Sənətçinin poxu

"Sənətçinin poxu" – 1961-ci ildə Pyero Manzoni tərəfindən yaradılmış antisənət əsəri. Əsər hər biri 30 qramlıq nəcislə doldurulduğu bildirilən, 4,8 x 6,5 sm ölçüsündə olan 90 ədəd konserv qutusundan ibarətdir. Qutuların üzərisində italyan, ingilis, fransız və alman dilində olan bu sözlər yer alır:
|
Sənətçinin poxu |
İlham və təsvir
[redaktə | vikimətni redaktə et]Manzoni bu əsəri yaratdığı dövrdə incəsənət yaradıcılığı və insan bədəni arasındakı əlaqəni araşdıran əsərlər yaratmaqla məşğul idi. Məsələn, onun "Sənətçinin nəfəsi" adlı şarlar seriyasına öz nəfəsi ilə doldurduğu şarlar daxil idi. Manzoni 1961-ci ilin dekabrına dostu Ben Vatyeyə yazdığı məktubda yazmışdır:
| İstərdim ki, bütün sənətçilər öz barmaq izlərini satsınlar, ən uzun xətti kimin çəkə biləcəyini müəyyən etmək üçün yarışlar təşkil etsinlər və ya öz nəcislərini konserv qutularında satsınlar. Barmaq izi şəxsiyyətin qəbul edilə biləcək yeganə işarəsidir. Əgər kolleksiyaçılar daha intim, sənətçiyə daha özəl bir şey istəyirlərsə, onda sənətçinin öz nəcisi var.[1] |
Sənətçinin digər dostu Enriko Bay demişdir ki, bu konserv qutuları "sənət dünyasına, sənətçilərə və sənət tənqidinə açıq formada istehza ilə yanaşmaq" üçün nəzərdə tutulmuşdu.[2] "Sənətçinin poxu" Karl Marksın əmtəə fetişizmi ideyası və Marsel Düşanın redimeydləri ilə müqayisə olunur.[3][4] 2021-ci ilin sentyabrında sənətçi Geyvin Turk "Sənətçinin sidiyi" adlı əsər yaratmışdır: öz sidiyini konservləşdirmiş və satmışdır.[5]
Tərkibi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Manzoninin dostlarından biri Agostino Bonalumi iddia etmişdir ki, konserv qutularının içərisində əsl nəcis yox, sadəcə gips var.[6] Qutular poladdan hazırlandığı üçün rentgendən keçirilə bilmir və qutunu açmaq dəyərinin itməsinə səbəb olacaq. Bu səbəbdən əsərinin gerçək tərkibi bilinmir.[7]
Bernard Bazil 1989-cu ildə qismən açılmış bir qutunu "Pyero Manzoninin açılmış konserv qutusu" adı ilə sərgiləmişdir, lakin tərkibinin nə olduğu müəyyələşdirilməmişdir.[3] 1994-cü ildə incəsənət kolleksiyaçısı Con Hunov Danimarkanın Ranners şəhərində yerləşən bir incəsənət muzeyinin konserv qutularından birini yüksək temperaturda nümayiş etdirdiyini bildirmiş və muzeyi məhkəməyə vermişdir.[8]
Dəyəri
[redaktə | vikimətni redaktə et]Konserv qutularının 1961-ci ildəki orijinal dəyəri onların çəkisinin qızıla ekvivalentinə bərabər idi (1961-ci ildə bir konserv qutusunun dəyəri 37 dollar idi).[3] Konserv qutularından biri 23 may 2007-ci ildə 124 min avro qarşılığında "Sotheby's" tərəfindən satılmışdır.[9] 83 nömrəli konserv qutusu 2008-ci ilin oktyabrında 97.250 avro qarşılığında alıcı tapmışdır. 54 nömrəli konserv qutusu 16 oktyabr 2015-ci ildə 182.500 avro qarşılığında satılmışdır.[10]
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Battino, Freddy; Palazzoli, Luca. Piero Manzoni: Catalogue raisonné. Milan. 1991. səh. 144. ISBN 8844412470.
- ↑ Dutton, Denis. The Art Instinct: Beauty, Pleasure, and Human Evolution. Bloomsbury Publishing. 1 iyul 2009. səh. 202. ISBN 9781608191932.
- 1 2 3 Miller, John. "Excremental Value". Tate Etc (10). 1 may 2007. 15 oktyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 may 2014.
- ↑ Bryan-Wilson, Julia. Work Ethic. Penn State Press. 2003. səh. 208. ISBN 9780271023342.
- ↑ "Gavin Turk On Selling Cans of His Own Urine". Widewalls (ingilis). 28 mart 2022 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 mart 2022.
- ↑ Glancey, Jonathan. "Merde d'artiste: not exactly what it says on the tin". The Guardian. 12 iyun 2007. 5 oktyabr 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 may 2014.
- ↑ Clowes, Erika Katz. The Anal Aesthetic: Regressive Narrative Strategies in Modernism (Tezis). University of California, Berkeley. 2008. ISBN 9780549839651.
- ↑ Christensen, Uffe. "Museum sur over lorteudtalelse" [Museum angry about shit opinion]. Jyllands-Posten (danimarka). 13 yanvar 2010. 21 oktyabr 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 may 2014.
- ↑ "Sotheby's, asta record per "merda d'artista"". www.repubblica.it. 19 mart 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 may 2022.
- ↑ "Record per "Merda d'Artista" di Manzoni: 275mila euro per la scatoletta n. 69". LaStampa.it. 8 dekabr 2016. 20 fevral 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 fevral 2017.