Səfər Kazımov

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Səfər Məmmədhüseyn oğlu Kazımov - görkəmli hidrogeoloq

Həyatı[redaktə | əsas redaktə]

S.Kazımov 22 mart 1934-cü ildə, Azərbaycan Respublikasının Biləsuvar rayonunun Bəydilli kəndində kolxozçu ailəsində anadan olub. 1952-ci ildə Biləsuvar rayonu Nizami adına 1 nömrəli orta məktəbi bitirib və həmin ildə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının "Geoloji - kəşfiyyat" fakültəsinə daxil olub. O, Akademiyanı 1957-ci ildə "Dağ mühəndisi-hidrogeoloq" ixtisası üzrə bitirdikdən sonra "Suraxanı neft mədənində" operator, texnik, geoloq və istismar üzrə mühəndis işləyib. Özünü nəzəri və praktiki cəhətdən neft geologiyası və hidrogeoloq mütəxəssisi kimi tanıdıb, neft mədəninin baş geoloqu vəzifəsinə irəli sürülüb. Dərin nəzəri bilik və yüksək elmi erudisiyaya malik olan S.Kazımov həmişə müasir hidrogeologiyanın nəzəri və praktiki məsələləri ilə məşğul olan mütəxəssislərin ön sıralarında olanlardandır. O, beşillik istehsalat fəaliyyətindən sonra Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat İnstitutu - "VODGEO"nun Bakı filialına göndərilib. Burada 1961-ci ildən 1976-cı ilə kimi kiçik elmi işçi, böyük mühəndis, baş texnoloq və laboratoriya müdiri vəzifəsində çalışıb, hidrogeologiya mühəndisi geologiya və geoekologiya məsələləri ilə məşğul olub. Bu zaman o, Ümumittifaq Elmi-Tədqiqat İnstitutu - "VODGEO"nun mühəndis-hidrogeologiya laboratoriyasının tematik və çöl işləri ilə bağlı elmi məsələlərinin öyrənilməsində fəal iştirak edib. Onun apardığı elmi işlərin nəticələri elmi məqalələrdə, Respublika və Ümumittifaq "VODGEO" İnstitutunun, Azərbaycanın Ali Texniki Məktəbinin əsərləri və s. elmi jurnallarında nəşr edilib. S.Kazımovun apardığı elmi tədqiqat işlərinin içərisində Bakı, Sumqayıt və ümumilikdə "Abşeron sənaye rayonu"nun su təchizatı problemlərinin həllində Azərbaycanın şimal-şərqində yerləşən Samur-Vəlvələçay çaylararası sahənin yeraltı sularının istifadəsinin mümkünlüyü xüsusi yer tutur. O, hidrogeoloji şəraitin problem məsələlərini öyrənərək yeraltı şirin suların dördüncü dövr allüvial-prolyüvial çöküntülərində yeraltı suların formalaşması problemlərini öyrənib, III Bakı sugötürücüsünün yerləşmə sahəsinin optimal variantını və hesablama sxemini hidrogeoloji cəhətdən əsaslandırıb. S.Kazımov konfranslarda, simpoziumlarda məruzə ilə və elmi məqalələrlə çıxış edib və öz elmi mülahizələrini, fikirlərini həmkarlarına çatdırıb. Bütün bu geniş elmi-tədqiqat işlərinə əsasən "Azərbaycan SSR şimal-şərqinin yeraltı suları (Samur-Vəlvələçay) və onlardan su təchizatında istifadə perspektivləri" mövzusunda dissertasiya işinin yazılmasına nail olub. O, 1969-cu ildə müvəffəqiyyətlə dissertasiyanı müdafiə edib və geologiya-mineralogiya elmləri namizədi dərəcəsini alıb. Həmin vaxtlardan başlayaraq Azərbaycanda nəşr olunmuş çoxsaylı elmi işlərin müəllifi və həm də yaşayış məntəqələrinin, xüsusən, ilk növbədə "Abşeron sənaye rayonu"nun su təchizatı problemi ilə məşğul olan, dərin biliyə və təcrübəyə malik bir mütəxəssis - hidrogeoloq kimi tanınır. Onun namizədlik dissertasiya işi, çöl işləri və laboratoriya tədqiqatlarına əsaslanan "Azərbaycan SSR şimal-şərqinin yeraltı suları və onlardan su təchizatında istifadənin perspektivliyi" adlı monoqrafiyası 1974-cü ildə Moskvada nəşr olunub. 