S-400

Vikipediya, açıq ensiklopediya
Keçid et: naviqasiya, axtar
S-400 Triumf
С-400 «Триумф».JPG
Növü Zenit raket kompleksi
Mənşəyi Flag of Russia.svg Rusiya
İstismar tarixi
İstismar 28 aprel 2007 - davam edir[1]
İstifadə edən ölkə(lər) Flag of Russia.svg Rusiya
Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR
İstehsal_tarixi
Konstruktor Almaz/Antey konserni
İstehsalçı MKB Fakel
İstehsal xərci 400 milyon USD (Hər birində 8 buraxıcı qurğu olmaqla 1 divizion)
Cəmi istehsalı 40 divizion

S-400 Triumf (rusca: C-400 Триумф; NATO kod adı: SA-21 Growler) və ya digər adı ilə S-300 PMU-3 Rusiyanın Almaz Mərkəzi Dizayn Bürosu tərəfindən istehsal olunan zenit raket kompleksidir. Bu sistem 2007-ci ildən bəri Rusiya Silahlı Qüvvələrinin silahlanmasında yer alır. S-400 sistemlərində dörd növ raketdən istifadə olunur: çox uzun mənzilli 40N6 (400 km), uzun mənzilli 48N6 (250 km), orta mənzilli 9M96 (120 km) və qısa mənzilli 9M96E (40 km) raketləri. S-400 hazırda mövcud olan hava hücumundan müdafiə (HHM) sistemləri arasında ən yaxşılardan biri hesab olunur.[2]

Qərb analitiklərinin fikrincə "İskəndər" OTRK və Bastion sinifli sahil gəmi əleyhinə raket kompleksləri kimi sistemlərlə yanaşı S-400, Qərbdə "Giriş Qadağa Zonası" (A2/AD) kimi məlum olan Rusiyanın yeni konsepsiyasında əsas rolu oynayır.

Təsvir[redaktə | əsas redaktə]

Artırılmış uzaqlıqda yeni raketin sınaqlarının sonunda kompleks 400 kilometrə qədər uzaqlıqda aerodinamik hədəfləri və 60 kilometrə qədər uzaqlıqda taktik ballistik hədəfləri və həmçinin 4,8 km/san-a qədər sürətlə uçan qanadlı raketləri, taktik və strateji aviasiyanın təyyarələrini, ballistik raketlərin manevr edən döyüş başlıqlarını vura biləcək. Erkən aşkar etmə radarı 600 kilometrə qədər uzaqlıqda aşkar etməni təmin edir. Raketlər 5 m-dan başlayan hündürlükdə aşağıdan uçan hədəfləri vura bilər (müqayisə üçün: Amerika kompleksi "Petriot" yalnız ən azı 100 m hündürlükdə hədəfləri vura bilir). Raketlərin bir neçə tipindən (müxtəlif start kütləsi və işəsalma uzaqlığına malik olanlardan) istifadə mümkündür, bu isə eşelonlaşdırılmış müdafiə qurmağa imkan verir.

Hərbi Hava Qüvvələrlərinin baş komandanının sözlərinə görə, "onlar intensiv radio elektron yatırılması şəraitində hava hücumunun müasir vasitələrinin hücumlarının qarşısını almağa və müxtəlif hava şəraitlərində döyüş tapşırıqlarını effektiv yerinə yetirməyə qabildirlər".

Sistemin tərkibi[redaktə | əsas redaktə]

Sistemin baza tərkibi 40R6 (S-400)[redaktə | əsas redaktə]

  1. 30K6E idarəetmə vasitələri
  2. 6-a qədər 98J6E zenit raket kompleksi. Maksimum 10 hədəflə onlara 20 raketin tuşlanması
  3. Zenit raketləri 48N6E, 48N6E2, 48N6E3
  4. Sistemin texniki təminatının kompleksi vasitələri

Raketləri[redaktə | əsas redaktə]

S-400 sistemində istifadə olunan raketlər Rusiya Hərbi Hava Qüvvələrindəki mövcud HHM sistemlərinin sayını azaltma proqramına paralel olaraq qısa, orta və uzun məsafələrdə eyni anda istifadə oluna biləcək fərqli raketlərdən seçilmişdir.

Orta mənzilli 9M96 raketi 120 km mənzilə sahib olan idarəolunan raketdir və hədəfi vurma qabiliyyəti təyyarələrə qarşı 0.9, pilotsuz uçuş aparatlarına (PUA) qarşı 0.8 olaraq hesablanmışdır. Bu raketin digər bir növü olan 48N6DM 30 aprel 2004-cü ildə Kaputsin Yar test mərkəzində sınaqdan çıxarılmışdır.

400 km mənzilə sahib yeni bir raket olan 40N6 siqnal qarışdırıcı təyyarələr və ballistik raketlərə qarşı istifadə olunur. 4.8 km/saniyə sürətə malik olan bu raketlər özü ilə eyni sürətdə hərəkət edən hədəfləri vurmaq qabiliyyətinə sahibdir.

