Sarvepalli Radhakrişnan

Sarvepalli Radhakrişnan
Sarvepalli Radhakrişnan
	tel. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్
Hindistan Prezidenti
	13 may 1962 – 13 may 1967
Əvvəlki	Racendra Prasad
Sonrakı	Zakir Hüseyn[d]
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi	5 sentyabr 1888[…]
Doğum yeri	Britaniya Hindistanı, Britaniya imperiyası;
Vəfat tarixi	17 aprel 1975[…] (86 yaşında)
Vəfat yeri	Çennai, Tamilnad, Hindistan;
Partiya	Hindistan Milli Konqresi;
Təhsili	Mədrəs Universiteti,; Dehli Universiteti,; Kəlkətə Universiteti;
Fəaliyyəti	siyasətçi, diplomat, filosof, tərcüməçi, tarixçi, universitet müəllimi
Uşağı	6 (Sarvepalli Gopal daxil olmaqla)
Dini	hinduizm
Təltifləri	;
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Sarvepalli Radhakrişnan (hind. सर्वेपल्लि राधाकृष्णन; 5 sentyabr 1888^[1]^[2]^[…], Britaniya imperiyası^[3] – 17 aprel 1975^[1]^[4]^[…], Çennai) — hindistanlı filosof, şərqşünas və dövlət xadimi, Hindistanın 2-ci prezidenti (1962–1967) və ilk vitse-prezidenti (1952–1962).^[5]

Radhakrişnan 1931–1936-cı illərdə Andhra Universitetinin rektoru, 1939–1948-ci illərdə isə Banaras Hindu Universitetinin rektoru vəzifəsini icra etmişdir.^[6] O, diplomatik fəaliyyəti çərçivəsində 1949–1952-ci illərdə Hindistanın SSRİ-dəki fövqəladə və səlahiyyətli səfiri olmuşdur.^[7] Onun doğum günü olan 5 sentyabr tarixi hər il Hindistanda rəsmi olaraq "Müəllim Günü" kimi qeyd olunur.^[8]

Fəlsəfi baxışları

Radhakrişnan müasir dövrdə Advayta-vedanta məktəbinin ən böyük müdafiəçilərindən və şərhçilərindən biri hesab olunur. O, Hindistan fəlsəfəsini Qərb dünyasına elmi dillə çatdırmağa çalışmış, Şərq və Qərb təfəkkür sistemləri arasında körpü rolunu oynamışdır.^[9] Radhakrişnanın "Hindistan Fəlsəfəsi" (iki cilddə) adlı fundamental əsəri bu sahədə yazılmış ən nüfuzlu akademik mənbələrdən biridir. Filosof həmçinin universal din və ruhani humanizm ideyalarını müdafiə edirdi.^[10]

Mükafatları və irsi

O, elmi və ictimai fəaliyyətinə görə çoxsaylı beynəlxalq və yerli mükafatlara layiq görülmüşdür:

1931-ci ildə Böyük Britaniya kralı V Corc tərəfindən cəngavər titulu (cəngavər-bakalavr) verilmişdir (lakin Hindistan müstəqillik qazandıqdan sonra o, bu tituldan istifadə etməyi dayandırmış və yalnız akademik "Professor" adını üstün tutmuşdur).^[11]
1954-cü ildə Hindistanın ən yüksək mülki mükafatı olan "Bharat Ratna" ordeni ilə təltif edilmişdir.^[12]
1975-ci ildə, ölümündən bir neçə ay əvvəl dinlər arası razılaşmalara verdiyi töhfələrə görə "Templeton mükafatı"na layiq görülmüş və mükafatın fondundan əldə etdiyi vəsaiti Oksford Universitetinə bağışlamışdır.^[13]

Həmçinin bax

İstinadlar

1 2 3 4 Sarvepalli Radhakrishnan (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).
1 2 Sarvepalli Radhakrishnan (бук.). // Store norske leksikon. ISSN 2464-1480.
1 2 Радхакришнан Сарвепалли (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.
1 2 Sarvepalli Radhakrishnan (kat.). // Gran Enciclopèdia Catalana. Grup Enciclopèdia.
↑ Murty, K. Satchidananda; Vohra, Ashok. Radhakrishnan: His Life and Ideas (ingilis). Albany: State University of New York Press. 1990. 17-22. ISBN 978-0-7914-0393-8.
↑ Gopal, Sarvepalli. Radhakrishnan: A Biography (ingilis). London: Unwin Hyman. 1989. 45–48. ISBN 978-0-04-440449-1.
↑ Singh, K. Natwar. "Radhakrishnan in Moscow". India Quarterly (ingilis). Sage Publications, Inc. 45 (2/3). 1989: 165–171.
↑ "Teachers' Day 2023: Why India celebrates Teachers' Day on September 5". India Today (ingilis). 4 sentyabr 2023. İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.
↑ Hawley, Michael. Radhakrishnan's Comparative Philosophy (ingilis). New York: Academic Monographs. 2008. 112–115.
↑ Radhakrishnan, Sarvepalli. Indian Philosophy (ingilis). I & II. London: George Allen & Unwin. 1923.
↑ "The London Gazette" (ingilis) (33722). 2 iyun 1931: 3624.
↑ "List of Bharat Ratna Awardees (1954 - 2019)" (PDF) (ingilis). Ministry of Home Affairs, Government of India. İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.
↑ "Templeton Prize Laureate: Sarvepalli Radhakrishnan". Templeton Prize Official Website (ingilis). 18 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.

