Saveliy Tartakover

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Chess tile kl-whitebg.svg
Savaliy Tartakover
fr. Xavier Tartakover
Ksawery Tartakower.jpg
Ölkə
Doğum tarixi 21 февраля 1887
Doğum yeri
Vəfat tarixi 5 fevral 1956(1956-02-05)[1] (68 yaşında)
Dəfn yeri
  • Panten qəbiristanlığı[d]
Titulu
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Saveliy Qriqoreviç Tartakover (, 21 fevral 1887, Rostov-na Danu — 4 fevral 1956, Paris)— şahmatçı, qrossmeyster (1950), XX əsrin əvvəlrində dünyanın ən güclülərindən biri. Şahmat nəzəriyyəçisi, jurnalist və yazıçı, şair və tərcüməçi. Hüquqşünas. "Hipermodernizm" termini ona məxsusdur.

Bioqrafiyası[redaktə | mənbəni redaktə et]

21 fevral 1887-ci ildə Rostov-na Danu şəhərində, Bolşaya Sadovaya küçəsi, 59 nömrəli evdə anadan olmuşdur.[2] Atası German (Qriqori) Yakovleviç Tartakover, anası isə avstriya kökənli Natalya (Eti-Ruxli) Efimovna Tartakover idi.[3][4] Ailəsi 1879-cu ildən bəri «Конкуренция» mağazasına sahib idi. Valideynləri 1911-ci il fevralın 18-nə keçən gecə öz mənzilində qarət zamanı vəhşicəsinə qətlə yetirilmişdir.[5]

1899-1904-cü illərdə əvvəlcə Rostov-on-Don gimnaziyasını, sonra isə Cenevrədə College de Geneverədə oxudu. Eyni zamanda 1904-cü ildə Vyana Universitetinin Hüquq fakültəsində oxudu. Aparıcı şahmatçılarla tanış oldu: Karl Şlexter, Gesa Marosi və başqaları.

1906-cı ildə Nürnberqdə keçirilən turnirdə 50 rəqibini qabalayaraq birinci oldu və usta adını almağa müvəffəq oldu. Altı ay sonra, Marosi və Milan Vidmar ilə Vyana Şahmat Klubunun beynəlxalq turnirində 3-5-ci yerləri bölüşdürdü.

Yalnız Birinci Dünya Müharibəsindən sonra planetin aparıcı şahmatçılarından biri olmağı bacardı. O dövrdəki əsas uğurları: Haaqada (1921) və Vyanada (1922) 2-ci yer, Vyana Schlechter Memorial Turnirində 1-ci yer (1923), Londonda 1-2-ci yerləri bölüşdürdü ( 1927), Liejdə 1-ci yer (1930).

13 İyun 1933-cü ildə Folkestonda 5-ci "Millətlər Turniri"ndə dünya çempionu Aleksandr Alyoxini məğlub edərək simvolik «Mixail Çiqorin klubunun» üzvü oldu.

Ədəbiyyat[redaktə | mənbəni redaktə et]

  • Гроссмейстер-журналист. // «64 — Шахматное обозрение». — 1982. — № 11. — С. 21—23.
  • Возможная невозможность. // «64 — Шахматное обозрение». — 1987. — № 4. — С. 24—27.
  • К столетию С. Тартаковера. // Шахматы в СССР. — 1987. — №4. — С. 26—27.

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. death record.
  2. Детская художественная галерея Arxivləşdirilib 2019-03-27 at the Wayback Machine: По заказу деда шахматиста — ростовского купца Якова Тартаковера — в 1908 году было выстроено здание в Чеховском переулке, в котором с 1981 года располагается детская художественная галерея.
  3. Сергей Воронков «Тайна гибели родителей Тартаковера»
  4. Магазин «Конкуренция» специализировался на дамском и мужском белье, полотне и столовом белье.
  5. Убийство супругов Тартаковер («Приазовский край», 19 февраля 1911): Супруги Тартаковер были похоронены на разных кладбищах, так как Г. Я. Тартаковер к тому времени уже принял лютеранство, а его супруга оставалась в иудейской вере.