Sınaqlar[redaktə | əsas redaktə]

12-13 iyul 2007-ci ildə "Kapustin Yar" poliqonunda hədəflər üzrə atışlar keçirilirdi. Birinci hədəf 2800 km/saat sürətdə uçarkən vurulmuşdur, ikinci "Qaban" raket-hədəfi aşkar edilmişdi və sonra 16 kilometr hündürlükdə vurulmuşdur. 18 fevral 2011-ci ildə yeni texnikanın yoxlamasının gedişatında 210-cu zenit-raket alayının iki divizion S-400 ZRS iştirak etdi və 550 m/san sürətdə uçan hədəf vurulmuşdur. 28 iyun 2012-ci il HHQ-RHQ qoşunlarına komandanlıq edən Rusiya Federasiyasının hava-kosmik müdafiəsinin qoşunlarının general-mayoru Andrey Demin bildirdi ki, zenit raket sistemləri S-400 üçün yeni uzaq raket artıq sınaqları keçdi və tezliklə o qoşunlara daxil olacaq. 2013-cü ilin avqustunda ZRS S-400 sınaqları ilk dəfə taktiki təlim çərçivəsində keçirilmişdi.

İstifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

Cari istifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of Russia.svg Rusiya: 38 divizion (304 buraxıcı qurğu).[3]
  • Flag of Belarus.svg Belarus: 2011-ci ilin sentyabr ayında S-400 satın almağa çalışdıqları elan edilmişdir. Rəsmi açıqlamaya görə S-400 sistemlərinin tədarükü 2015-ci ildə başlamışdır.[4]

Gələcək istifadəçilər[redaktə | əsas redaktə]

  • Flag of the People's Republic of China.svg ÇXR: Rəsmi açıqlamaya görə ən azı 6 divizion satın alınacaq.[5][6]
  • Flag of India.svg Hindistan: 2015-ci ilin dekabr ayında Hindistan Müdafiə Nazirliyi 5 divizion S-400 HHM sistemi satın alınacağını təsdiqləmişdir.[7] Hindistanla Rusiya arasında bağlanacaq müqavilənin dəyərinin təqribən 11 milyard dollar həcmində olacağı gözlənilir. 2015-ci ilin dekabrında Hindistanın baş naziri Narendra Modinin Rusiyaya səfəri zamanı bu müqavilə barəsində formal razılıq əldə olunmuşdur.[8] 22 dekabr tarixində isə Hindistanın Təhlükəsizlik Komitəsi (CCS) belə bir razılığın əldə olunduğunu təsdiqləmişdir.
  • Flag of Turkey.svg Türkiyə: 28 aprel 2017-ci ildə Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyi Rusiya ZRK S-400-ü çatdırılmasına razılaşma olduğunu bildirdi[9]. 12 sentyabr 2017-ci ildə Türkiyəyə sistemlərin çatdırılma müqaviləsinin imzalanması elan edilmişdir.[10]

Potensial alıcılar[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "ЗРС С-400 Триумф" (Russian). S400.ru. http://www.s400.ru/. İstifadə tarixi: 22 avqust 2017.
  2. "Turkey and Russia cosy up over missiles". The Economist. 4 may 2017. http://www.economist.com/news/europe/21721665-their-friendship-should-worry-nato-turkey-and-russia-cosy-up-over-missiles. İstifadə tarixi: 22 avqust 2017.
  3. В Северодвинске заступил на дежурство дивизион С-400
  4. "Россия установит в Белоруссии ракетные системы С-400 "Триумф"". KM.RU Новости – новости дня, новости России, последние новости и комментарии. http://www.km.ru/bsssr/2011/05/24/armiya/rossiya-ustanovit-v-belorussii-raketnye-sistemy-s-400-triumf.
  5. "ВЕДОМОСТИ – Главная". vedomosti.ru. http://www.vedomosti.ru/.
  6. "Китай купил у России несколько дивизионов ЗРС С-400". rg.ru. http://rg.ru/2015/04/13/triumf-site.html.
  7. "Индия купит у России пять ЗРК С-400 "Триумф"". http://tvzvezda.ru/news/vstrane_i_mire/content/201512171801-qtvc.htm. İstifadə tarixi: 22 avqust 2017.
  8. "India seals Rs 70,000 cr missile deal with Russia". http://www.uniindia.com/india-seals-rs-70-000-cr-missile-deal-with-russia/india/news/257832.html.
  9. "В Турции заявили, что договорились с Россией о покупке C-400". РИА Новости. 28.04.2017. https://ria.ru/defense_safety/20170428/1493307991.html.
  10. "Россия объявила о подписании контракта с Турцией на поставку С-400". Lenta.ru. https://lenta.ru/news/2017/09/12/s400_turk/. İstifadə tarixi: 12-09-2017.
  11. "Россия и Иран возобновят переговоры о поставке комплексов С-300". lenta.ru. http://lenta.ru/news/2015/01/21/s300/.
  12. "Kazakhstan to get first S-400 air defense systems after 2015". En.tengrinews.kz. 15 mart 2013. http://en.tengrinews.kz/military/7244/. İstifadə tarixi: 22 avqust 2017.
  13. "Saudi Arabia Eyes Russian S-400 Missile Defense Systems - Rostec Head". Sputnik. 9 noyabr 2015. https://sputniknews.com/business/201511091029798918-saudi-arabia-s-400/. İstifadə tarixi: 22 avqust 2017.
  14. "Việt Nam có thể mua S-400 của Nga" (Vietnamese). 1 fevral 2012. http://quocphong.baodatviet.vn/Home/QPCN/Viet-Nam-co-the-mua-S400-cua-Nga/20122/189216.datviet.
  15. http://tass.ru/armiya-i-opk/3954542

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

Vikianbarda S-400 ilə əlaqəli mediafayllar var.