Ədəbiyyat siyahısı

Barbour, Ian, Issues in Science and Religion, Prentice-Hall, 1966
Gopal, Sarvepalli, Radhakrishnan. A Biography, Oxford University Press, 1989
Hori, Victor Sogen, Translating the Zen Phrase Book. In: Nanzan Bulletin 23 (1999) (PDF), 1999, 16 yanvar 2020 tarixində arxivləşdirilib (PDF), İstifadə tarixi: 30 noyabr 2013
Kalapati, Joshua, Dr. S. Radhakrishnan and Christianity: An Introduction to Hindu-Christian Apologetics, ISPCK, New Delhi, 2002, ISBN 81-7214-690-6
King, Richard, Orientalism and Religion: Post-Colonial Theory, India and "The Mystic East", Routledge, 1999
King, Richard, Orientalism and Religion: Post-Colonial Theory, India and "The Mystic East", Taylor & Francis e-Library, 2001
Long, Jeffery D., A Vision for Hinduism: Beyond Hindu Nationalism, A Vision for Hinduism: Beyond Hindu Nationalism, 2007, ISBN 9781845112738
Mazumdar, Srucheta; Kaiwar, Vasant, From Orientalism to Postcolonialism, Routledge, 2009
Minor, Robert Neil, Radhakrishnan: A Religious Biography, SUNY Press, 1987, ISBN 978-0-88706-554-5
Murty, K. Satchidananda; Vohra, Ashok, Radhakrishnan: His Life and Ideas, SUNY Press, 1990, ISBN 9780791403440
Rinehart, Robin, Contemporary Hinduism: Ritual, Culture, and Practice, ABC-CLIO, 2004
Versluis, Arthur, American Transcendentalism and Asian Religions, Oxford University Press, 1993
Versluis, Arthur, The Esoteric Origins of the American Renaissance, Oxford University Press, 2001
Wilber, Ken, The Atman Project: A Transpersonal View of Human Development, Quest Books, 1996, ISBN 9780835607308

Xarici keçidlər

Vikimənbədə Sarvepalli Radhakrişnan ilə əlaqəli mətnlər var.

Vikianbarda Sarvepalli Radhakrişnan ilə əlaqəli mediafayllar var.

Vikisitatda Sarvepalli Radhakrişnan ilə əlaqədar sitatlar var.

Sarvepalli Radhakrishnan at the Internet Encyclopedia of Philosophy
Əsərləri və ya müəllifi olduğu işlər: Sarvepalli Radhakrişnan İnternet arxivində
"Dr. Sarvepalli Radhakrishnan- The philosopher president", Press Information Bureau, Government of India
"Sarvepalli Radhakrishnan (1888—1975)" by Michael Hawley, Internet Encyclopedia of Philosophy
S. Radhakrishnan materials in the South Asian American Digital Archive (SAADA)
Sarvepalli Radhakrishnan Biography :The Youth Icon of India by Sagadoor.in

	"Hindistan" portalı

	"Ədəbiyyat" portalı

	"Fəlsəfə" portalı

[_fd9c450917d7fe97-1] 1 2 3 4 Sarvepalli Radhakrishnan (alm.). // Brockhaus Enzyklopädie. F.A. Brockhaus. (İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2017).

[_29c93056f9b1417d-2] 1 2 Sarvepalli Radhakrishnan (бук.). // Store norske leksikon. ISSN 2464-1480.

[_cd5742b3aa5f9d20-3] 1 2 Радхакришнан Сарвепалли (rus.). // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия. 1969—1978.

[_3b9a8628661fc195-4] 1 2 Sarvepalli Radhakrishnan (kat.). // Gran Enciclopèdia Catalana. Grup Enciclopèdia.

[5] Murty, K. Satchidananda; Vohra, Ashok. Radhakrishnan: His Life and Ideas (ingilis). Albany: State University of New York Press. 1990. 17-22. ISBN 978-0-7914-0393-8.

[6] Gopal, Sarvepalli. Radhakrishnan: A Biography (ingilis). London: Unwin Hyman. 1989. 45–48. ISBN 978-0-04-440449-1.

[7] Singh, K. Natwar. "Radhakrishnan in Moscow". India Quarterly (ingilis). Sage Publications, Inc. 45 (2/3). 1989: 165–171.

[8] "Teachers' Day 2023: Why India celebrates Teachers' Day on September 5". India Today (ingilis). 4 sentyabr 2023. İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.

[9] Hawley, Michael. Radhakrishnan's Comparative Philosophy (ingilis). New York: Academic Monographs. 2008. 112–115.

[10] Radhakrishnan, Sarvepalli. Indian Philosophy (ingilis). I & II. London: George Allen & Unwin. 1923.

[11] "The London Gazette" (ingilis) (33722). 2 iyun 1931: 3624.

[12] "List of Bharat Ratna Awardees (1954 - 2019)" (PDF) (ingilis). Ministry of Home Affairs, Government of India. İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.

[13] "Templeton Prize Laureate: Sarvepalli Radhakrishnan". Templeton Prize Official Website (ingilis). 18 iyul 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 iyul 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]