Süxurun keçiriciliyinə təsir edən amillər

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Aparılan tədqiqat işlərinin nəticələri keçiriciliyə bir çox amillərin təsirini sübut edir. Bu məqsədlə aşağıdakı amillərin təsirinə baxaq:

  1. Təmizlənmiş qeyri-polyar kerosinə müəyyən miqdarda polyar neft qatdıqda süxurun həmin qarışığa görə keçiriciliyi kerosinə görə keçiriciliyə nisbətən azalır. Qatılan neftin miqdarı artdıqca, süxurun kerosinə görə keçiriciliyi azalır. Bu, əsas etibarilə polyar hissəciklərin məsaməli mühitdə adsorbsiya təbəqəsi yaratması ilə izah olunur. Təbii neftlərin tərkibində az miqdarda parafin, qatran və s. maddələr olduqda da belə asılılıq alınır. Həmin mühitlərdə keçiriciliyin qiyməti temperaturdan asılı olaraq dəyişir.Qeyd etmək lazımdır ki, temperaturun qiyməti artdıqca keçiricilik də artır. Bu hadisə temperaturun artması və adsorbsiya prosesinin fəallığının azalmasını və aktiv desorbsiya prosesinin baş verdiyini göstərir.
  2. L.Klinkenberq göstərmişdir ki, süxurla qarşılıqlı əlaqəsi olmayan işçi agentin maye və qaz olmasından asılı olaraq keçiricilik dəyişir. Keçiriciliyin belə dəyişməsi qazın sürüşməsi ilə izah olunur. Qazın sürüşmə hadisəsi, kapillyarın diametri ilə qaz molekulunun orta sərbəst gediş uzunluğu bir-birinə yaxın olduqda baş verir. Qazın orta sərbəst gedişi onun molekulunun ölçüsü və kinetik enerjisindən asılıdır.Qeyd etmək lazımdır ki, hər qaza görə məsaməli mühitin keçiriciliyi orta təzyiqin tərs qiymətindən asılı olaraq xətti dəyişir. Molekulyar çəkisi az olan qaz üçün xətti asılılığın meyl bucağının böyük olması Klinkenberq effektinin ən güclü təsirini göstərir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

Azad Mirzəcanzadə,Z.Əhmədov, R.Qurbanov Neft layının fizikası. “MAARİF” Nəşriyyatı. BAKI – 1983