmzaları[redaktə | əsas redaktə]

Rzaqulu Nəcəfov "Mozalan", "Bir müsəlman", "Lağlağı", "N.R.", "R. Nəcəfzadə" və s. gizli imzaları ilə "Bürhani-tərəqqi" (1909), "Həqiqət" (1910), "Molla Nəsrəddin" (1913), "Maarif işçisi" (1927), "Dan yıldızı", "Yeni fikir" (1926), "Yeni Gəncə" (1925) nəşrlərində dərc olunmuşdur.[3]

Ailəsi[redaktə | əsas redaktə]

Azərbaycanın tanınmış maarifçi ziyalı soylarından biri olan Nəcəfovlardandır. Şair Əliqulu Qəmküsarın kiçik qardaşı, diplomat Nəcəfqulu Nəcəfovun əmisi oğludur.[4]

Həyat yoldaşı Bilqeyis xanım Mir Rzaxan Talışinski ilə general Səməd bəy Mehmandarovun bacısı Məryəm xanım Mehmandarovanın qızı, Azərbaycanın əməkdar artisti müğənni Cahan xanım Talışinskayanın böyük bacısı idi.[5]

Akif və Ülxan adında iki oğlu olmuşdur. Nəvələri Sankt-Peterburqda (Rusiya) və Nyu-Yorkda (ABŞ) yaşayır.

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Naxçıvan Ensiklopediyası, 2005, 2-ci cild, səh. 187
  2. "Azərbaycan Mətbuar Tarixi" (Ali məktəb tələbələri üçün dərslik), 2006, səh 86
  3. Qulam Məməmdli, İmzalar, Bakı 1977, səh. 6, 26, 68, 90, 98
  4. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Ensiklopediyas, Bakı, 2005, səh 257.
  5. Musigi-dunya.az – Cahan Talışınskaya

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

  • Şahverdiyev A.B. Azərbaycan mətbuatı tarixi. "Təhsil" nəşriyyatı, 2006;
  • Zamanov A., Sabir və müasirləri, Bakı, 1973;
  • Salamzadə Q., Kiçik pəncərədən görünən dünya, Bakı, 1986;
  • Həbibbəyli I., Cəlil Məmmədquluzadə: Mühiti və müasirləri, Bakı, 1997.