Sıxyarpaq gəvən

Vikipediya, açıq ensiklopediya
(Sıxyarpaqlı gəvən səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)
Jump to navigation Jump to search
?Sıxyarpaq gəvən
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Paxlaçiçəklilər
Fəsilə:Paxlakimilər
Cins:Gəvən
Növ: Sıxyarpaq gəvən
Elmi adı
Astragalus pycnophyllus Steven
Commons-logo.svg
Şəklin VikiAnbarda
axtarışı
IPNI  ???

Sıxyarpaq gəvən (lat. Astragalus pycnophyllus) — paxlakimilər fəsiləsinin gəvən cinsinə aid bitki növü.

Təbii yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Cənub və Orta Asiya, Qafqaz, İranTürkiyədə təbii şəraitdə yayılmışdır.

Botaniki təsviri[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 20-50 (80) sm, ağımtıl-boz tükcüklü koldur. Qalın gövdələri (4-8 sm) yerin səthinə yaxın yerləşir. Yarpaqları oval, yarpaqcıqların miqdarı 10-80 ədəddir. Açıq-sarı çiçəklərinin diametri 2-3 sm, uzunluğu 8-10 sm, çiçək tacı qayıqcıq, mərkəzi hissəsi bir az daralmışdır.

Ekologiyası[redaktə | əsas redaktə]

Orta və yuxarı dağ zolaqlarında, quru, daşlı sahələrdə, çox vaxt 1650 m hündürlükdə, bəzi yerlərdə isə daha yuxarı ərazilərdə bitir.

Azərbaycanda yayılması[redaktə | əsas redaktə]

Lerik və Lənkəranda dar arealda yayılmışdır.

İstifadəsi[redaktə | əsas redaktə]

Bitkilər qətran-ağac yapışqanı ilə zəngindir və çeynənən saqqızın xammalıdır. Qətranda iltihab əleyhinə polisaxaridlər, nişasta, selikli maddələr, şəkər və boyalar, az miqdarda üzvi turşular və azot birləşmələri vardır. Xalq təbabətində saqqızı sidikqovucu, bəlğəmgətirici vasitə kimi qədimdən istifadə edilir. 10%-li məhlulu ürək çatışmazlığında, hipertoniya və böyrək xəstəliklərində istifadə edilir. Toxuculuq sənayesində də istifadə edilir.

Ədəbiyyat[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri. Bakı: Elm, 2014, 380 səh.