1975-ci ildə SSRİ Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən ona böyük elmi işçi və 1982-ci ildə isə dosent diplomları təqdim edilib. Özünün elmi tədqiqatlarının nəticələrini həmişə yeni elmi yanaşmalarla əsaslandıran S.Kazımov Azərbaycanda ilk dəfə hidrogeoloji məsələlərin həllində riyazi, elektro-hidrodinamik modelləşdirməni tətbiq edib. Mərkəzləşmiş sugötürücünün yerləşməsi üçün aparılan elmi tədqiqat işlərinin dəqiqliyini təmin etmək məqsədilə hidrodinamik və yeraltı suların balans hesablamaları müqayisə üsulu ilə yeraltı suların resurslarının formalaşma qanunauyğunluğunu, fiziki-riyazi modelləşdirmə üsulu tətbiq etməklə S.Kazımov dərin biliyə malik olduğunu bir daha sübut edib. Sonrakı illərdə də ətraf mühitin ekoloji və geoekoloji problemlərinə laqeyd qala bilməyən S.Kazımov ardıcıl olaraq Abşeron yarımadasında, Xəzəryanı-Quba zonası, Kür-Araz ovalığında və Gəncədə yeraltı suların çirklənmə mənbələri və səviyyəsini öyrənməklə və proqnozlaşdırma ilə çirklənmənin dərəcəsini azaltmaq üçün mütəmadi olaraq açıq mətbuatda, müxtəlif seminarlarda, konfranslarda və simpoziumlarda elmi məqalələrlə, məruzələrlə, tezislərlə çıxış edib. Onun 120-dən çox elmi məqaləsi Bakıda, Moskvada, Novoçerkasskidə, Daşkənddə, Tbilisidə, Sankt-Peterburqda və s. şəhərlərdə nəşr olunub. Onun apardığı olduqca qiymətli elmi tədqiqat işlərinin nəticəsi respublikanın layihə institutları tərəfindən (Azərbaycan Su Layihə İnstitutu, Azərbaycan Dövlət Layihə İnstitutu və s.) qəbul olunub. Geologiya-mineralogiya elmləri namizədi S.Kazımovun elmi fəaliyyəti, geoloci-axtarış, hidrogeoloji, meliorativ və geoekoloji tədqiqatları ona imkan verib ki, metodiki göstərişlər və ali məktəb tələbələri üçün dərsliklər hazırlasın. 1976-cı ildən başlayaraq ADNA-nın Geoloji-kəşfiyyat fakültəsinin "Ümumi tarixi geologiya və hidrogeologiya" kafedrasında dosent vəzifəsində çalışan S.Kazımov 10 dərslik və dərs vəsaitləri nəşr etdirib, onlardan "Ümumi hidrogeologiya", "Yeraltı suların dinamikası", "Hidrogeoloji tədqiqatlar", "Su təchizatı mühəndisi və meliorasiya" və "Ətraf mühitin mühafizəsi" fənləri üzrə mühazirələr oxuyur, laboratoriya və məşğələləri tədris edir. O həmişə elmi fəaliyyətini istehsalatla və geoloji fəaliyyətlə əlaqələndirir. Səfər müəllim 2000-2005-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyasının "Ümumi, tarixi geologiya və hidrogeologiya" kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışıb. O, Azərbaycan Respublikasının "Yer təkinin əlaçısı" və "Yer təkinin fəxri geoloqu"dur. O, 189 elmi və elmi-texniki işlərin müəllifi və həmmüəllifidir. O uzun müddət Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyində Geoloji Xidmətin Elmi-Texniki Şurasının üzvü olub. Hazırda S.Kazımov ADNA-nın GKF-nin "Ümumi, tarixi geologiya və hidrogeologiya" kafedrasında elmi-pedaqoji fəaliyyətini yuxarıda qeyd olunan istiqamətlər üzrə davam etdirir. Bir oğlu, bir qızı var.

Mənbə[redaktə | əsas redaktə]