Sarıbaş (Qax)

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sarıbaş
Sarybash village in winter.JPG

41°31′27″ şm. e. 47°04′30″ ş. u.


Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Rayon Qax rayonu
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 1.602 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
  • 166 nəf.
Xəritəni göstər/gizlə
Sarıbaş xəritədə
Sarıbaş
Sarıbaş
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

SarıbaşAzərbaycan Respublikasının Qax rayonunun inzibati ərazi vahidində kənd.

Tarixi[redaktə | əsas redaktə]

Sarıbaş kəndi XIV əsrdə yaşayış məskəni kimi formalaşmışdır. Cəlairlər Sarıbaş kəndinin ilk daima sakinləri olmuşdur.[1] Kənd XVI əsrin ortalarında (1556) yerli azərbaycanlıların (türklər) və Dağıstandan köçüb gələn saxur ailələrin məskunlaşması nəticəsində daha da böyümüşdür.[2] İlisu sultanlığı zamanı Sarıbaş mövcud 3 qrup kəndlər qrupundan Qaradolaq (İlisu) qrupuna daxil idi. Məhs Qaradolaq qrupuna türk mənşəli kəndlər daxil idi. (Sarıbaş, İlisu, Ağçay, Qaşqaçay, Yuxarı Malax, Aşağı Malax, Əmbərçay).[3] Kəndlər qrupunun Qaradolaq adlanması öz-özlüyündə əhalinin türk mənşəli olmasını göstərir. Regionda mövcud olan islamın şafiilik məzhəbinə zidd qeyri mühafizəkar dünyagörüşünə malik əhali qrupuna malikdir. Yerli əhalinin dünya görüşündə daha cox atəşpərəstlikxristianlıqla bağlı elementlərin çoxluğu maraq doğurur.

Toponimikası[redaktə | əsas redaktə]

Sarıbaş oyk., sadə. Qax r-nunun eyniadlı i.ə.v.-də kənd. Kürmük çayının sahilində, dağ ətəyindədir. Kəndin adı XIII əsrdə Azərbaycana gəlmiş türk-monqol tayfalarından sarıbaşların adı ilə bağlıdır.[2] Kəndin əhalisinin çox hissəsi Cəlayir kəndinə köçmüşdür. Sarıbaş yaşayış məntəqələri ErmənistandaKrımda da qeydə alınmışdır.[2]

Mədəniyyəti[redaktə | əsas redaktə]

Kənd əhalisinin mədəniyyəti diffuz(qaynayıb qarışma nəticəsində yaranan) mədəniyyətdən təsirlənmişdir.

Filmoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

1955-ci ildə istehsal olunmuş "Alagöz yaylağında" filmi Sarıbaş kəndinin çobanlarına həsr olunmuşdur.[4]

Coğrafiyası və iqlimi[redaktə | əsas redaktə]

Sarıbaş kəndi iqlimi
Göstərici Yan Fev Mar Apr May İyn İyl Avq Sen Okt Noy Dek İl
Mütləq maksimum, °C 7 8 12 19 23 26 28 28 25 21 14 10 18,4
Maksimum orta, °C 0 1 4 11 17 21 24 24 19 13 7 2 11,9
Minimum orta, °C −6 −7 −3 3 7 10 12 12 9 5 0 −4 3,2
Mütləq minimum, °C −15 −17 −13 −5 1 4 7 7 2 −3 −8 −13 −4,4
Yağıntı norması, mm 32 40 58 79 74 54 39 28 44 70 62 35 615
Mənbə: [3]

Sarıbaş kəndi dəniz səviyyəsindən 1800 metr yüksəklikdə, İlisu kəndindən 7 km. şimal qərbdə Kürmükçayın yuxarı səthində Əyriçayın hövzəsində yerləşir.[5] Qışı sərt yayı isə mülayimdir.Yüksək dağlarla əhatə olunub.[6]

Əhalisi[redaktə | əsas redaktə]

Görkəmli şəxsləri[redaktə | əsas redaktə]

Həmçinin bax[redaktə | əsas redaktə]

Xarici keçidlər[redaktə | əsas redaktə]

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. Natiq Abbasov. Qədim azəri yurdu-Qax. Bakı, "Ağrıdağ" nəşriyyatı, 2000. səh. 132.
  2. 1 2 3 Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. İki cilddə. II cild. Tərtibçilər: Rübabə Əliyeva, Qara Məşədiyev, Etibar İnanc, Tünzalə Baxşıyeva və Şəms Qocayeva; Redaktor: Rübabə Əliyeva; Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu. Bakı: "Şərq–Qərb" nəşriyyatı, 2007, 175 səh.
  3. Линевич. И. П. Бывшее Елисуйское султанство. ССКГ, вып. 7.- Тифлис: 1873. с.10-15.
  4. Aydın Kazımzadə. Azərbaycan kinosu - 2 (filmlərin izahlı kataloqu (1898-2002)). Bakı: 2003, səh. 65.  (azərb.)
  5. [1]
  6. [2]
  7. Qax Rayon İcra Hakimiyyəti: İcra Hakimiyyəti: Bələdiyyələr: Qax rayonu inzibati ərazi dairələri üzrə nümayəndəliklər və bələdiyyələr haqqında məlumat

Vikianbarda Sarıbaş (Qax) ilə əlaqəli mediafayllar var.