Serbiyada xorvatlar

Vikipediya, azad ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Serbiyada xorvatlar
Flag of the Croat minority in Serbia and Montenegro.svg
Serbiyada Xorvat Etnik Azlığının Milli Şurasının rəsmi bayrağı.
Özünüadlandırma
serb-xorv. Hrvati u Srbiji
serb-kiril Хрвати у Србији
Ümumi sayı
57,900 (2011)
Yaşadığı ərazilər
Voyevodina 47,033
Belqrad 7,752
Dili

Serb-xorvat

İrqi
Avropoid
Dini

Roma-Katolisizm

Daxildir
Slavyanlar
Qohum xalqlar

Bunyevlər, Şoklar

Serbiyada xorvatlar (serb-xorv. Hrvati u Srbiji, serb-kiril Хрвати у Србији) — Serbiya ərazisində yaşayan etnik azlıq. Milli azlıq statusunu 2002-ci ildə almışlar[1]. Serbiyada 2011-ci il siyahıya alınmasına görə 57 900 xorvat yaşayır. Bunun 54 785 nəfəri VoevodinaBelqradda cəmləşmişdir.

Demoqrafiya[redaktə | əsas redaktə]

Serbiyalı xorvatların sayı 1960-cı illərin əvvəlində sürətlə artırdı. Bu təbii artımla əlaqədar olmuşdur. Sonradan isə təbii artımın azalması, miqrasiya və etnik mənsubiyyət dəyişdirilməsi nəticəsində saylarında azalma baş verir. Yuqoslaviyada 1948-ci il siyahıya alınmasına görə Serbiya ərazisində 169 864, 1991-ci il siyahıya alınmasına görə isə 105 406 milliyətcə xorvat olan əhali yaşayırdı. Bu isə müvafiq olaraq ümumi əhalinin 2,6 % və 1,1 % təşkil edirdi. Yuqoslaviyada 1948—1991-ci illərdə aparılan siyahıya alınmasına görə xorvatlara həm də bunevlər və şoksilər daxil edilirdi. Hazırda şoksilərin böyük əksəriyyəti özünü xorvat hesab edir. Halbuki, bunevlər isə əksinə özlərini müstəqil etnos sayırlar.

1991-ci ildə Serbiyada yaşayan xorvatların sayının kütləvi şəkildə azalmasının səbəbi Yuqoslaviya müharibəsi zamanı ortaya çıxan xalqlar arası münaqişələr olmuşdur. Ən əsası da Xorvatiya müharibəsi bu azalmağa böyük təsir göstərir[2]. 1992-ci ildə Voyevodinadan olan 10 000 xorvat Xorvatiya serbləri ilə daşınnmaz əmlaklarını dəyişdirmişdir. Münaqişə nəticəsində 20 min xorvat Serbiyanı tərk etmək məcburiyyətində qalmışdır[3]. Voyevodina Xorvatlarının Demokratik Alyansı nümayəndələrinin sözlərinə görə bu münaqişə zamanı Serbiyanı ümumilikdə 50.000-dən çox xorvat tərk etmişdir[4][5].

Serbiya xorvatlarının böyük əksəriyyəti Voyevodina muxtar diyarı ərazisində cəmləşmişdir. Serbiyada 2011-ci il siyahıya almasına görə Voyevodina vilayəti ərazisində 47 033 xorvat yaşayır. Bu isə Serbiyada olan xorvatların 81,2 % deməkdir. Xorvat əhalisinin üstünlük təşkil etdiyi ən çox yaşayış məntəqələri olan bölgə Voyevodinadır. 1961-ci ildə 19, 1981-ci ildə 18, 1991-ci ildə 12 məntəqədə xorvatlar üstünlük təşkil etmişdir. Kosova ve Metohiya muxtar vilayətində 1961 və 1981-ci illərdə 7 yaşayış məntəqəsində xorvatlar ümumi əhalinin üstünlük təşkil edən etnosu olmuşdur. Mərkəzi Serbiyada isə xorvatlar heç bir yaşayış məntəqəsində üstünlük təşkil etməmişlər.

Serbiyada olan xorvatların sayı[6]

Siyahıya alma ili Xorvatların sayı % Serbiyanın ümumi əhalisi
1948 169 864 2.60 % 6 527 966
1953 173 246 2.48 % 6 979 154
1961 196 409 2.57 % 7 642 227
1971 184 913 2.19 % 8 446 591
1981 149 368 1.60 % 9 313 677
1991 105 406 1.08 % 9 778 991
1991 (Kosovosuz) 97 344 1.24 % 7 822 795
2002 (Kosovosuz) 70 602 0.94 % 7 498 001
2011 (Kosovosuz) 57 900 0.81 % 7 186 862

Dil[redaktə | əsas redaktə]

Xorvat dili Serbiyada muxtar diyar olan Voyevodinada rəsmi dil statusuna malikdir.

İstinadlar[redaktə | əsas redaktə]

  1. "Hrvatska manjina u Republici Srbiji". rs.mvp.hr. İstifadə tarixi: 1 April 2012.
  2. Pismo prognanih Hrvata Josipoviću
  3. Croats in Serbia which is not in war with Croatia, With head stuck into sand
  4. Sedamnaest godina od proterivanja Hrvata iz Hrtkovaca, Zoran Glavonjić
  5. Anniversary of SRS rally in Vojvodina town Arxivləşdirilib 2010-05-10 at the Wayback Machine
  6. Xorvatiya əhalisi (1931—2001)