Semey Dövlət Pedaqoji İnstitutu

Vikipediya, azad ensiklopediya
Naviqasiyaya keçin Axtarışa keçin
Semey Dövlət Pedaqoji İnstitutu
qaz. Семей мемлекеттік педагогикалық институты (СМПИ)
Map
50°23′52″ şm. e. 80°13′52″ ş. u.
Əsası qoyulub 1934
Ölkə

Semey Dövlət Pedaqoji İnstitutu (SDPİ) (qaz. Семей мемлекеттік педагогикалық институты (СМПИ)) — Semey şəhərinin ən qədim ali təhsil müəssisəsi. İnstitutda 5 mindən çox tələbə 26 ixtisas üzrə təhsil alır (bunlardan təxminən 2 mini əyani şöbədə, 3 mindən çoxu qiyabi şöbədədir). Tədris qazax və rus dillərində aparılır.

İnstitutun 5 fakültəsi, 23 şöbəsi, 4 tədqiqat mərkəzi (Qazaxıstan filialı və Beynəlxalq Pedaqoji Təhsil Elmləri Akademiyasının Ekoloji Mərkəzi, Şəkərimtanu Tədqiqat Mərkəzi, Məktəbəqədər Laboratoriya, Tarixi Araşdırmalar Elmi Mərkəzi)[1] mövcuddur.

Universitetin maddi-texniki bazasına 5 tədris binası, idman kompleksi, 2 yataqxana, aqrobioloji stansiya, 300 min nüsxədən çox kitab fondu olan bir kitabxana, tədris, istehsalat və sənət emalatxanaları, 600 açıq stadion, İrtış sahillərində idman istirahət mərkəzi, habelə özəl nəşriyyatı vardır[2].

Tarixi[redaktə | mənbəni redaktə et]

1934-cü ildə Semipalatinskdə orta məktəblər üçün müəllim hazırlığı üçün iki illik kurslar əsasında şəhərin ilk ali təhsil müəssisəsi - Müəllimlər İnstitutu (1937-ci ildən - pedaqoji) yaradıldı. Pedaqoji İnstitut üç fakültədən ibarət idi (fizika-riyaziyyat, təbiətşünaslıq, rus dili və ədəbiyyatı). 1938-ci ildə ilk tələbə yataqxanası tikildi. 9 mart 1939-cu ildə pedaqoji instituta N.K.Krupskayanın adı verildi.

Müharibədən əvvəlki illərdə universitet 500-dən çox mütəxəssis bitirdi. Böyük Vətən müharibəsinin ilk aylarında institutun 40 müəllimi və 50 tələbəsi cəbhəyə getdi. 1941-ci ildə 44 mütəxəssis məzun oldu. Universitet müharibə vaxtı mütəxəssis hazırlamağa davam etdi. 1944-cü ildə institutda 4 fakültə yaradıldı: filoloji, tarixi, fiziki-riyazi, təbiətşünaslıq.

Müharibədən sonrakı illərdə tələbə sayı artmaqda davam edir, institutun tədris və maddi bazası inkişaf edir. 1964-1969-cu illərdə iki tələbə yataqxanası tikildi, əsas tədris binasının tikintisi başa çatdı. 1969-cu ildə hazırlıq şöbəsi işə başladı. 1977-ci ildə bir idman kompleksi istifadəyə verildi. Daha sonra başqa bir yataqxana tikildi.

1960-80-ci illərdə institutda yeni fakültələr açıldı: bədən tərbiyəsi, qrafika, tarix və pedaqogika.

1993-cü ildə institut Şakərimin adını daşıyırdı. 1996-2003-cü illərdə Pedaqoji İnstitut Şakərim Semipalatinsk Dövlət Universitetinin tərkibində idi. Qazaxıstan Respublikası Hökumətinin 2004-cü ilin fevral ayında verdiyi qərarla Semipalatinsk Pedaqoji İnstitutu müstəqil bir ixtisaslaşmış universitet statusu aldı.

19 aprel 2013-cü il tarixində, Sərhədyanı təhsilin inkişafı üçün Qazaxıstan və Rusiya Pedaqoji Universitetləri Birliyinin koordinasiya şurasının iclasında Semipalatinsk Dövlət Pedaqoji İnstitutu Dərnəyə yeni üzv olaraq qəbul edildi.

Fakültələr[redaktə | mənbəni redaktə et]

Tədris beş fakültədə aparılır[3]:

  • Fizika-Riyaziyyat Fakültəsi
  • Qazax filologiyası fakültəsi
  • Təbii Elmlər Fakültəsi
  • Tarix və Filologiya Fakültəsi
  • Psixoloji və pedaqoji fakültəsi

İstinadlar[redaktə | mənbəni redaktə et]

  1. "Алтайский государственный педагогический университет. Союз педвузов России и Казахстана: плюс НГПУ и СГПИ". 2021-01-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-07-16.
  2. СГПИ. "История института" (rus). 2012-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 апреля 2010.
  3. СГПИ. "Факультеты института" (rus). 2012-03-16 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 апреля 2010.