Sıxyarpaqlı gəvən

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sıxyarpaqlı gəvən
Sıxyarpaqlı gəvən
Elmi təsnifat
Aləmi: Bitkilər
Fəsilə: Paxlakimilər
Cins: Gəvən cinsi
Növ: Astragalus pycnophyllus Stev
Elmi adı
Astragalus pycnophyllus Stev

Təbii yayılması:[redaktə | əsas redaktə]

Cənub və Оrtа Аsiyа, Qаfqаz, İrаn və Türkiyədə təbii şəraitdə yаyılmışdır.

Botaniki təsviri:[redaktə | əsas redaktə]

Hündürlüyü 20-50 (80) sm, ağımtıl-boz tükcüklü koldur. Qalın gövdələri (4-8 sm) yerin səthinə yaxın yerləşir. Yarpaqları oval, yarpaqcıqların miqdarı 10-80 ədəddir. Açıq-sarı çiçəklərinin diametri 2-3 sm, uzunluğu 8-10 sm, çiçək tacı qayıqcıq, mərkəzi hissəsi bir az daralmışdır.

Еkоlоgiyаsı:[redaktə | əsas redaktə]

Orta və yuxarı dağ zolaqlarında, quru, daşlı sahələrdə, çox vaxt 1650 m hündürlükdə, bəzi yerlərdə isə daha yuxarı ərazilərdə bitir.

Аzərbаycаndа yаyılmаsı:[redaktə | əsas redaktə]

Lerik və Lənkəranda dar arealda yayılmışdır.

İstifаdəsi:[redaktə | əsas redaktə]

Bitkilər qətran-ağac yapışqanı ilə zəngindir və çeynənən saqqızın xammalıdır. Qətranda iltihab əleyhinə polisaxaridlər, nişasta, selikli maddələr, şəkər və boyalar, az miqdarda üzvi turşular və azot birləşmələri vardır. Xalq təbabətində saqqızı sidikqovucu, bəlğəmgətirici vasitə kimi qədimdən istifadə edilir. 10%-li məhlulu ürək çatışmazlığında, hipertoniya və böyrək xəstəliklərində istifadə edilir. Toxuculuq sənayesində də istifadə edilir.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]

http://dendrologiya.az/?page_id=112 Azərbaycan Dendroflorası III cild-Bakı:"Elm",2016,400 səh. T.S.Məmmədov

Məlumat mənbələri[redaktə | əsas redaktə]

  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. "Azərbaycanın Nadir Ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh.

İstinad[redaktə | əsas redaktə]

  • Флора Азербайджана. т.5. 1954; Флора Kaвkaзa. т.5. 1954;
  • Azərbaycanın ağac və kolları. I cild. 1961;
  • Azərbaycan flora-sının konspekti. I-III cildlər. 2005; 2006; 2008;
  • Tofiq Məmmədov, Elman İsgəndər, Tariyel Talıbov. Azərbaycanın nadir ağac və kol bitkiləri", Bakı: "Elm", 2014, 380 səh